Khảo sát hố sụt sâu tới 120 m ở Phong Nha – Kẻ Bàng

Ngày 23/10, Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng cho biết, dấu hiệu về hố sụt được ông Kevin Ditamore, thành viên Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ (NSS), phát hiện khi rà soát ảnh vệ tinh trên nền tảng Google Earth. Ông nhận thấy một khu vực có hình thái bất thường tại vùng Chà Nòi – Khe Gát.

Từ manh mối này, các chuyên gia phối hợp với Công ty TNHH Jungle Boss tiến hành ba đợt kiểm tra bằng thiết bị bay không người lái (flycam), từng bước xác định vị trí hố sụt và xây dựng phương án tiếp cận.

Từ ngày 23 đến 28/7/2025, Công ty TNHH Jungle Boss phối hợp với các chuyên gia NSS và lực lượng bảo vệ rừng khảo sát hố sụt tại khoảnh 8, tiểu khu 603. Đoàn phải vượt hơn 20 km đường rừng, qua những khu vực đá tai mèo sắc nhọn mới tiếp cận được hố sụt.

Theo kết quả khảo sát thực địa, miệng hố có hình bầu dục, kích thước ước tính khoảng 190 x 140 m, độ sâu khoảng 100–120 m. Không gian bên trong dài khoảng 250 m, rộng khoảng 200 m. Theo kết quả đo vẽ sơ bộ trên Google Earth, hố sụt có diện tích 2,18 ha.

Các vách đá mở rộng dần từ trên xuống dưới, tạo nên hình thái được mô tả như “bát úp ngược”. Để tiếp cận phía dưới, đoàn thiết lập hệ thống dây, sử dụng thiết bị bảo hộ và đu dây xuống các vách đá gần như thẳng đứng, tới độ sâu khoảng 120 m.

Bên trong hố sụt có vách đá, đá vụn và thảm thực vật rừng. Một số vị trí xuất hiện dấu hiệu sạt lở, đất đá tích tụ dưới chân vách, gây khó khăn cho việc tiếp cận và kiểm tra các khu vực phía dưới.

Theo ông Nguyễn Văn Úy, Phó Giám đốc Công ty TNHH Jungle Boss, đây là một trong những hố sụt có quy mô lớn mà ông từng ghi nhận trong quá trình hoạt động tại Phong Nha – Kẻ Bàng. Việc ghi nhận hố sụt góp phần bổ sung tư liệu thực địa về địa hình núi đá vôi, đồng thời đặt ra yêu cầu nghiên cứu sâu hơn về địa chất, địa mạo và quá trình biến đổi địa hình khu vực.

Trong phạm vi khảo sát, đoàn ghi nhận một khe nứt trên vách đá, cao khoảng 5 m, sâu ước tính 12–15 m, nhưng không phát hiện dòng chảy hay luồng khí lưu thông rõ rệt tại đây. Chưa có bằng chứng xác định đây là cửa vào hang động.

Theo ông Kevin Ditamore, đoàn chưa tìm thấy cửa mở có kích thước đáng kể hoặc dấu hiệu luồng khí đi lên từ đáy hố sụt. Đất đá sạt lở tại chân vách đã che lấp một số vị trí, hạn chế khả năng kiểm tra các khoảng trống có thể tồn tại bên dưới.

Vì vậy, kết quả khảo sát chưa đủ cơ sở xác định sự tồn tại, quy mô và hướng phát triển của hệ thống hang ngầm. Khả năng có các khoảng rỗng bị đất đá che lấp cần tiếp tục được nghiên cứu, kiểm chứng bằng các phương pháp khảo sát địa chất, địa mạo phù hợp.

Bên cạnh các đặc điểm địa hình, đoàn ghi nhận thảm thực vật rừng phát triển tại nhiều vị trí, xen giữa các khu vực đá vụn và chân vách. Một số vị trí có thạch nhũ; khu vực hố sụt còn có vỏ ốc, vỏ sò. Đoàn cũng quan sát được dấu hiệu khỉ sinh sống và nghe thấy tiếng đàn khỉ từ khu vực vành hố.

Trong thời gian tới, Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị chuyên môn, chuyên gia hang động để nghiên cứu, bổ sung dữ liệu nhằm làm rõ đặc điểm tự nhiên, địa mạo và cấu trúc địa chất của hố sụt. Các nội dung nghiên cứu còn tập trung vào hệ thống khe nứt, dấu hiệu sạt lở và khả năng tồn tại các khoảng rỗng ngầm. Cùng với đó, việc điều tra thảm thực vật và động vật hoang dã sẽ bổ sung dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu và bảo tồn các giá trị di sản thiên nhiên của Vườn.

TP