Kiện toàn tổ chức giám định tư pháp công lập trong các lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần, kỹ thuật hình sự

Để triển khai thi hành Luật Giám định tư pháp số 105/2025/QH15 đồng bộ, thống nhất, kịp thời, hiệu quả, gắn với quán triệt, thực hiện Chỉ thị số 54-CT/TW ngày 30 tháng 11 năm 2025 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác giám định tư pháp, định giá tài sản, Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật với mục đích xác định đầy đủ, chính xác các nội dung công việc, thời hạn, kết quả hoàn thành và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc tổ chức thi hành Luật Giám định tư pháp số 105/2025/QH15 (gọi tắt là Luật), đảm bảo kịp thời, đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Tổ chức quán triệt, phổ biến và truyền thông nội dung của Luật

Theo Kế hoạch, từ quý I năm 2026, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan tổ chức các hoạt động phổ biến, nghiên cứu sâu nội dung Luật, nhất là những nội dung mới bằng hình thức phù hợp (trong đó tăng cường truyền thông số) cho đội ngũ người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp, đội ngũ quản lý công tác giám định tư pháp và đội ngũ người tiến hành tố tụng.

Tổ chức rà soát các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành liên quan đến giám định tư pháp; đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm phù hợp với quy định của Luật.

Ở Trung ương, Bộ Tư pháp (làm đầu mối tổng hợp kết quả rà soát, báo cáo Thủ tướng Chính phủ); các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan có liên quan (trực tiếp thực hiện việc rà soát theo phạm vi quy định tại Điều 64 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, gửi kết quả rà soát về Bộ Tư pháp trước ngày 10 tháng 02 năm 2026 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ). 

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực hiện việc rà soát theo phạm vi quy định tại Điều 64 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và gửi Bộ Tư pháp để tổng hợp chung. Thời gian hoàn thành: Tháng 3 năm 2026.

Xây dựng văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật

Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố và các cơ quan, tổ chức có liên quan xây dựng Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Giám định tư pháp. Thời gian hoàn thành: Tháng 4 năm 2026.

Bộ, cơ quan ngang bộ quản lý lĩnh vực chuyên môn xây dựng Thông tư của các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quang ngang bộ hướng dẫn về giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn thuộc thẩm quyền quản lý. Thời gian hoàn thành: Tháng 4 năm 2026.

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Toà án nhân dân tối cao và cơ quan có liên quan xây dựng Thông tư liên tịch quy định về trưng cầu, yêu cầu giám định và đánh giá, sử dụng kết luận giám định tư pháp trong quá trình giải quyết các vụ việc, vụ án hình sự. Thời gian hoàn thành: Tháng 4 năm 2026.

Đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tối cao chủ trì thực hiện; phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, Toà án nhân dân tối cao và cơ quan có liên quan xây dựng Thông tư liên tịch về chỉ tiêu thống kê và thực hiện thống kê, cơ sở dữ liệu liên ngành về trưng cầu, yêu cầu giám định tư pháp và đánh giá, sử dụng kết luận giám định tư pháp trong hoạt động tố tụng hình sự. Thời gian hoàn thành: Tháng 4 năm 2026.

Bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan có liên quan xây dựng, ban hành quy định chế độ, chính sách khác để hỗ trợ người giám định tư pháp, thu hút chuyên gia, tổ chức có năng lực tham gia hoạt động giám định tư pháp.

Phát triển đội ngũ người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp trong các lĩnh vực giám định tư pháp

Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố rà soát, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cấp, thu hồi thẻ giám định viên tư pháp; công nhận, huỷ bỏ công nhận người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc; rà soát, cập nhật và đăng tải danh sách người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp.

Bộ Y tế, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan có liên quan tổ chức củng cố, kiện toàn tổ chức giám định tư pháp công lập trong các lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần, kỹ thuật hình sự.

Bộ Y tế, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các bộ, cơ quan ngang bộ khác, cơ quan thuộc Chính phủ chủ trì, phối hợp các Bộ, ngành có liên quan rà soát, chỉnh lý hoặc xây dựng mới nội dung, chương trình, tài liệu phục vụ cho việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ người giám định tư pháp theo yêu cầu và đặc thù của từng lĩnh vực giám định. Thời gian hoàn thành: Tháng 5 năm 2026.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp và Toà án nhân dân tối cao xây dựng, vận hành, khai thác cơ sở dữ liệu về trưng cầu, yêu cầu giám định tư pháp trong tố tụng hình sự gắn với thống kê tội phạm...

Minh Hiển