Khẩn trương hoàn thiện việc tiếp thu, giải trình các dự án luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản, đất đai

Tham dự cuộc họp có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên; các Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Hồ Quốc Dũng; lãnh đạo các bộ, ngành và cơ quan của Quốc hội.

Phát biểu khai mạc cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, ba dự án luật có mối quan hệ chặt chẽ, tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội, quyền và lợi ích của người dân, doanh nghiệp. Việc tiếp thu, chỉnh lý phải thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn chủ trương của Đảng, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực, trục lợi chính sách, thất thoát, lãng phí; đồng thời đáp ứng tiến độ để Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến ngày 17/11.

Tập trung xử lý những vấn đề còn ý kiến khác nhau

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, Bộ đã phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi). Đối với Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ đã cơ bản tiếp thu, chỉnh lý 11 nội dung theo ý kiến của Thủ tướng Chính phủ và các thành viên Chính phủ. Những vấn đề tiếp tục cần xem xét gồm nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội trong dự án nhà ở thương mại, việc bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm và chính sách ưu đãi đối với nhà ở cho thuê…

Bộ Xây dựng đề xuất UBND cấp tỉnh quyết định hình thức thực hiện nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, gồm dành quỹ đất trong dự án, bố trí quỹ đất tại vị trí khác hoặc nộp tiền tương đương.

Lãnh đạo Bộ Công an đề nghị dành quỹ đất ngay trong dự án, thay vì bố trí tại vị trí khác hoặc nộp tiền, nhằm bảo đảm điều kiện tiếp cận hạ tầng và các dịch vụ thiết yếu của người thu nhập thấp.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đồng tình với quan điểm ưu tiên dành quỹ đất phát triển nhà ở xã hội trong dự án nhà ở thương mại, đồng thời đề nghị nghiên cứu quy định phù hợp đối với những dự án quy mô nhỏ.

Bộ Xây dựng cũng báo cáo phương án chỉ cho phép bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm cho người thuộc đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, giá bán do các bên thỏa thuận. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ủng hộ phương án này nhằm bảo đảm mục tiêu chính sách, hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu đề nghị làm rõ những vấn đề pháp lý liên quan đến quyền sở hữu, quyền tự do hợp đồng, điều kiện chuyển nhượng tiếp theo và quy định chuyển tiếp.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị rà soát chính sách ưu đãi đối với nhà ở cho thuê, thực hiện miễn, giảm tiền sử dụng đất phù hợp với pháp luật đất đai, không miễn đồng loạt cho mọi dự án mà cần phân biệt các trường hợp được hưởng ưu đãi.

Về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết đã chỉnh lý dự thảo luật theo hướng chủ đầu tư phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai trước khi chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án.

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước đề nghị làm rõ cơ sở pháp lý xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ của các tổ chức tín dụng, tránh tình trạng dẫn chiếu qua lại giữa Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Kinh doanh bất động sản, gây khó khăn trong quá trình áp dụng.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị rà soát quy định về quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất và cấp Giấy chứng nhận cho tổ chức, cá nhân nước ngoài; đồng thời bảo đảm sự thống nhất trong cơ chế khấu trừ chi phí nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi thực hiện dự án nhà ở thương mại.

Lãnh đạo Bộ Tài chính lưu ý cơ sở pháp lý để thực hiện chính sách thuế đối với đất bỏ hoang và tác động ngân sách của cơ chế hoàn trả kinh phí nhà đầu tư ứng trước để thực hiện dự án tái định cư.

Lãnh đạo Bộ Tư pháp đề nghị rà soát các quy định về tài chính đất đai, ngân sách và điều khoản chuyển tiếp để bảo đảm thống nhất giữa các dự án luật với hệ thống pháp luật hiện hành; nghiên cứu cơ chế xử lý những tình huống phát sinh, tránh khoảng trống pháp lý khi các luật có hiệu lực.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban đã tổng rà soát các dự án luật, nghị quyết trình Quốc hội tại kỳ họp và kiến nghị các cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục xử lý những vấn đề về tính hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ, thống nhất của các quy định. Những nội dung cần lưu ý gồm quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài, công chứng, chứng thực, việc luật hóa các cơ chế thí điểm và thời điểm có hiệu lực của các luật.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị lấy Luật Đất đai làm cơ sở đối chiếu khi hoàn thiện hai dự thảo còn lại, bảo đảm thống nhất các quy định về giao đất, nghĩa vụ tài chính, giao dịch nhà ở, xác lập quyền sở hữu và cấp Giấy chứng nhận. Các chính sách mới phải được quy định rõ về quyền, nghĩa vụ của các chủ thể và điều kiện áp dụng để bảo đảm tính khả thi.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ và các cơ quan chủ trì soạn thảo, đề nghị Chính phủ sớm thống nhất, lựa chọn một phương án đối với những vấn đề còn ý kiến khác nhau để hoàn thiện hồ sơ. Những nội dung phức tạp, nhạy cảm cần được báo cáo hoặc xin ý kiến cấp có thẩm quyền theo quy định.

Làm rõ trách nhiệm, hoàn thiện hồ sơ đúng thời hạn

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cảm ơn sự phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan Quốc hội đối với Chính phủ trong quá trình xây dựng các dự án luật; đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự khẩn trương của Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp và các bộ, ngành liên quan trong quá trình tiếp thu, giải trình, chỉnh lý các dự thảo.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Xây dựng nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại cuộc họp; làm rõ việc thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và ý kiến của các thành viên Chính phủ. Các dự án luật phải thể chế hóa đầy đủ chủ trương, chính sách tại Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương và các kết luận của Bộ Chính trị, bảo đảm tính thống nhất giữa các luật; những nội dung mang tính chuyên ngành cần được rà soát, xử lý tại các luật tương ứng.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm về tiến độ, nội dung và chất lượng các dự thảo luật theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Quy chế làm việc của Chính phủ; thực hiện nghiêm Quy định số 178-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật, tuyệt đối không để xảy ra trục lợi chính sách.

Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan rà soát, đối chiếu ba dự thảo luật, làm rõ các điều khoản đã thống nhất, chưa thống nhất và phương án xử lý, kèm theo hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo.

Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp cùng các cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ và chỉnh lý Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), trình Thủ tướng Chính phủ xem xét để kịp thời trình Quốc hội theo yêu cầu về tiến độ.

Văn phòng Chính phủ được giao nhiệm vụ đôn đốc, bảo đảm tiến độ thực hiện các nội dung trên./.

Nguyễn Hoàng