Tài sản số, tài sản mã hóa - kênh dẫn vốn mới tiềm năng

Hoàn thiện hành lang pháp lý

Việt Nam đang từng bước chuẩn bị các điều kiện về pháp lý, hạ tầng và quản trị rủi ro để đưa blockchain và thị trường tài sản số, tài sản mã hóa vào vận hành, hướng tới tạo giá trị cho nền kinh tế thực.

Luật Công nghiệp công nghệ số đã tạo hành lang pháp lý cho các công nghệ mới; trong khi Luật Trí tuệ nhân tạo thể hiện cách tiếp cận quản lý lấy con người làm trung tâm, gắn với mức độ rủi ro.

Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành xác định trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và chuỗi khối (blockchain) thuộc nhóm công nghệ chiến lược. Cùng với đó, Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP mở ra cơ chế thí điểm đối với thị trường tài sản số, tài sản mã hóa; kết hợp với khuôn khổ Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng để thử nghiệm các dịch vụ, công nghệ mới.

Tại phiên tham luận đầu tiên của Ngày hội Công nghệ TPHCM - Conviction 2026 diễn ra từ ngày 14-15/8 tại TPHCM, các chuyên gia, nhà quản lý tập trung trao đổi về chính sách, khung pháp lý và điều kiện để hình thành thị trường tài sản số tại Việt Nam.

Các ý kiến từ các chuyên gia đều cho rằng trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế ngày càng lớn, tài sản số, tài sản mã hóa có thể trở thành kênh dẫn vốn mới, bên cạnh tín dụng ngân hàng và chứng khoán. Tuy nhiên, phát triển thị trường phải đi đôi với phòng, chống rửa tiền, bảo đảm an ninh mạng và kiểm soát rủi ro, qua đó tạo điều kiện thu hút dòng vốn quốc tế hợp pháp.

Sandbox tạo không gian thử nghiệm

Ở góc độ cơ quan quản lý thị trường, ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết khung quản lý thị trường cơ bản đã được hoàn thiện theo hướng đặt ra các điều kiện kinh doanh chặt chẽ.

Năm doanh nghiệp đã được chấp thuận nguyên tắc và đang hoàn thiện các yêu cầu về an toàn thông tin cấp độ 4, quy trình nghiệp vụ cùng nghĩa vụ góp vốn 10.000 tỷ đồng trước khi chính thức tham gia thí điểm.

Theo ông Tô Trần Hòa, thời điểm các sàn giao dịch chính thức hoạt động phụ thuộc vào tiến độ chuẩn bị của doanh nghiệp. Về nguyên tắc vận hành, doanh nghiệp Việt Nam phát hành tài sản mã hóa trên cơ sở tài sản thực cho nhà đầu tư nước ngoài và chỉ nhà đầu tư nước ngoài được mua, bán.

Các giao dịch phải thực hiện bằng đồng Việt Nam, đồng thời tuân thủ quy tắc Travel Rule của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF) nhằm tăng khả năng kiểm soát dòng tiền.

Ông Phan Vũ Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Truyền thông - Điện tử TPHCM (EIC) đánh giá việc Luật Công nghiệp công nghệ số chính thức công nhận tài sản số là một loại tài sản là bước tiến quan trọng.

Tuy nhiên, theo ông, thị trường vẫn cần tiếp tục làm rõ nhiều vấn đề như phân loại tài sản, nghĩa vụ thuế, điều kiện cấp phép và cơ chế giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản số.

"Cần đẩy nhanh việc cụ thể hóa các quy định, hướng dẫn, sớm đưa khung pháp lý vào vận hành thực tế, giúp doanh nghiệp chủ động đón dòng vốn quốc tế", ông Phan Vũ Tuấn đề xuất.

Bên cạnh hành lang pháp lý, các chuyên gia cho rằng hạ tầng dữ liệu tin cậy là điều kiện quan trọng để tài sản số và các công nghệ lõi được đưa vào ứng dụng thực tế.

Một số ý kiến cho rằng, nền tảng của nền kinh tế số trong tương lai nằm ở hạ tầng dữ liệu tin cậy. Tài sản số chỉ thực sự phát huy giá trị khi được vận hành trên một hạ tầng đủ tin cậy, an toàn và có khả năng xác thực.

Việc triển khai thí điểm có kiểm soát, kết hợp sandbox với yêu cầu cao về minh bạch, phòng chống rửa tiền và an ninh mạng, được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để thị trường tài sản số phát triển theo hướng an toàn, từng bước hội nhập với thị trường quốc tế và đóng góp thực chất cho tăng trưởng kinh tế.

Lê Anh