Tuyên bố mới của Mỹ và Iran về chiến sự tại Trung Đông

Ngày 1/4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Ismail Baghaei đã bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Tehran yêu cầu một lệnh ngừng bắn.

Trước đó cùng ngày, trên nền tảng Truth Social, ông Trump đăng tải: "Tổng thống Iran vừa yêu cầu Mỹ một lệnh ngừng bắn. Chúng tôi sẽ xem xét khi eo biển Hormuz được mở, tự do và thông thoáng". Hãng thông tấn Mehr dẫn lời ông Baghaei đáp lại, cho rằng "những tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Iran yêu cầu một lệnh ngừng bắn là sai sự thật và vô căn cứ".

Cùng ngày, hãng tin Tasnim của Iran dẫn tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định eo biển Hormuz vẫn hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng này.

Theo IRGC, từ rạng sáng 1/4, hải quân của lực lượng này đã thực hiện 5 chiến dịch quy mô lớn và sâu rộng như một phần của đợt tấn công thứ 89, sử dụng cả tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình Qadeer cũng như máy bay không người lái nhằm phá hủy các mục tiêu quân sự trọng yếu của Mỹ và Israel trong khu vực.

Trong cuộc tấn công đầu tiên, 2 hệ thống radar phòng không cảnh báo sớm do lực lượng Mỹ sử dụng, đặt trên một công trình hàng hải trong vùng biển và đảo của Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) đã bị phá hủy với độ chính xác cao. Bên cạnh đó, IRGC còn cho biết đã sử dụng tên lửa, đánh trúng mục tiêu vào tàu chở dầu, được xác định là tàu "Aqua 1" của Israel trên Vịnh Persian. Trước đó, Qatar cũng thông tin về 1 tàu chở dầu bị trúng đạn trong vùng biển thuộc lãnh hải của nước này.

Tổng thống Mỹ tuyên bố giành được "những chiến thắng áp đảo" trước Iran

Tối 1/4 theo giờ địa phương (sáng 2/4 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có bài phát biểu trên truyền hình về cuộc xung đột với Iran. Đây là bài phát biểu giờ vàng đầu tiên kể từ khi Mỹ bắt đầu chiến dịch quân sự chung với Israel nhằm vào Iran hơn 1 tháng trước.

Mở đầu bài phát biểu, Tổng thống Trump tuyên bố lực lượng Mỹ đã giành được "những chiến thắng áp đảo" trước Iran trong chiến dịch quân sự kéo dài hơn 4 tuần qua. Ông cho rằng Iran chỉ còn "rất ít" bệ phóng tên lửa, trong khi hải quân, không quân bị tàn phá và sức mạnh quân sự tổng thể của nước Cộng hòa Hồi giáo này đã "suy yếu". Ông chủ Nhà Trắng tuyên bố Mỹ sắp hoàn thành các mục tiêu chiến lược cốt lõi là loại bỏ năng lực chế tạo bom hạt nhân và vô hiệu hóa các lực lượng thân Iran. Tổng thống Trump cũng tuyên bố Mỹ sẽ đẩy mạnh các cuộc không kích vào Iran trong 2-3 tuần tới.

Theo ông, các cuộc thảo luận vẫn đang diễn ra, nhưng nếu không đạt thỏa thuận, Mỹ sẽ tấn công tất cả nhà máy phát điện của Iran.

Bên cạnh đó, Tổng thống Mỹ cũng cảm ơn các đồng minh ở Trung Đông, gồm Israel, Saudi Arabia, Qatar, Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và Bahrain đã hỗ trợ Washington trong chiến dịch quân sự tại Iran.

Đề cập tới eo biển Hormuz, ông Trump kêu gọi các quốc gia nhận dầu qua eo biển cần thể hiện hiện "dũng khí" và tự đảm bảo an ninh cho tuyến hàng hải chiến lược này, đồng thời khẳng định Washington sẽ không để các đồng minh Trung Đông bị tổn hại. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh Washington không cần dầu từ Trung Đông, song vẫn hiện diện trong khu vực để hỗ trợ các đồng minh.

Trong bài phát biểu, Tổng thống Trump thừa nhận những khó khăn kinh tế mà nhiều người dân Mỹ đang phải gánh chịu khi giá xăng tăng hơn 25% so với trước khi xung đột bắt đầu. Tuy nhiên, ông cho rằng việc tăng giá nhiên liệu chỉ là tạm thời, cáo buộc nguyên nhân dẫn tới tình trạng này là do Iran tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu thương mại ở các nước láng giềng, mà không liên quan đến xung đột.

Chứng khoán Mỹ tăng mạnh, giá dầu hạ nhiệt khi kỳ vọng chiến tranh sắp kết thúc

Thị trường chứng khoán Mỹ ngày 1/4 ghi nhận đà tăng rõ rệt, trong khi giá dầu giảm nhẹ, khi giới đầu tư kỳ vọng cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran có thể sớm đi đến hồi kết.

Chỉ số S&P 500 tăng 0,8%, Nasdaq Composite tăng 1,1% và Dow Jones Industrial Average tăng thêm 269 điểm, tương đương 0,6%. Đà tăng này phản ánh tâm lý lạc quan đang lan rộng trên thị trường tài chánh.

Diễn biến tích cực xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã đề xuất ngừng bắn. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Washington chỉ xem xét đề nghị của Tehran khi Eo biển Hormuz được mở lại, đảm bảo tự do hàng hải. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định cho đến khi điều kiện này được đáp ứng, những cuộc không kích vẫn sẽ tiếp diễn.

Giá dầu theo đó đã hạ nhiệt, với dầu WTI giảm 1,24% xuống còn 100,12 USD/thùng, trong khi dầu Brent giảm 2,7% xuống mức 101,16 USD/thùng. Sự điều chỉnh này phản ánh kỳ vọng rằng nguồn cung năng lượng toàn cầu có thể sớm được ổn định trở lại.

Các chuyên gia thị trường nhận định giới đầu tư đang "đánh hơi" khả năng đạt được giải pháp trong vài tuần tới. Tuy nhiên, họ cũng cảnh báo biến động vẫn có thể tiếp tục nếu chưa có một tuyên bố chính thức chấm dứt xung đột.

Đà tăng của thị trường đã bắt đầu từ phiên giao dịch cuối cùng của tháng 3, sau khi xuất hiện các thông tin chưa được xác nhận cho rằng ban lãnh đạo Iran sẵn sàng chấm dứt chiến tranh với các điều kiện đảm bảo.

Dù vậy, giới phân tích lưu ý thị trường hiện có thể chỉ đang trong một đợt phục hồi kỹ thuật sau khi bị bán quá mức. Một số chỉ số về độ rộng thị trường chưa đạt mức mạnh mẽ như kỳ vọng, cho thấy xu hướng tăng vẫn chưa hoàn toàn vững chắc.

An Bình