Sửa quy định kiểm tra nhu cầu kinh tế để phù hợp cam kết quốc tế

Theo phản ánh của bà Phương Lan, Hiệp định CPTPP đã có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 14/01/2019. Theo đó, thời hạn bảo lưu chuyển tiếp 05 năm đã kết thúc vào ngày 14/01/2024. Về nguyên tắc pháp lý, điều này đồng nghĩa Việt Nam đã hoàn tất nghĩa vụ quốc tế về việc bãi bỏ yêu cầu ENT đối với nhà đầu tư đến từ các quốc gia thành viên CPTPP từ ngày 14/01/2024.

Bên cạnh CPTPP, Việt Nam cũng đã tham gia EU–Vietnam Free Trade Agreement ("EVFTA"). EVFTA có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 01/8/2020.

Theo Biểu cam kết của Việt Nam tại Phụ lục 8-B của EVFTA đối với dịch vụ phân phối (CPC 621, 622, 631, 632), Việt Nam vẫn duy trì cơ chế kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) đối với việc thành lập cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở bán lẻ thứ nhất trong giai đoạn chuyển tiếp.

Tuy nhiên, trong khuôn khổ EVFTA, Việt Nam đã cam kết loại bỏ yêu cầu ENT này sau thời hạn 05 năm kể từ ngày hiệp định có hiệu lực.

Cụ thể, EVFTA có hiệu lực từ ngày 01/8/2020, việc loại bỏ yêu cầu ENT đối với nhà đầu tư đến từ các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu sẽ có hiệu lực từ ngày 01/8/2025.

Do đó, trong trường hợp quy định tại Nghị định số 09/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam chưa được sửa đổi để phản ánh đầy đủ lộ trình loại bỏ ENT đối với các cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở bán lẻ thứ nhất của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, việc áp dụng trên thực tế vẫn cần bảo đảm phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam trong CPTPP và EVFTA.

Về vấn đề này, Bộ Công Thương có ý kiến như sau:

Cam kết của Việt Nam đối với dịch vụ phân phối trong CPTPP

Tại Phụ lục I Danh mục các biện pháp bảo lưu không tương thích (NCM), Việt Nam đưa ra bảo lưu như sau:

"Việc thành lập các cơ sở bán lẻ (ngoài cơ sở bán lẻ đầu tiên) sẽ được cho phép trên cơ sở kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT). Việc xin phép thành lập nhiều hơn một cơ sở bán lẻ phải tuân thủ quy trình đã có và được công bố công khai và việc cấp phép phải dựa trên các tiêu chí khách quan. Các tiêu chí chính để kiểm tra nhu cầu kinh tế là số lượng các nhà cung cấp dịch vụ đang hiện diện trong một khu vực địa lý, sự ổn định của thị trường và quy mô địa lý. Việc thành lập các cơ sở bán lẻ có diện tích dưới 500 m² tại các khu vực đã được Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố quy hoạch cho hoạt động mua bán hàng hóa và đã hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng, sẽ không phải kiểm tra nhu cầu kinh tế. Năm năm sau khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực, việc kiểm tra nhu cầu kinh tế sẽ bị bãi bỏ và bảo lưu này sẽ hết hiệu lực".

Tại Phụ lục 2 Nghị quyết số 72/2018/QH14 ngày 12/11/2018 của Quốc hội phê chuẩn Hiệp định CPTPP, Quốc hội đã cho phép áp dụng trực tiếp Phụ lục I và II Danh mục NCM ngay khi Hiệp định có hiệu lực.

Cam kết của Việt Nam đối với dịch vụ phân phối trong EVFTA

Tại Phụ lục 8-B-Phụ lục cam kết dịch vụ cụ thể của Việt Nam trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA), đối với dịch vụ phân phối, Việt Nam cam kết:

"Không hạn chế, ngoại trừ: Công ty có vốn đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực phân phối sẽ được phép cung cấp dịch vụ đại lý hoa hồng, bán buôn và bán lẻ tất cả các sản phẩm sản xuất tại Việt Nam và nhập khẩu hợp pháp vào Việt Nam. Việc thành lập các cơ sở bán lẻ (ngoài cơ sở thứ nhất) sẽ được xem xét trên cơ sở kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT). Trong trường hợp thành lập cơ sở bán lẻ nhỏ hơn 500 m² trong khu vực quy hoạch cho các hoạt động kinh doanh và đã hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng, việc kiểm tra ENT là không bắt buộc. 5 năm kể từ ngày Hiệp định có hiệu lực, yêu cầu kiểm tra ENT sẽ bị bãi bỏ. Việt Nam vẫn có quyền áp dụng các biện pháp kế hoạch và quy hoạch không phân biệt đối xử".

Tại Phụ lục 2 Nghị quyết số 102/2020/QH14 ngày 08/6/2020 của Quốc hội về việc phê chuẩn Hiệp định EVFTA, Quốc hội đã cho phép áp dụng trực tiếp cam kết về tự do hóa đầu tư, thương mại dịch vụ và thương mại điện tử thuộc Chương 8 và Biểu cam kết cụ thể trong các Phụ lục của Chương 8 ngay khi Hiệp định có hiệu lực.

Việt Nam cam kết luôn tuân thủ đúng và đầy đủ các cam kết của Việt Nam trong khuôn khổ Hiệp định CPTPP và Hiệp định EVFTA cũng như các khuôn khổ hợp tác kinh tế khác mà Việt Nam là Thành viên.

Hiện nay, Bộ Công Thương đang là đầu mối, chủ trì xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 09/2018/NĐ-CP ngày 15/01/2018 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam; trong đó có sửa đổi, bổ sung quy định về ENT cho phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Bộ Công Thương đã có Tờ trình báo cáo Chính phủ xem xét, ban hành Nghị định thay thế Nghị định số 09/2018/NĐ-CP theo quy định của pháp luật.

Chinhphu.vn