Nghị quyết 79 mở không gian tăng vốn cho ngân hàng trụ cột

Đối với hệ thống tài chính, Nghị quyết 79-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 3 ngân hàng thương mại Nhà nước nằm trong nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á về tổng tài sản, đồng thời dẫn đầu về công nghệ và năng lực quản trị.

 Mục tiêu top 100 ngân hàng châu Á: Cơ hội và trách nhiệm  

Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng phân tích: Nghị quyết xác định rõ vai trò then chốt của các ngân hàng thương mại Nhà nước trong việc ổn định hệ thống, điều tiết thị trường tiền tệ, cung ứng vốn chủ lực cho nền kinh tế; đồng thời đi đầu về quy mô, năng lực quản trị, trình độ công nghệ và chuẩn mực hoạt động. Mục tiêu 3 ngân hàng lọt top 100 châu Á vừa là cơ hội, nhưng đồng thời cũng là thách thức và trách nhiệm lớn đối với Vietcombank với tư cách là một ngân hàng Nhà nước giữ vai trò nòng cốt trong hệ thống.

Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Vietcombank tiếp cận mục tiêu này theo nghĩa không chỉ mở rộng quy mô mà còn là quá trình nâng tầm toàn diện về năng lực tài chính, chất lượng tăng trưởng, chuẩn mực quản trị và vị thế khu vực. Các mục tiêu và giải pháp trong Nghị quyết 79 có mức độ tương đồng cao với chiến lược phát triển của ngân hàng trong giai đoạn tới.

4 định hướng trọng tâm trong giai đoạn mới

Người đứng đầu Vietcombank đã chia sẻ về các định hướng trọng tâm để triển khai các mục tiêu trong Nghị quyết 79 trong giai đoạn mới.

Thứ nhất, Vietcombank tiếp tục phát huy vai trò điều tiết và dẫn dắt thị trường, điều hành tín dụng phù hợp chu kỳ kinh tế; ưu tiên vốn cho lĩnh vực then chốt, dự án trọng điểm quốc gia và các động lực tăng trưởng mới như hạ tầng chiến lược, chuyển đổi năng lượng, kinh tế số… Đồng thời, ngân hàng xây dựng dư địa tăng trưởng phù hợp để đóng vai trò bộ đệm cho nền kinh tế trong các giai đoạn biến động.

Thứ hai, ngân hàng tăng cường năng lực tài chính, thực hiện các giải pháp tăng vốn chủ sở hữu từ nguồn lực nội sinh và nguồn vốn bên ngoài. Vốn được xác định là nền tảng chính sách để nâng cao khả năng ổn định thị trường, đáp ứng các chuẩn mực an toàn ngày càng cao, qua đó tạo điều kiện thực thi vai trò điều tiết một cách chủ động và bền vững.

Thứ ba, Vietcombank đẩy mạnh chuyển đổi số và quản trị dữ liệu, đầu tư cho hạ tầng dữ liệu, năng lực phân tích; ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo vào quản trị rủi ro, điều hành hoạt động theo thời gian thực. Từng bước, ngân hàng hình thành năng lực tài chính như một lợi thế cạnh tranh cốt lõi.

Thứ tư, ngân hàng đổi mới cơ chế nhân sự, tạo động lực phát triển mới, thúc đẩy tăng năng suất và chất lượng hiệu quả công việc; hài hòa lợi ích cá nhân với hiệu quả dài hạn; hình thành đội ngũ đủ năng lực, đủ động lực và đủ trách nhiệm để thực hiện mục tiêu chiến lược, đồng thời củng cố các năng lực mới.

"Có thể khẳng định, Nghị quyết 79 tạo nền tảng thể chế mạnh mẽ cho định hướng mà Vietcombank đã và đang kiên định theo đuổi: phát triển thành ngân hàng thương mại Nhà nước hiện đại, hiệu quả, có năng lực cạnh tranh trong khu vực; vừa thực hiện tốt vai trò chủ lực trong nền kinh tế, vừa vận hành theo chuẩn mực quản trị tiên tiến, minh bạch và hiệu quả", Chủ tịch Vietcombank nhấn mạnh.

Cơ chế tăng vốn: Bước đột phá về tư duy đầu tư

Theo Chủ tịch Nguyễn Thanh Tùng, một điểm đáng chú ý của Nghị quyết 79 là cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn để tăng vốn điều lệ cho doanh nghiệp Nhà nước thay vì nộp về ngân sách.

Đối với các ngân hàng thương mại Nhà nước, đây được coi là bước đột phá về tư duy đầu tư vốn của Nhà nước. Hoạt động ngân hàng có đặc thù là dư địa tăng trưởng, từ mở rộng tín dụng, đầu tư công nghệ đến đáp ứng chuẩn mực quốc tế, đều phụ thuộc trực tiếp vào quy mô và chất lượng vốn tự có. Trong nhiều năm qua, các ngân hàng Nhà nước, trong đó có Vietcombank, phải cân đối giữa nhu cầu giữ lại lợi nhuận để tăng vốn và nghĩa vụ nộp cổ tức tiền mặt về ngân sách.

Nghị quyết 79 tháo gỡ nút thắt này, mở rộng không gian và công cụ đầu tư vốn cho Nhà nước thông qua việc cho phép sử dụng nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp để bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp Nhà nước, bao gồm các ngân hàng thương mại Nhà nước. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hệ số an toàn vốn của nhóm ngân hàng Nhà nước hiện thấp hơn nhóm ngân hàng tư nhân và thấp hơn nhiều ngân hàng trong khu vực, trong khi yêu cầu về chuẩn mực Basel và cạnh tranh quốc tế ngày càng cao.

Đối với Vietcombank, đây là cơ sở quan trọng để chủ động hơn trong chiến lược tăng vốn trung và dài hạn; qua đó tạo dư địa tăng trưởng quy mô, đầu tư mạnh cho công nghệ, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Quan trọng hơn, cơ chế này thể hiện rõ quan điểm tiếp tục đầu tư để xây dựng các ngân hàng trụ cột ngang tầm khu vực.

Từ kinh nghiệm thực tiễn, Chủ tịch Vietcombank cho rằng để triển khai Nghị quyết 79 hiệu quả và đồng bộ, cần tiếp tục tháo gỡ một số điểm nghẽn thực thi.

Thứ nhất, cần bảo đảm tính đồng bộ trong chính sách về đầu tư vốn Nhà nước tại ngân hàng thương mại Nhà nước. Nghị quyết 79 định hướng tiếp tục tăng vốn điều lệ cho nhóm ngân hàng này; vì vậy, Vietcombank kiến nghị cho phép áp dụng linh hoạt các hình thức tăng vốn như giữ lại lợi nhuận, bổ sung vốn từ nguồn thoái vốn Nhà nước, phát hành riêng lẻ, phát hành cổ phiếu ưu đãi, kể cả cho người lao động, trên cơ sở bảo đảm vai trò chi phối của Nhà nước.

Thứ hai, cần phân định rõ hơn giữa hoạt động kinh doanh và nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ không vì lợi nhuận của ngân hàng thương mại Nhà nước. Vietcombank hiện thực hiện nhiệm vụ cơ cấu lại Ngân hàng Xây dựng, nay là VCBNeo. Đây là nhiệm vụ chính trị nhằm bảo đảm an toàn hệ thống; do đó cần cơ chế đặc thù cho ngân hàng trụ cột quốc gia và cơ chế phân định, bù đắp nhiệm vụ chính sách để thực thi vai trò điều tiết hệ thống bền vững.

Thứ ba, lãnh đạo Vietcombank đề xuất có cách tiếp cận dài hạn hơn trong đánh giá các ngân hàng trụ cột quốc gia, không chỉ dựa trên kết quả lợi nhuận ngắn hạn mà bổ sung tiêu chí về vai trò điều tiết thị trường, năng lực chống chịu rủi ro, mức độ hội nhập quốc tế và đóng góp cho ổn định kinh tế vĩ mô.

Anh Minh