Thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Tại phiên họp thứ 4 diễn ra vào ngày 16/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt do Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trình bày tại phiên họp cho biết, dự thảo Luật gồm 4 chương, 37 điều; quy định về nguyên tắc, biện pháp, chính sách, nguồn lực và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật tập trung vào các nội dung chính như: Quản lý rủi ro quốc gia; danh mục kiểm soát; biện pháp quản lý, kiểm soát đặc thù đối với hoạt động, hàng hóa, vật liệu, thiết bị, phần mềm, công nghệ, dịch vụ có nguy cơ bị lợi dụng; kiểm soát ngoài danh mục; kiểm soát người sử dụng cuối cùng, mục đích sử dụng cuối cùng; biện pháp ngăn chặn, phản ứng khẩn cấp; kiểm soát tài trợ phổ biến; thông tin, dữ liệu, cảnh báo sớm, phối hợp liên ngành; quản lý nhà nước, kiểm tra, thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm, bảo đảm nguồn lực và hợp tác quốc tế.

Thẩm tra về dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới khẳng định, Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật với các căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn đã nêu trong Tờ trình của Chính phủ.

Việc xây dựng Luật nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trươChỉng của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; đáp ứng yêu cầu thực tiễn và thực hiện các điều ước quốc tế, các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc mà Việt Nam là thành viên.

Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cơ bản nhất trí với phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của dự thảo Luật, tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát để xác định rõ ranh giới điều chỉnh giữa Luật này với các luật chuyên ngành; làm rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp có sự giao thoa giữa các lĩnh vực quản lý; bổ sung, hoàn thiện quy định đối với các hoạt động liên quan đến công nghệ, dữ liệu, dịch vụ và các giao dịch có yếu tố nước ngoài.

Thảo luận về dự án luật, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cần tiếp tục rà soát để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, nhất là trong các lĩnh vực về quản lý ngoại thương, hải quan, phòng, chống rửa tiền, hóa chất, năng lượng nguyên tử, kể cả các luật có liên quan tới lĩnh vực này hiện đang được Chính phủ trình Quốc hội để xem xét cho ý kiến và có thể thông qua tại kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.

Đồng thời đề nghị làm rõ hơn khái niệm phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt theo hướng bao quát thêm các hình thức chuyển giao công nghệ phi vật thể, dữ liệu kỹ thuật và tri thức qua môi trường số; xác định rõ các nguyên tắc áp dụng pháp luật và phạm vi điều chỉnh của các quy định nhất là các trường hợp hàng hóa không thuộc danh mục kiểm soát nhưng có căn cứ xác định có nguy cơ liên quan đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh cho biết: Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí với sự cần thiết ban hành luật nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đủ hiệu lực để điều chỉnh hiệu quả công tác phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Đây là dự án luật khó với nhiều vấn đề mới, liên quan đến nhiều lĩnh vực, ngành nghề, tác động tới kinh tế-xã hội, hoạt động sản xuất, kinh doanh, tuy thời gian soạn thảo và trình Quốc hội gấp nhưng Chính phủ và Bộ Quốc phòng đã chủ động chuẩn bị hồ sơ đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm chất lượng, nhiều nội dung của dự thảo luật đã được nghiên cứu tiếp thu, đáp ứng yêu cầu đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và thông lệ quốc tế.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đánh giá cao Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cùng Hội đồng Dân tộc, các ủy ban khác của Quốc hội đã tích cực khẩn trương thẩm tra dự án luật với nhiều ý kiến cụ thể và rõ quan điểm.

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật trình Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị Chính phủ tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội; tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo luật nhằm bảo đảm chất lượng, tính hợp hiến, tính thống nhất, đồng bộ và tính khả thi của hệ thống pháp luật; bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa dự thảo luật với các luật chuyên ngành, không làm phát sinh thủ tục hành chính hoặc chi phí tuân thủ không cần thiết.

Đồng thời rà soát các quy định về giải thích từ ngữ, chuẩn hóa các khái niệm, các nguyên tắc về phòng, chống phổ biến vũ khí hàng loạt; tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý kiểm soát đặc thù, trọng tâm là cơ chế đánh giá rủi ro quốc gia, làm rõ thẩm quyền ban hành, điều chỉnh danh mục kiểm soát; hoàn thiện các quy định về kiểm soát tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, bảo đảm thống nhất với pháp luật về phòng chống rửa tiền, phòng chống khủng bố và các luật có liên quan; làm rõ vị trí pháp lý, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của từng cơ quan trong tổ chức thực hiện…

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh giao Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại chủ trì phối hợp với Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của Quốc hội thẩm tra chính thức dự án luật để trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất sắp tới./.

Nguyễn Hoàng