Thúc đẩy hợp tác nghiên cứu khoa học biển Việt Nam - Liên bang Nga
(Chinhphu.vn) - Chiều 9/11, tại Hải Phòng, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức lễ đón tàu nghiên cứu khoa học “Viện sĩ M.A. Lavrentyev” của Liên bang Nga, đánh dấu chuyến khảo sát biển chung lần thứ 3 và mở đầu lộ trình hợp tác nghiên cứu biển Việt Nam - Liên bang Nga giai đoạn 2026-2035.

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức lễ đón tàu nghiên cứu khoa học “Viện sĩ M.A. Lavrentyev” của Liên bang Nga - Ảnh: VAST
Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS. Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của chuyến khảo sát lần này khi sự kiện diễn ra trong Năm chéo hợp tác khoa học, công nghệ và đào tạo Việt Nam - Liên bang Nga 2026.
Tiếp nối những hải trình năm 2019 và 2025, hoạt động khảo sát năm 2026 là bước cụ thể hóa định hướng hợp tác dài hạn giữa 2 nước, đồng thời góp phần vun đắp tình đồng nghiệp và sự tin cậy giữa các nhà khoa học Việt Nam và Nga.
Thực hiện chủ trương phát triển khoa học, công nghệ biển, góp phần xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam chú trọng gắn khảo sát thực địa với nghiên cứu chuyên sâu và đào tạo nhân lực.
Việc kết nối năng lực của các đơn vị chuyên môn, phát huy thế mạnh của các đối tác được kỳ vọng giúp mỗi chuyến khảo sát không chỉ tạo ra dữ liệu khoa học mà còn góp phần phát triển đội ngũ và nâng cao năng lực nghiên cứu biển của Việt Nam.
GS.TS. Trần Tuấn Anh bày tỏ kỳ vọng các nhà khoa học 2 nước tiếp tục phát huy thế mạnh của mỗi bên, tạo ra những dữ liệu có chất lượng và kết quả nghiên cứu chung có giá trị. Đồng thời, các nhà khoa học trẻ sẽ có thêm cơ hội học hỏi, tích lũy kinh nghiệm thực địa và xây dựng quan hệ hợp tác lâu dài.
Hướng tới kỳ họp Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Liên bang Nga dự kiến diễn ra vào đầu tháng 12 tới, chuyến khảo sát lần này tiếp tục cho thấy tính thực chất và sự phát triển liên tục của hợp tác khoa học giữa 2 nước.
Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đề nghị Viện Các khoa học Trái đất, đơn vị đầu mối phía Việt Nam, phát huy trách nhiệm chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các đối tác Nga và các đơn vị liên quan, bảo đảm chuyến khảo sát diễn ra an toàn, đúng kế hoạch và đạt chất lượng chuyên môn.

GS.TS Trần Tuấn Anh trao đổi với TS. Renat Shakirov trên tàu - Ảnh: VAST
Bổ sung dữ liệu khoa học, nghiên cứu đặc điểm địa chất và môi trường biển
Thông tin về hoạt động khảo sát, Phó Viện trưởng Viện Các khoa học Trái đất Lê Đình Nam cho biết, mục tiêu trọng tâm của chuyến khảo sát là tiếp tục nghiên cứu, làm sáng tỏ các đặc điểm địa chất, địa vật lý, địa hóa và hải dương học tại vùng biển Việt Nam, đặc biệt là khu vực thềm lục địa và sườn lục địa.
Các nhà khoa học 2 nước sẽ tập trung nghiên cứu cấu trúc và lịch sử phát triển, đặc điểm địa chất đáy biển, hoạt động thoát khí tự nhiên, tiềm năng tài nguyên cũng như các quá trình địa chất và môi trường biển.
Kết quả khảo sát được kỳ vọng bổ sung những số liệu điều tra cơ bản còn thiếu, từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu khoa học về vùng biển Việt Nam, phục vụ các nhiệm vụ nghiên cứu và điều tra tiếp theo.
Đây cũng là dịp để các nhà khoa học Việt Nam tiếp cận phương pháp, công nghệ nghiên cứu hiện đại; nâng cao năng lực tổ chức khảo sát, xử lý và số hóa dữ liệu, từng bước tăng cường khả năng chủ động trong nghiên cứu khoa học biển.
Theo TS. Renat Shakirov, Trưởng đoàn khoa học Nga chia sẻ, con tàu mang tên nhà toán học và cơ học nổi tiếng của Liên Xô Mikhail A. Lavrentyev (1900 -1980). Với hệ thống thiết bị phục vụ nghiên cứu liên ngành, tàu có khả năng triển khai các hoạt động khảo sát địa chất, địa vật lý, địa hóa, thủy âm, hải dương học và môi trường biển. Đoàn tham gia chuyến khảo sát lần này có khoảng 60 thành viên, gồm các nhà khoa học và thủy thủ đoàn.
Đối với chuyến khảo sát năm 2026, bên cạnh việc triển khai các dự án hợp tác, một mục tiêu quan trọng là tạo cơ sở thực tiễn cho các công bố nghiên cứu trên tạp chí khoa học quốc tế, xây dựng hệ thống số liệu khoa học về biển và hỗ trợ đào tạo các nhà khoa học trẻ thông qua trải nghiệm thực tế.
Trưởng đoàn khoa học Nga bày tỏ mong muốn các cơ quan chức năng 2 nước tiếp tục hỗ trợ những thủ tục liên quan, tạo điều kiện để duy trì các chuyến khảo sát khoa học chung trong thời gian tới.
Thu Giang