Quốc hội thông qua Nghị quyết về đường Hồ Chí Minh

Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc kết thúc thực hiện Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13 của Quốc hội về chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trân trọng cảm ơn các ý kiến đóng góp hết sức quý báu, tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội, đặc biệt kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và báo cáo thẩm tra tại Hội trường.

Bộ trưởng cho biết, đã có 21 ý kiến của các đại biểu Quốc hội, trong đó có 19 ý kiến tại tổ và 2 ý kiến tại hội trường. Chính phủ đã rà soát, tiếp thu tối đa, giải trình đầy đủ; có các báo cáo giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo nghị quyết về việc kết thúc thực hiện Nghị quyết số 38 Quốc hội XI và Nghị quyết 66 Quốc hội XIII về chủ trương xây dựng đường Hồ Chí Minh, trình Quốc hội tại Báo cáo 1032 ngày 12/11/2026.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, tuyến đường hoàn thành đã mở ra không gian phát triển mới cho hành lang phía Tây của Tổ quốc, đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước; đồng thời nhất trí cao với sự cần thiết ban hành Nghị quyết Quốc hội để chính thức khép lại giai đoạn phân kỳ đầu tư quy mô 2 làn xe của tuyến đường.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh đã trình bày cụ thể báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý hoàn thiện dự thảo Nghị quyết.

Thứ nhất, về việc phân định giữa kết thúc giai đoạn đầu tư 2 làn xe với việc hoàn thành toàn bộ đầu tư dự án, mốc tiến độ nối thông toàn tuyến. Chính phủ đã báo cáo như sau: Nghị quyết Quốc hội đã cho phép đến hết năm 2026 cơ bản nối thông đường Hồ Chí Minh trên cơ sở sử dụng Quốc lộ 32, Quốc lộ 21 với tổng chiều dài hơn 2.656 km. Kết quả cho thấy đến năm 2025 đã hoàn thành 2.499 km và đến hết năm 2026 tiếp tục hoàn thành 144,5 km; còn lại 13 km thông xe trên nền cấp phối và sẽ được hoàn thành dứt điểm vào quý I/2027.

Với những nguyên nhân đã được Chính phủ báo cáo, Bộ trưởng mong muốn Quốc hội cùng chia sẻ với những nỗ lực và khó khăn trong quá trình triển khai dự án.

Thứ hai, về công tác quyết toán dự án: Giai đoạn 1 đã hoàn tất quyết toán từ năm 2016; giai đoạn 2 đã phê duyệt quyết toán chi phí xây lắp đạt 89,4%, tức là 1.017 km/1.138 km; còn lại sẽ quyết toán hoàn thành trong năm 2027 theo quy định của pháp luật.

Thứ ba, về kết quả thực hiện các kết luận thanh tra, kiểm toán dự án: Dự án đã được 40 đoàn thanh tra, kiểm toán thực hiện với 74 lượt dự án. Nhìn chung các kết luận thanh tra, báo cáo kiểm toán đánh giá quá trình tổ chức thực hiện đầu tư cơ bản tuân thủ các quy định của pháp luật về quản lý đầu tư, chi phí và các quy định có liên quan.

Một số tồn tại được các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư, ban quản lý dự án nghiêm túc tiếp thu, nhất là việc xử lý hành chính và hoàn thiện các cơ chế, chính sách đối với xử lý tài chính cũng được các đơn vị khẩn trương khắc phục. Cụ thể, tổng giá trị xử lý là 1.186 nghìn tỷ đồng, đã được thực hiện là 1.178,6 tỷ đồng, đạt 99,34%; phần còn lại đang tiếp tục thực hiện khi thanh quyết toán các dự án.

Thứ tư, về xử lý khó khăn, vướng mắc cho các dự án BT, Bộ trưởng cho biết Chính phủ đã xây dựng các hành lang pháp lý và phân nhóm các đối tượng để tổ chức tháo gỡ một cách rõ ràng, minh bạch qua việc phải thực hiện kiểm toán cụ thể, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân theo quy định pháp luật.

Thứ năm, về ý kiến cần giải quyết dứt điểm các tồn tại về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và nghiên cứu lồng ghép đồng bộ việc đầu tư hoàn thiện hệ thống đường gom, hầm chui, đường kết nối dân sinh và hỗ trợ phát triển sinh kế cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số với chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa, xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi, Chính phủ nghiêm túc tiếp thu trong dự thảo nghị quyết của Quốc hội.

Thứ sáu, về định hướng đầu tư giai đoạn mới, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, Chính phủ tiếp thu và mong muốn Quốc hội sẽ tiếp tục ủng hộ Chính phủ để triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường Hồ Chí Minh, nhất là các tuyến có quy mô cao tốc phù hợp với quy hoạch được phê duyệt.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, sau hơn 20 năm triển khai, mặc dù còn có những tồn tại nhất định do cả nguyên nhân chủ quan và khách quan, tuy nhiên nhìn chung tuyến đường Hồ Chí Minh đã hình thành và cơ bản đáp ứng được yêu cầu, mục tiêu của Đảng, Quốc hội đã đặt ra đối với tuyến đường mang tên Bác.

Bộ trưởng cho biết, việc khép lại Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13 của Quốc hội của Quốc hội về chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh là bước đánh giá kết quả đã đạt được trong thời gian vừa qua, cũng là dịp để Chính phủ có thể rút ra những bài học từ thực tiễn, và cũng là cơ hội mới để tiếp tục xây dựng các đề án, chính sách mới, đặc biệt là niềm động viên, khích lệ cho các thế hệ cán bộ, kỹ sư, người lao động ngành xây dựng tiếp tục chuẩn bị tổ chức triển khai các dự án đầu tư mới, nhất là các đoạn tuyến cao tốc đã được hoạch định theo chủ trương của Đảng và Quốc hội.

Kiều Liên