Tạo cơ sở pháp lý để bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và của nền kinh tế số

Dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) được Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Phiên họp thứ 4 diễn ra vào ngày 16/7.

Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày cho biết, sau hơn 15 năm thi hành Luật Bưu chính năm 2010, lĩnh vực này đã có bước phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Luật Bưu chính năm 2010 cũng đã bộc lộ một số bất cập, hạn chế, không còn phù hợp, chưa theo kịp sự phát triển của lĩnh vực bưu chính trong thực tiễn.

Do đó, việc sửa đổi toàn diện Luật Bưu chính là rất cấp thiết trong bối cảnh hiện nay, nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế của luật cũ, tạo cơ sở pháp lý để bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và của nền kinh tế số.

Thẩm tra về dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành dự án Luật như Tờ trình của Chính phủ.

Nội dung của dự thảo Luật cơ bản bám sát và thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng trong giai đoạn hiện nay; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, tương thích với một số luật chuyên ngành có liên quan đến lĩnh vực bưu chính vừa được ban hành.

Tuy nhiên, đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định tại dự thảo Luật để bảo đảm tương thích, cập nhật, nội luật hóa các nội dung liên quan của các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; bảo đảm sự phù hợp với các quy định pháp luật về ngân sách nhà nước, về dữ liệu, về dân sự, về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đồng thời tiến hành rà soát với các dự án Luật cũng đang trong quá trình xây dựng, trình Quốc hội xem xét, thông qua như: Luật An ninh dữ liệu, Luật Định danh và xác thực điện tử, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.

Đối với một số nội dung cụ thể, về thành phần mạng bưu chính, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị nghiên cứu, hoàn thiện quy định về mạng bưu chính; làm rõ căn cứ xác định các thành phần của mạng bưu chính là dựa trên chức năng sử dụng hay hạ tầng vật lý; làm rõ nội hàm, tính chất của từng thành phần mạng bưu chính bảo đảm phù hợp với thực tiễn và có khả năng phân biệt với các chủ thể có cùng công năng, tính chất thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật khác.

Về kinh doanh dịch vụ bưu chính, phân loại doanh nghiệp và điều kiện kinh doanh dịch vụ bưu chính (Điều 11, 12), Thường trực Ủy ban cho rằng việc phân loại doanh nghiệp bưu chính là chính sách mới, có tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp. Do đó, đề nghị bổ sung đánh giá về sự cần thiết và tác động của việc phân loại này đến môi trường đầu tư, kinh doanh, hoạt động của doanh nghiệp, tránh trường hợp làm phát sinh thêm điều kiện đầu tư, kinh doanh và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.

Về dịch vụ bưu chính công ích (Điều 27), để bảo đảm chất lượng dịch vụ đặc thù này, phù hợp với trách nhiệm của doanh nghiệp bưu chính được chỉ định, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị bổ sung một khoản quy định về nguyên tắc, phương thức và nguồn bù đắp chi phí và tiêu chuẩn dịch vụ bưu chính công ích ngay trong Điều 33 dự thảo Luật và giao Chính phủ quy định để bảo đảm phát triển.

Về bưu chính số, phát triển bưu chính theo hướng xanh và bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động bưu chính, Dự thảo Luật quy định nội dung phát triển bưu chính theo hướng xanh tại khoản 8 Điều 4 nhưng không quy định nội dung này trong các chương của dự thảo Luật. Do đó, đề nghị quy định bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp bưu chính khi đăng ký hoạt động phải có: Phương án, biện pháp sử dụng bao bì đóng gói thân thiện với môi trường và kế hoạch quản lý chất thải phát sinh; việc thực hiện lộ trình giảm thiểu rác thải nhựa sử dụng một lần trong đóng gói…

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, để hoàn thiện dự thảo Luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu cơ quan soạn thảo tiếp thu nghiêm túc các ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và các ý kiến thảo luận tại Phiên họp. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng tình nếu dự án luật được chuẩn bị kỹ lưỡng, đảm bảo đạt chất lượng có thể được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ tới đây./.

Nguyễn Hoàng