Tín dụng xanh tăng tốc, mở đường chuyển đổi kinh tế bền vững

Tại Tọa đàm "Chuyển đổi xanh - chìa khoá tiết kiệm nguồn lực" tổ chức ngày 27/3, bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước cho biết, đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng xanh đạt gần 780 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 4,19% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Mặc dù tỷ trọng chưa lớn, nhưng tốc độ tăng trưởng khá tích cực khi năm 2024 tăng 9,5% và năm 2025 tăng 14,62%.

Quy mô và tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh đang gia tăng mạnh. Nếu năm 2017 chỉ có 15 tổ chức tín dụng tham gia cho vay xanh, thì hiện nay con số này đã tăng lên 78.

Dư nợ tín dụng xanh tăng trưởng bình quân khoảng 22-23% mỗi năm, tập trung vào các lĩnh vực như nông nghiệp xanh (khoảng 33%), năng lượng tái tạo (22%), công trình xanh và giao thông vận tải xanh. Về chính sách, ngành ngân hàng không áp dụng hạn mức riêng cho tín dụng xanh mà xác định đây là động lực tăng trưởng mới. Các tổ chức tín dụng chủ yếu sử dụng nguồn lực của mình để giảm lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi.

Theo định hướng mới, Nhà nước sẽ tăng cường hỗ trợ thông qua chính sách như hỗ trợ lãi suất khoảng 2% cho các dự án xanh, kinh tế tuần hoàn hoặc theo tiêu chuẩn ESG.

Ngân hàng Nhà nước đang hoàn thiện khung pháp lý để triển khai chính sách này khi danh mục phân loại xanh được ban hành đầy đủ. Trong thời gian tới, nhu cầu tài chính cho mục tiêu giảm phát thải đến năm 2030 có thể lên tới gần 69 tỷ USD, đặt ra yêu cầu lớn đối với hệ thống tài chính.

Dưới góc độ NHTM, TS Nguyễn Thị Thu Hà – Giám đốc Trường đào tạo cán bộ, Phó Trưởng ban chỉ đạo ESG của Agribank chia sẻ: Ngân hàng đang tiếp tục tham gia các chương trình tín dụng gắn với phát triển bền vững, trong đó có dự án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp với gói tín dụng 30.000 tỷ đồng. Đồng thời, Agribank triển khai các gói tín dụng cho lĩnh vực hạ tầng như điện, giao thông với quy mô 60.000 tỷ đồng và các sản phẩm tín dụng phục vụ tiêu dùng xanh .

Không chỉ cung cấp vốn, Agribank còn tăng cường kết nối với doanh nghiệp, tổ chức hội nghị khách hàng doanh nghiệp xanh và ký kết khoảng hơn 700 tỷ đồng cho các dự án nông nghiệp xanh, ứng phó biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, việc triển khai tín dụng xanh vẫn còn nhiều khó khăn khi tỷ lệ giải ngân thực tế thấp, số doanh nghiệp đáp ứng điều kiện vay vốn còn hạn chế .

Vì vậy, khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp vẫn là yếu tố quyết định hiệu quả của dòng tín dụng xanh trong thực tiễn.

Nhấn mạnh xu thế chuyển đổi, chuyên gia kinh tế năng lượng Phạm Phan Dũng (Bộ Công Thương) cho rằng chuyển đổi năng lượng không chỉ là xu hướng mà còn là điều kiện để đảm bảo an ninh kinh tế và duy trì sức cạnh tranh. 

Bộ Công Thương đang thiết kế quỹ hỗ trợ chuyển đổi năng lượng với vốn ban đầu từ ngân sách nhà nước, dự kiến huy động 200–300 triệu Euro và ủy thác qua ngân hàng thương mại để hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp. 

Anh Minh