Từ miền núi đến đô thị: Các địa phương sẵn sàng cho kỳ thi lớn nhất năm học

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra trong bối cảnh nhiều yếu tố mới cùng xuất hiện: mô hình chính quyền địa phương hai cấp lần đầu được triển khai đồng bộ, số lượng thí sinh tăng mạnh tại nhiều địa phương và nguy cơ gian lận bằng thiết bị công nghệ cao ngày càng tinh vi.

Từ các tỉnh miền núi đến những đô thị đông dân nhất cả nước, các địa phương đang chủ động xây dựng những kịch bản ứng phó riêng, hướng tới mục tiêu tổ chức kỳ thi an toàn, nghiêm túc và đúng quy chế. 

Linh hoạt thích ứng với mô hình quản lý mới

Tại Lào Cai, thách thức lớn nhất không nằm ở quy mô thí sinh mà đến từ sự thay đổi trong tổ chức bộ máy. Đây là năm đầu tiên địa phương vận hành kỳ thi trong điều kiện không còn ban chỉ đạo cấp huyện theo mô hình cũ.

Năm nay, gần 8.000 thí sinh của tỉnh sẽ dự thi tại 24 điểm thi với 352 phòng thi. Trong khi đó, địa bàn rộng, nhiều học sinh sinh sống ở vùng cao, khoảng cách di chuyển xa và thời điểm tổ chức kỳ thi thường trùng với mùa mưa lũ.

Theo bà Vũ Thị Hiền Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo thi tỉnh Lào Cai, địa phương xác định yêu cầu cao nhất là bảo đảm kỳ thi diễn ra tuyệt đối an toàn, nghiêm túc, không để xảy ra sai sót ở bất kỳ khâu nào.

Để bù đắp khoảng trống trong công tác điều hành sau khi bỏ cấp huyện, tỉnh đã thành lập các "Tổ hỗ trợ liên xã" có nhiệm vụ phối hợp xử lý ngay tại chỗ các tình huống phát sinh như thiên tai, mất điện hoặc các sự cố khẩn cấp. Mô hình này đã được thử nghiệm trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 và bước đầu cho thấy hiệu quả.

Song song với đó, địa phương tiếp tục triển khai nhiều chính sách hỗ trợ học sinh vùng khó khăn, đồng thời xây dựng phương án phối hợp liên ngành giữa công an, quân sự, y tế, điện lực nhằm bảo đảm an ninh, an toàn cho toàn bộ quá trình tổ chức kỳ thi. 

Áp lực từ quy mô thí sinh tăng cao

Nếu Lào Cai tập trung giải bài toán điều hành, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh lại đối mặt với áp lực rất lớn từ số lượng thí sinh dự thi.

Tại Hà Nội, hơn 129.000 thí sinh đăng ký dự thi, tăng trên 5.000 em so với năm trước. Để phục vụ quy mô này, thành phố bố trí 222 điểm thi với gần 6.000 phòng thi cùng lực lượng khoảng 20.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia các khâu của kỳ thi.

Ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết công tác chuẩn bị được triển khai từ sớm. Bên cạnh việc tổ chức các kỳ khảo sát chất lượng để hỗ trợ công tác ôn tập, thành phố còn xây dựng hệ thống học liệu trực tuyến, phát sóng bài giảng trên truyền hình và tăng cường kiểm tra đột xuất tại các điểm thi.

Từ kinh nghiệm tổ chức kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 vừa qua, Hà Nội đặc biệt chú trọng các phương án phân luồng giao thông, bố trí khu vực chờ cho phụ huynh và tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ coi thi, nhất là kỹ năng nhận diện các thiết bị công nghệ cao có thể được sử dụng để gian lận.

Áp lực về quy mô còn rõ nét hơn tại Thành phố Hồ Chí Minh khi số lượng thí sinh dự thi năm nay lên tới khoảng 142.000 em, tăng gần gấp rưỡi so với năm trước.

Để đáp ứng nhu cầu tổ chức thi, thành phố đã bố trí 156 điểm thi với hơn 3.800 phòng thi và huy động trên 25.000 cán bộ, giáo viên, công chức tham gia phục vụ kỳ thi. Theo ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, phần lớn các điểm thi đã được kiểm nghiệm qua kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vừa qua, tạo thuận lợi cho công tác chuẩn bị về cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật. 

Chủ động trước nguy cơ gian lận công nghệ cao

Bên cạnh các yếu tố truyền thống như thời tiết, giao thông hay cơ sở vật chất, nguy cơ gian lận bằng thiết bị công nghệ cao đang được nhiều địa phương đặc biệt quan tâm trong mùa thi năm nay.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, ngành giáo dục đã phối hợp với lực lượng công an tổ chức tập huấn chuyên sâu cho cán bộ làm nhiệm vụ thi; đồng thời tăng cường các biện pháp kỹ thuật tại những điểm thi có nguy cơ cao nhằm phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm quy chế.

Trong khi đó, tại Huế, công tác chuẩn bị tập trung vào việc bảo đảm an ninh, an toàn và bảo mật ở tất cả các khâu. Địa phương đã rà soát toàn diện cơ sở vật chất, hệ thống camera giám sát, khu vực in sao đề thi, làm phách và chấm thi; đồng thời xây dựng các phương án dự phòng về điện, nước và thông tin liên lạc.

Theo ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Huế, quy trình truyền nhận đề thi qua hệ thống mã hóa của Ban Cơ yếu Chính phủ tiếp tục được vận hành nghiêm ngặt, cùng với việc tăng cường phối hợp giữa ngành giáo dục và lực lượng công an nhằm phòng ngừa các hành vi gian lận bằng thiết bị công nghệ cao.

Dù điều kiện và áp lực tổ chức khác nhau, điểm chung trong công tác chuẩn bị của các địa phương là sự chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó từ sớm đối với những rủi ro có thể phát sinh.

Thu Trang