Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: Tháo gỡ phải đưa dự án thực sự trở lại hoạt động

Phát biểu mở đầu, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo rà soát thực chất kết quả tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án tồn đọng, xác định rõ những vấn đề còn vướng mắc và giải pháp xử lý trong thời gian tới.

Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý việc có phương án tháo gỡ chưa phải là kết quả cuối cùng; quan trọng là sau khi được xử lý vướng mắc, các dự án phải tiếp tục được triển khai, đi vào hoạt động, phát huy hiệu quả và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội.

71% số dự án đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc

Theo báo cáo của Bộ Tài chính - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 751, Hệ thống 751 ghi nhận cả nước có 5.012 dự án khó khăn, vướng mắc, với tổng diện tích sử dụng đất 213.581 ha, tổng mức đầu tư 3.688.751 tỷ đồng.

Theo số liệu cập nhật trên Hệ thống 751, 3.557 dự án, với tổng diện tích 139.404 ha, tổng mức đầu tư 2.490.432 tỷ đồng, đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc, chiếm 71% tổng số dự án.

Trong số này, 855 dự án đã hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng; 2.121 dự án được tháo gỡ vướng mắc để tiếp tục triển khai; 581 dự án được thu hồi hoặc chấm dứt.

Bên cạnh đó, 1.131 dự án, với tổng diện tích 56.405 ha, tổng mức đầu tư 779.047 tỷ đồng, đang được các bộ, ngành, địa phương tiếp tục xử lý theo thẩm quyền, chiếm 23% tổng số dự án.

Còn 158 dự án, với tổng diện tích sử dụng đất 13.073 ha, tổng mức đầu tư 229.410 tỷ đồng, được đề xuất thuộc thẩm quyền xử lý của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, bộ, cơ quan Trung ương, chiếm 3% tổng số dự án. Trong đó, 34 dự án được đề xuất thuộc thẩm quyền xử lý của Quốc hội và 124 dự án thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, bộ, cơ quan Trung ương.

Theo Bộ Tài chính, số dự án này không lớn về số lượng nhưng chủ yếu là những dự án khó, phức tạp về pháp lý, kéo dài qua nhiều thời kỳ pháp luật; một số vướng mắc mang tính đặc thù, chưa thể áp dụng các cơ chế, chính sách đã được ban hành để tháo gỡ.

Báo cáo cũng cho thấy tiến độ, chất lượng rà soát và cập nhật dữ liệu tại một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu; thông tin về tình huống pháp lý, nguyên nhân, thẩm quyền xử lý và giải pháp đề xuất còn chưa đầy đủ.

Về thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với ngân sách nhà nước, theo số liệu cập nhật trên Hệ thống 751, tổng số tiền đã nộp ngân sách là 52.634 tỷ đồng, gồm 33.410 tỷ đồng trước ngày 1/1/2025, 13.804 tỷ đồng trong năm 2025 và 5.420 tỷ đồng trong năm 2026. Tuy nhiên, đến thời điểm báo cáo mới có 20 địa phương cập nhật thông tin, còn 12 địa phương chưa cập nhật.

Thảo luận tại cuộc họp, các thành viên Ban Chỉ đạo tập trung phân tích những vướng mắc về pháp luật, thẩm quyền xử lý và sự phối hợp giữa các cơ quan trong quá trình tháo gỡ các dự án. Các ý kiến cho rằng cần phân loại rõ từng nhóm dự án, xác định cụ thể vướng mắc và cơ quan có thẩm quyền giải quyết; những vấn đề có tính chất tương tự cần được tổng hợp để có hướng dẫn thống nhất hoặc hoàn thiện quy định pháp luật.

Các đại biểu cũng đề nghị chuẩn hóa số liệu, thống nhất tiêu chí đánh giá kết quả xử lý, bảo đảm việc xác định dự án đã được tháo gỡ phản ánh đúng thực chất, phân biệt giữa dự án mới có phương án xử lý với dự án đã đủ điều kiện tiếp tục triển khai, thực hiện các nghĩa vụ liên quan và đi vào hoạt động.

Rõ trách nhiệm, thời hạn; lấy kết quả thực chất làm thước đo

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài là nhiệm vụ quan trọng nhằm chống thất thoát, lãng phí, khơi thông nguồn lực tài chính, đất đai, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Thường trực chỉ rõ tiến độ, chất lượng rà soát, cập nhật dữ liệu tại một số cơ quan, địa phương còn chưa đáp ứng yêu cầu; dữ liệu còn thiếu đồng bộ, chưa làm rõ nguyên nhân, nội dung vướng mắc và thẩm quyền giải quyết. Công tác phối hợp, hướng dẫn xử lý có lúc chưa chặt chẽ, kịp thời; vẫn còn tình trạng trông chờ, đùn đẩy những vấn đề thuộc thẩm quyền lên cấp trên.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các nhiệm vụ phải xác định rõ trách nhiệm, công việc, thời hạn và kết quả. Những việc thuộc thẩm quyền của bộ, ngành, địa phương phải chủ động giải quyết, không đùn đẩy, né tránh; lãnh đạo các bộ, địa phương chịu trách nhiệm xử lý các dự án khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền theo phân công và quy định.

Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc pháp luật chưa có quy định, cơ quan quản lý chuyên ngành phải chủ động nghiên cứu, đề xuất phương án xử lý hoặc sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách, pháp luật; xác định cụ thể vướng mắc ở quy định nào, cần sửa văn bản nào, cơ quan nào chủ trì và thời hạn thực hiện.

Bộ Tài chính được giao rà soát, hoàn thiện nội dung, biểu mẫu, trường thông tin của Hệ thống 751, bảo đảm dữ liệu khoa học, thống nhất, đầy đủ, thuận lợi cho cập nhật, khai thác và theo dõi tiến độ. Các địa phương có trách nhiệm cập nhật đầy đủ, chính xác tình hình xử lý dự án trên hệ thống.

Đối với 1.131 dự án đang được các bộ, ngành, địa phương tiếp tục xử lý theo thẩm quyền, Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Tài chính phân loại theo từng bộ, ngành, địa phương, thống nhất thời hạn hoàn thành và đưa vào kế hoạch theo dõi, đôn đốc.

Đối với 158 dự án được đề xuất thuộc thẩm quyền xử lý của Trung ương, các bộ, cơ quan phải làm rõ từng vướng mắc, căn cứ pháp luật và phương án xử lý; nêu cụ thể vướng ở quy định nào, cần sửa văn bản pháp luật nào, hình thức sửa, cơ quan chủ trì và thời hạn thực hiện.

Trong đó, 34 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội phải được tổng hợp, báo cáo Chính phủ trước ngày 30/10/2026; 124 dự án thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, bộ, cơ quan Trung ương phải báo cáo Chính phủ trước ngày 20/10/2026.

Bộ Tài chính hoàn thiện kế hoạch cụ thể theo từng nhóm dự án để theo dõi, đôn đốc và báo cáo kết quả tại phiên họp tiếp theo của Ban Chỉ đạo.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện việc kiện toàn Ban Chỉ đạo và Quy chế hoạt động; nghiên cứu tổ chức bộ phận hoặc đầu mối giúp việc để tăng cường phối hợp thường xuyên giữa Cơ quan Thường trực và các thành viên Ban Chỉ đạo.

Cùng với xử lý từng dự án, các bộ, ngành phải tiếp tục rà soát, kiểm tra, giám sát, tổng kết thực tiễn để kịp thời sửa đổi, bổ sung những bất cập trong các quy định pháp luật về đất đai, đầu tư, đấu thầu, nhà ở, kinh doanh bất động sản, xây dựng, quy hoạch, khoáng sản và quản lý tài sản công.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu xây dựng quy trình phối hợp liên ngành giữa các cơ quan hành pháp, tư pháp và địa phương, bảo đảm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc gắn với xem xét, xử lý trách nhiệm và khắc phục hậu quả; xây dựng tiêu chí, hướng dẫn chuyên ngành để đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh cũng như khả năng, điều kiện khắc phục hậu quả của dự án.

Quá trình tháo gỡ phải bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, không hợp thức hóa sai phạm, không để thất thoát, lãng phí; đồng thời bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh thước đo cuối cùng không phải chỉ là số lượng dự án đã có phương án xử lý. Sau khi được tháo gỡ, các dự án phải thực sự được triển khai, đi vào hoạt động, khai thác hiệu quả, tạo việc làm, giá trị gia tăng, khơi thông nguồn lực và đóng góp thực chất cho phát triển kinh tế-xã hội.

Chủ đầu tư cũng phải chủ động phối hợp xây dựng phương án tháo gỡ, bảo đảm năng lực và cam kết triển khai dự án sau khi những khó khăn, vướng mắc được xử lý.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, lấy kết quả xử lý thực chất làm thước đo; tổ chức các cuộc họp của Ban Chỉ đạo thiết thực, hiệu quả, không để những khó khăn, vướng mắc tiếp tục kéo dài qua nhiều phiên họp.

Phương Nguyên