Quốc hội nghe báo cáo về 2 dự án luật liên quan đến hình sự

Về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, trong quá trình xây dựng dự thảo Bộ luật Hình sự, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc nghiên cứu ý kiến của các vị Đại biểu Quốc hội tại tổ, tại Hội trường, ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, các vị Đại biểu Quốc hội chuyên trách, ý kiến của nhân dân, ý kiến của các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan có liên quan.

Việc tiếp thu, chỉnh lý được tiến hành với tinh thần cầu thị, tiếp thu tối đa, giải trình thấu đáo tất cả các ý kiến có liên quan. Đến thời điểm này, nhiều nội dung quan trọng đã được tiếp thu, sửa đổi, bổ sung vào dự thảo Bộ luật Hình sự như: Các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự; phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của hành vi chuẩn bị phạm tội, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại; quy định về pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự; bổ sung các tội danh mới, hành vi phạm tội mới; lược bỏ một số tội danh trong Bộ luật Hình sự...

Về dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, về cơ sở chính trị, việc sửa đổi Luật dựa trên các chủ trương, quan điểm của Đảng về sắp xếp tổ chức, bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, không tổ chức đơn vị hành chính cấp huyện. Về cơ sở pháp lý, việc sửa đổi Luật dựa trên nền tảng Hiến pháp và các quy định của pháp luật liên quan đến tư pháp hình sự. Về cơ sở thực tiễn, qua hơn 8 năm thi hành, quy định của Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự đã bộc lộ một số vướng mắc, bất cập, chưa phù hợp với tình hình thực tiễn.

Luật được xây dựng và ban hành nhằm thể chế hóa chủ trương, quan điểm của Đảng; kiện toàn hệ thống cơ quan điều tra; hoàn thiện quy định về nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền điều tra; tháo gỡ các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn.

Quan điểm chỉ đạo sửa đổi Luật là thể chế hoá chủ trương, quan điểm của Đảng về sắp xếp tổ chức, bộ máy Nhà nước, cụ thể hoá Hiến pháp năm 2013; kế thừa các quy định còn phù hợp, khắc phục những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn.

Sau báo cáo của Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).

Theo đó, đối với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Thường trực UBPLTP thấy rằng Chính phủ đã cầu thị, khẩn trương, nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu nhiều ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, UBPLTP và đại biểu Quốc hội; tổ chức lấy ý kiến nhân dân, tổng hợp ý kiến nhân dân và các cơ quan hữu quan để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật. Dự thảo được chỉnh lý có 3 phần, 25 chương và 416 điều. UBPLTP đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục tổng hợp ý kiến của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể, tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân để tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo.

Về cơ bản, các nội dung của dự thảo lần này đã bám sát, thể chế hóa toàn diện quan điểm, chủ trương của Đảng. Các nội dung sửa đổi tập trung vào các khách thể có ý nghĩa đặc biệt quan trọng như: An ninh quốc gia, an ninh chế độ, an ninh mạng…; đồng thời, tiếp tục thể chế hóa các nhiệm vụ về cải cách tư pháp; xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng, chống tội phạm; đáp ứng yêu cầu về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chủ trương bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Thẩm tra dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), ông Phan Chí Hiếu cho biết UBPLTP tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và nhận thấy nội dung của dự thảo Luật phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp; cơ bản bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật. Hồ sơ dự án Luật đã được Chính phủ chuẩn bị bảo đảm đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc hội.

Bên cạnh đó, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, cân nhắc các nội dung cần phải được quy định ngay trong Luật mà không giao Chính phủ quy định để bảo đảm thực hiện đúng tinh thần của Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, đó là: "một số bộ luật, luật quy định về quyền con người, quyền công dân, tố tụng tư pháp cần cụ thể". Đồng thời, đề nghị tiếp tục rà soát quy định của dự thảo Luật với các quy định của dự thảo luật cũng đang trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 và các quy định của pháp luật hiện hành có liên quan để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Hải Liên