80 năm công tác dân tộc: Dấu ấn một hành trình đoàn kết và phát triển

Chiều ngày 15/5, tại Hà Nội, Bộ Dân tộc và Tôn giáo long trọng tổ chức Lễ gặp mặt kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc (3/5/1946 - 3/5/2026).

Tham dự buổi lễ có nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nông Đức Mạnh; Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang, nguyên Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh; cùng nhiều thế hệ lãnh đạo, nguyên lãnh đạo cơ quan công tác dân tộc và tôn giáo Trung ương qua các thời kỳ.

Về phía Bộ Dân tộc và Tôn giáo có Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang; cùng các cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của ngành.

Từ Nha Dân tộc thiểu số đến Bộ Dân tộc và Tôn giáo

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang nhấn mạnh dấu mốc lịch sử ngày 3/5/1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 58 quy định cơ cấu tổ chức Bộ Nội vụ, trong đó thành lập Nha Dân tộc thiểu số – cơ quan quản lý nhà nước đầu tiên về công tác dân tộc của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Từ nền móng ban đầu ấy, công tác dân tộc được kiện toàn, đáp ứng yêu cầu của từng giai đoạn cách mạng.

Trong giai đoạn 1986-1990, cơ quan công tác dân tộc tập trung một đầu mối là Ban Dân tộc Trung ương, tổ chức và hoạt động theo quy định của một ban Đảng, tham mưu cho Trung ương Đảng về công tác dân tộc thiểu số.

Đến năm 1990, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định thành lập Văn phòng Miền núi và Dân tộc đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Hội đồng Bộ trưởng. Như vậy, đối với công tác dân tộc và miền núi, có Ban Dân tộc Trung ương tham mưu tổng hợp cho Trung ương Đảng về công tác dân tộc thiểu số và Văn phòng Miền núi và Dân tộc theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các ngành, các cấp trong việc thực hiện chính sách đối với miền núi và dân tộc.

Năm 2002, Quốc hội quyết định đổi tên Ủy ban Dân tộc và Miền núi thành Ủy ban Dân tộc. Đặc biệt, từ ngày 1/3/2025, Bộ Dân tộc và Tôn giáo chính thức được thành lập trên cơ sở hợp nhất Ủy ban Dân tộc với chức năng quản lý nhà nước về tôn giáo của Bộ Nội vụ. Đây được xem là bước đi quan trọng trong tiến trình tinh gọn bộ máy, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo.

Khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Trong không khí trang trọng của buổi lễ, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang nhắc lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam năm 1946 về tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc anh em, đó là: "Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xê Đăng hay Ba Na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt. Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau…Chúng ta phải thương yêu nhau, phải kính trọng nhau, phải giúp đỡ nhau để mưu hạnh phúc chung của chúng ta và con cháu chúng ta. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng ta không bao giờ giảm bớt".

Theo Bộ trưởng, đó là tư tưởng xuyên suốt, là nền tảng để Đảng và Nhà nước kiên định thực hiện chủ trương "bảo đảm các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tương trợ cùng phát triển".

Bộ trưởng cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới với yêu cầu phát triển đột phá, tăng tốc toàn diện, công tác dân tộc cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy và cách tiếp cận. Trọng tâm không chỉ dừng ở hỗ trợ mà phải tạo điều kiện để đồng bào phát huy nội lực, chủ động vươn lên thoát nghèo, thu hẹp khoảng cách phát triển.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Dân tộc và Tôn giáo xác định các nhóm nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, gồm: tiếp tục triển khai hiệu quả các nghị quyết, chiến lược và chương trình hành động về công tác dân tộc; gắn phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương; tập trung thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kt-xh vùng dân tộc thiểu số; bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững an ninh, quốc phòng và chính sách tín ngưỡng, tôn giáo; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới; tăng cường công tác dân vận; đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo; nghiên cứu lý luận và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm thúc đẩy phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc và miền núi.

Sơn Hào