Việt Nam cần một mạng lưới y học bào thai, thay vì chỉ những trung tâm mạnh

Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Chính phủ, TS.BS Nguyễn Thị Sim, Phó Tổng Giám đốc Bệnh viện Phenikaa - bác sĩ đầu tiên thực hiện can thiệp bào thai thành công tại Việt Nam và là một trong những người tiên phong phát triển lĩnh vực y học bào thai ở nước ta, đã chia sẻ thông tin trên.

Tại một hội thảo khoa học Quốc tế về lĩnh vực y học bào thai được tổ chức gần đây tại Hà Nội, TS.BS Nguyễn Thị Sim cho biết, điều trăn trở nhất trong lĩnh vực y học bào thai ở nước ta hiện nay là hệ thống chăm sóc y học bào thai vẫn còn phân mảnh.

Mặc dù khả năng chẩn đoán trước sinh ở Việt Nam ngày càng chính xác, các kỹ thuật di truyền phát triển rất nhanh và nhu cầu can thiệp điều trị cho thai nhi ngày càng lớn, thậm chí nhiều cơ sở đã có hệ thống siêu âm tốt, trang thiết bị hiện đại và đội ngũ có chuyên môn, nhưng khả năng đánh giá chuyên sâu chưa đồng đều giữa các tuyến.

Trong đó, xét nghiệm di truyền trong một số trường hợp có nguy cơ cao không phải lúc nào được chỉ định đầy đủ và đúng hướng.

Y học bào thai Việt Nam chỉ thực sự mạnh khi có hệ thống kết nối

Theo TS.BS Nguyễn Thị Sim, không phải bệnh viện nào cũng cần thực hiện can thiệp bào thai. Điều quan trọng là mọi thai phụ cần biết mình sẽ được chuyển đến đâu khi thai nhi có vấn đề.

"Một số trung tâm có thể phát triển rất nhanh: có bác sĩ tốt, có thiết bị hiện đại, có thể thực hiện những kỹ thuật khó, nhưng thai nhi bất thường có thể được phát hiện ở bất kỳ địa phương nào. Nếu nơi phát hiện và nơi điều trị không được kết nối, thời gian vàng điều trị có thể bị mất", TS Nguyễn Thị Sim cho biết.

Vị bác sĩ này cũng nhấn mạnh, trong một số bệnh lý bào thai, thời điểm chuyển tuyến và can thiệp có ý nghĩa rất lớn. Vì vậy, mục tiêu không nhất thiết là mọi bệnh viện cùng làm một kỹ thuật. Điều quan trọng hơn là mọi mắt xích biết vai trò của mình trong hệ thống.

Theo đó, mạng lưới hệ thống này cần: trước hết là năng lực phát hiện, sau đó là tiêu chí chuyển tuyến rõ ràng và trung tâm có khả năng đánh giá chuyên sâu, hội chẩn đa chuyên khoa, can thiệp khi cần. Cuối cùng là kết quả thai kỳ, kết quả sơ sinh và quá trình phát triển của trẻ cần được ghi nhận để hệ thống biết mình đang làm tốt đến đâu. Như vậy, mạng lưới Y học Bào thai không chỉ là danh sách các bệnh viện, mà nó phải bao gồm: đào tạo, chuẩn hóa, phân tuyến và chuyển tuyến, hội chẩn, dữ liệu, kiểm soát chất lượng, nghiên cứu và ợp tác quốc tế.

"Ở một lĩnh vực mới và kỹ thuật cao, mỗi trung tâm đều có nhu cầu phát triển năng lực riêng. Nhưng Y học bào thai Việt Nam chỉ thực sự mạnh khi năng lực ấy có thể kết nối.

Thực tế, một bác sĩ tuyến dưới phát hiện đúng và chuyển đúng thời điểm, có thể đóng góp vào kết quả điều trị cho đứa trẻ không kém phần quan trọng so với bác sĩ thực hiện thủ thuật tại trung tâm chuyên sâu. Một trung tâm mạnh cũng không nhất thiết phải làm mọi thứ. Có những ca cần hội chẩn hoặc chuyển tới nơi có kinh nghiệm phù hợp hơn. Đó là tư duy của mạng lưới", TS Nguyễn Thị Sim nhấn mạnh.

HM