HSBC: Nghị quyết 10 tạo nền tảng để Việt Nam thu hút dòng vốn chất lượng cao

Cuộc đua FDI giờ không chỉ là hút vốn

Ông Richard Barnsley, Giám đốc Khối Ngân hàng Toàn cầu HSBC Việt Nam phân tích: Người Việt từ lâu đã có câu "Đất lành chim đậu". Sau gần bốn thập kỷ kể từ khi bắt đầu công cuộc Đổi Mới, Việt Nam trở thành minh chứng rõ nét cho quan điểm này khi nổi lên là một trong những điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Theo ông Barnsley, với chi phí lao động cạnh tranh, môi trường chính trị ổn định, mạng lưới hiệp định thương mại tự do ngày càng mở rộng cùng môi trường đầu tư được cải thiện, Việt Nam đã thu hút ngày càng nhiều nhà đầu tư quốc tế.

Hiện khu vực FDI đóng góp khoảng ba phần tư tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, vốn FDI đăng ký mới đạt khoảng 17,39 tỷ USD, tăng 87,2% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực này tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi kinh tế thông qua tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu và nâng cao mức sống.

Theo đánh giá của HSBC, Nghị quyết 10 là bước phát triển quan trọng trong chiến lược thu hút đầu tư của Việt Nam khi trọng tâm không còn chỉ là thu hút nguồn vốn mà là thu hút năng lực.

Điều này đồng nghĩa thành công sẽ được đo bằng việc dòng vốn FDI có mang theo công nghệ, góp phần phát triển nguồn nhân lực trong nước, hình thành năng lực nghiên cứu và phát triển, cũng như giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu hay không.

Nghị quyết 10 cũng đặt ra các mục tiêu cụ thể cho giai đoạn 2025-2030. Theo đó, Việt Nam hướng tới thu hút 200-300 tỷ USD vốn FDI đăng ký mới và giải ngân 150-200 tỷ USD, trong đó khoảng ba phần tư dòng vốn đến từ các nền kinh tế phát triển.

Đồng thời, Việt Nam đặt mục tiêu có 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI và thu hút ít nhất ba tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trụ sở khu vực hoặc trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam.

Khi thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh

Theo ông Richard Barnsley, đây là thời điểm có ý nghĩa bản lề đối với Việt Nam.

Ông Richard Barnsley cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, các ưu đãi tài chính truyền thống đang dần giảm hiệu quả khi nhiều quốc gia cạnh tranh để thu hút các dòng vốn chất lượng cao. Việt Nam không thể và cũng không nên tiếp tục dựa chủ yếu vào các lợi thế truyền thống như chi phí lao động.

Thay vào đó, các nhà đầu tư chiến lược ngày càng quan tâm đến chất lượng thể chế, khả năng dự báo chính sách, chất lượng nguồn nhân lực và tốc độ cải cách của Chính phủ. Năng suất lao động, tự động hóa và đổi mới sáng tạo cũng trở thành những yếu tố được đánh giá cao hơn.

Theo chuyên gia Richard Barnsley, ở nhiều khía cạnh, Nghị quyết 10 phản ánh sự chuyển dịch từ chính sách ưu đãi sang nâng cao chất lượng thể chế.

Sự chuyển dịch này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh địa chính trị còn nhiều bất định, thương mại toàn cầu thay đổi và trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh. Khi các doanh nghiệp tái cấu trúc chuỗi cung ứng, họ có xu hướng tìm đến những điểm đến đầu tư có khả năng chống chịu, tính dự báo cao và được dẫn dắt bởi đổi mới sáng tạo. Vì vậy, thể chế ngày càng trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng của mỗi quốc gia.

Tuy nhiên, theo đại diện HSBC, quá trình hiện thực hóa mục tiêu sẽ còn nhiều thách thức. Việt Nam vẫn cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, trong khi số lượng doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu hiện còn hạn chế.

Bên cạnh đó, việc mở rộng hoạt động nghiên cứu và phát triển đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao gồm kỹ sư, kỹ thuật viên và nhà nghiên cứu, trong khi các quốc gia trong khu vực cũng đang cạnh tranh để thu hút cùng nhóm nhà đầu tư chiến lược.

Ông Barnsley đánh giá tích cực khi Nghị quyết 10 đã nhận diện các thách thức này với việc ưu tiên cải cách thể chế thay vì chỉ tập trung vào ưu đãi, thúc đẩy cơ chế hỗ trợ dựa trên kết quả như hoạt động nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ thực chất thay vì chỉ nhìn vào quy mô vốn đăng ký.

Đồng thời, nghị quyết cũng nhấn mạnh phát triển năng lực nhà cung ứng thông qua đào tạo, nâng cao hệ thống quản lý chất lượng và cải thiện quản trị doanh nghiệp. Đây được xem là những yếu tố giúp doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn của các tập đoàn đa quốc gia và tham gia bền vững vào chuỗi giá trị toàn cầu.

"Nghị quyết 10 tiếp tục kế thừa tinh thần cởi mở, với mục tiêu không chỉ thu hút thêm nhà đầu tư mà còn xây dựng một hệ sinh thái để doanh nghiệp lựa chọn gắn bó, đổi mới và phát triển lâu dài, qua đó tạo điều kiện để cả nhà đầu tư quốc tế và doanh nghiệp Việt Nam cùng phát triển thịnh vượng", ông Richard Barnsley nhận định.

Anh Minh