Nghị quyết 10 - FDI trong giai đoạn mới: Công nghệ, liên kết và giá trị dài hạn

Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, ý kiến của đại diện ngoại giao Anh và các tập đoàn quốc tế đang hoạt động tại Việt Nam cho thấy, sự chuyển dịch này không chỉ đặt ra tiêu chuẩn cao hơn đối với FDI mà còn mở ra cơ hội để các nhà đầu tư đã lựa chọn chiến lược dài hạn tại Việt Nam mở rộng và làm sâu sắc hơn sự hiện diện của mình.

Không chỉ là dòng vốn

Tổng lãnh sự Anh tại TPHCM Alexandra Smith nhấn mạnh, Nghị quyết 10 cho thấy Việt Nam ngày càng chú trọng tới chất lượng và tính bền vững của các khoản đầu tư.

Đây cũng là hướng đi tạo ra nhiều dư địa hợp tác giữa Việt Nam và Vương quốc Anh, đặc biệt trong những lĩnh vực Anh có thế mạnh như tài chính xanh, năng lượng tái tạo và đổi mới sáng tạo.

"Tôi kỳ vọng sẽ có nhiều hợp tác sâu rộng hơn giữa Anh và Việt Nam trong các lĩnh vực trên. Nghị quyết này mang lại định hướng chiến lược rõ ràng hơn, đồng thời tạo niềm tin lớn hơn cho các nhà đầu tư trong việc cam kết đầu tư dài hạn. Quan trọng hơn, đầu tư từ Anh không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn đi kèm với công nghệ, kỹ năng và các thông lệ quốc tế tốt nhất, qua đó hỗ trợ Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 cũng như các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực cũng là những lĩnh vực trọng tâm mà Vương quốc Anh đã và đang kết hợp cùng Việt Nam", bà Alexandra Smith nói.

Cách nhìn này cũng được thể hiện khá rõ từ phía doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Thụy Lam Tuyền, Tổng Giám đốc ABB Automation and Electrification Việt Nam, cho rằng Nghị quyết 10 không làm thay đổi chiến lược của ABB tại Việt Nam mà củng cố niềm tin rằng tập đoàn đang đi đúng hướng.

Trong hơn 30 năm hoạt động tại Việt Nam, ABB xác định đầu tư dài hạn thông qua công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Điện khí hóa và tự động hóa công nghiệp, hai lĩnh vực trọng tâm của ABB trên toàn cầu, cũng đang nằm trong những ưu tiên phát triển của Việt Nam.

Sự tương đồng này, theo ABB, tạo điều kiện để tập đoàn tiếp tục mở rộng các hoạt động kỹ thuật và phát triển giải pháp tại Việt Nam, không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn đóng góp vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

"Bên cạnh tăng trưởng, phát triển bền vững luôn là nguyên tắc cốt lõi của ABB. Những tiêu chuẩn ESG mà chúng tôi áp dụng trên toàn cầu sẽ tiếp tục được triển khai tại Việt Nam, đồng hành cùng mục tiêu phát triển xanh và chuyển đổi năng lượng của quốc gia. Cụ thể là kể từ năm 2019, ABB đã giảm 79% lượng phát thải khí nhà kính thuộc phạm vi 1 và 2, đồng thời 98% điện năng sử dụng hiện nay đến từ các nguồn năng lượng tái tạo", bà Nguyễn Thụy Lam Tuyền nói.

Trong lĩnh vực y tế, AstraZeneca cũng nhìn nhận Nghị quyết 10 là một dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc chuyển từ thu hút vốn đầu tư đơn thuần sang thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ, giá trị đổi mới sáng tạo và khả năng lan tỏa tri thức cao.

Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, Tổng Giám đốc hiện tại của AstraZeneca Việt Nam, ông Atul Tandon đánh giá, giá trị lâu dài của đầu tư nước ngoài nằm ở khả năng góp phần phát triển năng lực trong nước thông qua nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Những ưu tiên được nêu trong Nghị quyết 10 cũng là những lĩnh vực AstraZeneca đang đầu tư tại Việt Nam. Hiện nay, chúng tôi đang triển khai 78 nghiên cứu lâm sàng tại 59 bệnh viện trên cả nước, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu và hỗ trợ đội ngũ y tế tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế. Đồng thời, AstraZeneca đang mở rộng các hoạt động chuyển giao công nghệ và hợp tác sản xuất trong nước, được khởi động từ thời kỳ đại dịch COVID-19.

Thước đo mới của FDI

Nếu chất lượng thay cho số lượng là một thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận FDI, thì một bước chuyển khác được các nhà đầu tư đặc biệt chú ý là yêu cầu tăng cường liên kết giữa khu vực FDI và nền kinh tế trong nước.

Tổng lãnh sự Alexandra Smith cho rằng một trong những điểm quan trọng nhất của Nghị quyết 10 là tập trung vào việc tạo ra giá trị dài hạn thay vì chỉ thu hút nguồn vốn.

Từ đó, một khoản đầu tư thành công hay không sẽ được đánh giá dựa trên khả năng và mức độ các khoản đầu tư này giúp củng cố chuỗi cung ứng trong nước, chuyển giao kiến thức và công nghệ, cũng như hỗ trợ phát triển kỹ năng cho lực lượng lao động.

Nhiều doanh nghiệp Anh hiện đã đang theo đuổi cách tiếp cận này. Trong các lĩnh vực như giáo dục, dịch vụ tài chính, năng lượng sạch và sản xuất công nghệ cao, họ đang chú trọng xây dựng quan hệ đối tác, chia sẻ tri thức và phát triển nguồn nhân lực.

"Trong thời gian tới, những nhà đầu tư thành công nhất sẽ là những doanh nghiệp hợp tác chặt chẽ với các công ty và tổ chức của Việt Nam để nâng cao năng lực nội tại, đồng thời tạo ra tăng trưởng bền vững và lâu dài cho cả hai bên", Tổng lãnh sự Alexandra Smith nhận định.

Từ thực tế doanh nghiệp, ABB đang triển khai Chương trình Phát triển Bền vững Nhà cung cấp toàn cầu, hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực quản lý chất lượng, tối ưu hóa quy trình sản xuất và thực hành phát triển bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế.

Mục tiêu là góp phần hình thành hệ sinh thái nhà cung cấp có năng lực cạnh tranh, đủ điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu với vai trò các đối tác Tier 1 và Tier 2.

Song song với đó, ABB thúc đẩy chuyển giao công nghệ tự động hóa tới doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam, đồng thời triển khai các chương trình đào tạo và chia sẻ kiến thức cho khách hàng, đối tác.

Từ kinh nghiệm của mình, ABB đưa ra một cách nhìn đáng chú ý về thước đo của FDI trong giai đoạn mới: giá trị đầu tư không nằm ở số lượng thỏa thuận được ký kết, mà ở những kết quả thực chất tạo ra cho doanh nghiệp, người lao động và nền kinh tế.

"Đó cũng chính là cách chúng tôi nhìn nhận về một dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có chất lượng, tạo ra giá trị gia tăng và đóng góp bền vững cho sự phát triển của Việt Nam, hoàn toàn phù hợp với tinh thần và mục tiêu mà Nghị quyết 10 hướng tới", bà Nguyễn Thụy Lam Tuyền khẳng định.

Từ liên kết doanh nghiệp tới hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Trong lĩnh vực y tế, sự liên kết giữa FDI và khu vực trong nước được AstraZeneca nhìn rộng hơn theo mô hình hợp tác đa bên.

Doanh nghiệp cho rằng những thách thức trong chăm sóc sức khỏe đòi hỏi sự tham gia của Nhà nước, cơ sở y tế, trường đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp, trong đó các bên cùng chia sẻ nguồn lực, tri thức và năng lực đổi mới sáng tạo.

Một ví dụ là AI4Life, sáng kiến thuộc Mạng lưới A.Catalyst được triển khai cùng Đại học Bách khoa Hà Nội. Thông qua kết nối khu vực công, khu vực tư, giới học thuật và cộng đồng đổi mới sáng tạo, chương trình hướng tới thúc đẩy nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, phát triển nguồn nhân lực y tế và chuyển giao tri thức tại Việt Nam.

Theo AstraZeneca, sự hợp tác này đã tạo ra các giải pháp AI do đội ngũ trong nước phát triển hoàn toàn, trong đó có chatbot AI trong y tế và hệ thống hỗ trợ ra quyết định lâm sàng.

Trong thời gian tới, doanh nghiệp dự kiến tiếp tục mở rộng các chương trình hợp tác công-tư về nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và phát triển nhân tài y tế.

Chất lượng FDI phụ thuộc vào chất lượng môi trường đầu tư

Những cơ hội mà Nghị quyết 10 mở ra cũng đi cùng yêu cầu tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư.

Từ góc độ một tập đoàn dược phẩm toàn cầu, AstraZeneca cho rằng Việt Nam có nhiều lợi thế để trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI chất lượng cao.. Tuy nhiên, Để hiện thực hóa tiềm năng này, cần tiếp tục củng cố một môi trường đầu tư và khuôn khổ chính sách ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo, bao gồm tăng cường bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, khuyến khích nghiên cứu và phát triển, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đồng thời tạo điều kiện để người bệnh được tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến một cách kịp thời và bền vững.

Trong lĩnh vực dược phẩm và y tế, các yếu tố được doanh nghiệp đề cập gồm bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, khuyến khích nghiên cứu và phát triển, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tạo điều kiện tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến.

Trong thời gian tới, AstraZeneca cam kết sẽ tiếp tục mở rộng các chương trình hợp tác công tư trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và phát triển nhân tài y tế. "Thông qua các sáng kiến này, chúng tôi mong muốn đóng góp vào việc nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo trong nước, tăng cường khả năng thích ứng và chống chịu của hệ thống y tế, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao cho người dân Việt Nam", ông Atul Tandon khẳng định.

AstraZeneca cam kết tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ và các đối tác trong việc góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển năng lực y tế trong nước và xây dựng một hệ sinh thái y tế hiện đại, bền vững, có sức cạnh tranh quốc tế.

Minh Thi (thực hiện)