In bài viết

Siết chỉ định thầu, ngăn rủi ro trong lựa chọn nhà thầu

(Chinhphu.vn) - Tiếp tục kỳ họp thứ hai, Quốc hội Khóa XVI, chiều 21/11, với 487/489 đại biểu Quốc hội có mặt tán thành, Quốc hội thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi).

21/11/2026 15:37
Siết chỉ định thầu, ngăn rủi ro trong lựa chọn nhà thầu - Ảnh 1.

Với 487/489 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, đạt tỉ lệ 97,6%, Quốc hội đã thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi) - Ảnh: chinhphu.vn/Bích Phương

Dự thảo Luật sau khi tiếp thu, chỉnh lý trình Quốc hội thông qua có 8 chương, 59 điều, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/3/2027, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 35 của Luật này.

Trước khi Quốc hội bấm nút thông qua, các đại biểu nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật. Theo đó, việc áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu cần đảm bảo hài hòa giữa mục tiêu cạnh tranh, công khai, minh bạch với yêu cầu về tiến độ, chất lượng, hiệu quả và năng lực thực tế của nhà thầu.

Tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã quy định chặt chẽ điều kiện, tiêu chí và giới hạn áp dụng hình thức chỉ định thầu trong các trường hợp cấp bách, khẩn cấp, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ bí mật nhà nước...; giao Chính phủ quy định chi tiết các trường hợp cụ thể tương ứng với từng tiêu chí.

Đồng thời, việc giao Chính phủ quy định hạn mức chỉ định thầu nhằm đảm bảo tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn do hạn mức được xác định trên cơ sở giá gói thầu trong khi giá cả hàng hóa, dịch vụ và chi phí thực hiện gói thầu thường biến động theo giá thị trường.

Đối với các trường hợp chỉ định thầu khác, Luật đã quy định đầy đủ các tiêu chí cơ bản để Chính phủ quy định chi tiết các trường hợp được áp dụng hình thức này.

Với hình thức đặt hàng, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ quy định chi tiết tại nghị định các trường hợp hàng hóa, dịch vụ cần đặt hàng, đảm bảo phù hợp với tính chất, yêu cầu thực hiện và thực tiễn triển khai.

Ngoài ra, dự thảo Luật và nghị định của Chính phủ đã quy định các cơ chế kiểm soát rủi ro tương ứng, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu khi quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Về chuyển nhượng thầu, theo Bộ trưởng, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, dự thảo luật đã quy định trong mọi trường hợp nhà thầu chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư về việc quản lý, kiểm soát khối lượng, phạm vi công việc do nhà thầu phụ, nhà thầu phụ đặc biệt thực hiện.

Việc sử dụng nhà thầu phụ không làm thay đổi trách nhiệm của nhà thầu chính đối với thực hiện hợp đồng. Với cơ chế này, nhà thầu chính vẫn chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ và kết quả thực hiện hợp đồng, kể cả phần công việc do nhà thầu phụ thực hiện.

Dự thảo Luật không quy định cứng tỉ lệ hoặc phạm vi công việc giao cho nhà thầu phụ, đảm bảo tính linh hoạt, phù hợp với tính chất, quy mô khác nhau của từng gói thầu.

Liên quan đến giá gói thầu, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ hoàn thiện các quy định về lập giá gói thầu theo hướng thu hẹp các trường hợp được sử dụng một báo giá làm căn cứ xác định giá gói thầu, đảm bảo chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thực tế của thị trường và khả năng cung ứng của các nhà cung cấp.

Đồng thời, dự thảo nghị định sẽ quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch; khuyến khích xây dựng giá gói thầu trên cơ sở giá trung bình của báo giá và giá trúng thầu của hàng hóa, dịch vụ tương tự, đảm bảo phù hợp với thị trường.

Bích Phương