Mở ra nhiều cơ hội phát triển mới cho kinh tế số và thị trường tài sản số

Đại hội XIV của Đảng cũng định hướng rõ kế hoạch phát triển 5 năm tới, bảo đảm tính kế thừa, ổn định và bền vững, tạo nền tảng vững chắc để đất nước tăng trưởng nhanh hơn, hiện đại hơn và hội nhập sâu rộng.

Củng cố môi trường thuận lợi cho bứt phá kinh tế số

Chia sẻ với phóng viên Báo Điện tử Chính phủ, bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) cho rằng: Đại hội XIV của Đảng đã tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự bứt phá của kinh tế số khi xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực tăng trưởng cốt lõi. Việc đặt ra các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 như tăng trưởng GDP đạt 10%/năm, kinh tế số chiếm 30% GDP và năng suất lao động tăng 8,5%/năm là minh chứng cho lựa chọn của Việt Nam: Phát triển dựa trên tri thức, dữ liệu và công nghệ. 

Bà Hiền nhấn mạnh, triển vọng kinh tế số còn được củng cố bởi lợi thế từ cơ cấu dân số vàng và tỉ lệ phổ cập Internet, Smartphone ở mức cao. Đây là nền tảng vững chắc cho sự trỗi dậy của hệ sinh thái Fintech, đặc biệt là lĩnh vực Blockchain và tài sản số.

Đáng chú ý, sự phát triển này còn nhận được trợ lực mạnh mẽ từ hành lang pháp lý. Theo Quyết định 2815/QĐ-CP (ngày 28/12/2025), Chính phủ đã xác định Blockchain là công nghệ chiến lược và là một trong sáu sản phẩm ưu tiên triển khai ngay. Đồng thời, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về cơ chế thử nghiệm tài sản mã hóa đã tạo ra "không gian thể chế" lý tưởng, cho phép các mô hình kinh doanh mới được kiểm chứng và quản lý rủi ro hiệu quả mà vẫn thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng gắn với sandbox tài sản số, tài sản mã hoá sẽ giúp Việt Nam không chỉ phát triển kinh tế số trong nước mà còn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị tài chính số khu vực, thu hút dòng vốn và doanh nghiệp công nghệ toàn cầu. "Nếu biết tận dụng cơ hội này, kết hợp chặt chẽ giữa đổi mới công nghệ, hoàn thiện pháp lý và bảo vệ nhà đầu tư, tôi tin kinh tế số và thị trường tài sản số sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của Việt Nam trong 5-10 năm tới", Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký VBA Nguyễn Vân Hiền nhấn mạnh.

Mở ra một "không gian thể chế" linh hoạt hơn

Chia sẻ về định hướng phát triển kinh tế số, ông Trần Huyền Dinh, Giám đốc CTCP AlphaTrue Solutions, Giám đốc dự án Basal Pay - dự án đầu tiên được cấp sandbox tại Đà Nẵng cho rằng, việc Việt Nam chính thức thành lập Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại TPHCM và Đà Nẵng đã tạo ra một động lực phát triển mới, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy kết hợp giữa chính sách phát triển kinh tế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

IFC không chỉ thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc mở cửa, thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế chất lượng cao, mà còn mở ra một "không gian thể chế" linh hoạt hơn, cho phép mở rộng các mô hình thử nghiệm chính sách (sandbox) trong lĩnh vực tài chính - công nghệ - kinh tế số.

Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Việt Nam vừa hội nhập sâu hơn với hệ thống tài chính toàn cầu, vừa chủ động thử nghiệm và hình thành các mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, trên nguyên tắc quản trị rủi ro chặt chẽ và bảo đảm tuân thủ đầy đủ các chuẩn mực pháp lý trong nước cũng như thông lệ quốc tế.

Tuy nhiên, theo ông Trần Huyền Dinh để thực sự tạo được đột phá trong phát triển khoa học - công nghệ, kinh tế số, thì Việt Nam cần tiếp tục có thêm những chính sách linh hoạt hơn.

Thứ nhất là cơ chế thử nghiệm (sandbox) cần đa dạng và cởi mở hơn, đặc biệt trong bối cảnh khung chính sách cho Trung tâm tài chính quốc tế đang được hình thành và hoàn thiện. Sandbox nên chuyển từ "thử nghiệm đơn lẻ" sang "thử nghiệm theo hệ sinh thái", với quy trình rõ ràng, tiêu chí đo lường cụ thể và cơ chế quản trị rủi ro, tuân thủ ngay từ đầu để doanh nghiệp có thể triển khai nhanh mà vẫn an toàn.

Thứ hai là đẩy mạnh thử nghiệm và thương mại hóa các sản phẩm, dự án đổi mới sáng tạo, gắn với các bài toán công nghệ chiến lược quốc gia. Cụ thể, việc triển khai Chương trình phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay theo Quyết định 2815/QĐ-TTg (28/12/2025) cần được kết nối chặt hơn với khu vực doanh nghiệp trong và ngoài nước, thông qua cơ chế hợp tác công - tư (PPP) để rút ngắn con đường từ nghiên cứu đến sản phẩm và thị trường.

Thứ ba, cần nâng cao hiệu quả cơ chế phân bổ nguồn lực cho đổi mới sáng tạo theo hướng tập trung - đúng trọng tâm - đúng thời điểm, ưu tiên các dự án có khả năng tạo sản phẩm và thị trường. Đồng thời, áp dụng chuẩn quản trị hiện đại, đo lường bằng kết quả đầu ra và tác động kinh tế, qua đó rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thương mại hóa.

DN Việt Nam cần làm gì để nắm bắt được nhanh các cơ hội

Ông Trần Huyền Dinh cho rằng, các doanh nghiệp Việt Nam muốn nắm bắt cơ hội nhanh cần đi theo hướng "chọn đúng trọng tâm và chuẩn hóa theo chuẩn quốc tế". Thứ nhất, nên tập trung nguồn lực vào các sản phẩm/công nghệ chiến lược mà Việt Nam đang ưu tiên thúc đẩy, vì đây là nhóm dễ tạo lợi thế cạnh tranh, vừa tận dụng được nguồn lực trong nước vừa thuận lợi thu hút vốn và đối tác quốc tế, đặc biệt ở các lĩnh vực như AI, blockchain, UAV và các công nghệ nền tảng khác.

Thứ hai, với những mô hình kinh doanh mới chưa có khung quy định đầy đủ, doanh nghiệp nên chủ động tiếp cận theo hướng thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trước, để kiểm chứng sản phẩm, đo lường rủi ro và hoàn thiện mô hình vận hành rồi mới mở rộng thương mại hóa.

 "DN cần đặt tuân thủ làm nền tảng ngay từ đầu, không chỉ theo quy định trong nước mà cả các chuẩn mực quốc tế, quản trị rủi ro và bảo vệ dữ liệu - đây là "giấy thông hành" để đi xa và hợp tác lớn", ông Trần Huyền Dinh nhấn mạnh.

Lê Anh