Vĩnh Long dẫn đầu cả nước về chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp: Những cách làm mới từ cấp xã

Dẫn đầu cả nước, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo

Theo báo cáo công tác kiểm soát thủ tục hành chính quý III/2026 của UBND tỉnh Vĩnh Long, địa phương đạt 97,15/100 điểm, xếp loại xuất sắc, đứng thứ nhất trong số 34 tỉnh, thành phố về Bộ Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp theo Quyết định số 766/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Đây là kết quả ghi nhận trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, hệ thống đã kết thúc đánh giá từ ngày 29/5/2026.

Trong 5 nhóm chỉ số, Vĩnh Long có hai nhóm đạt điểm tuyệt đối, gồm công khai, minh bạch (18/18 điểm) và mức độ hài lòng (18/18 điểm). Nhóm dịch vụ trực tuyến đạt 20/22 điểm, trong đó thanh toán trực tuyến đạt 10/10 điểm; nhóm số hóa hồ sơ đạt 21,32/22 điểm và tiến độ, kết quả giải quyết đạt 19,83/20 điểm.

Kết quả này ghi nhận chuyển biến trong cải cách hành chính của Vĩnh Long sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Tỉnh đã gắn việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị với đổi mới công tác quản lý, điều hành, phát triển hạ tầng số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Tại Hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu yêu cầu các cấp ủy, chính quyền tiếp tục huy động nguồn lực, tháo gỡ những điểm nghẽn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các ngành, lĩnh vực cần chủ động xây dựng mô hình thí điểm hiệu quả để nhân rộng; đồng thời tập trung phát triển, chuẩn hóa, kết nối và khai thác dữ liệu, các nền tảng dùng chung.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long, việc triển khai Nghị quyết số 57 không chỉ dừng lại ở ứng dụng công nghệ hay xây dựng hạ tầng số mà phải tạo ra giá trị mới cho phát triển kinh tế - xã hội. Kết quả thực hiện phải được thể hiện bằng sản phẩm cụ thể, hiệu quả thực chất, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng của tỉnh.

Yêu cầu này đặt ra nhiệm vụ tiếp tục nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công sau khi địa phương đã đạt vị trí dẫn đầu về Bộ Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Theo báo cáo quý III/2026, toàn tỉnh tiếp nhận 380.279 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó có 357.243 hồ sơ mới. Trong số 354.961 hồ sơ đã giải quyết, có 265.544 hồ sơ trước hạn, 86.035 hồ sơ đúng hạn và 3.382 hồ sơ quá hạn, chiếm 0,95%.

Cùng kỳ, tỉnh tiếp nhận 248 phản ánh, kiến nghị về quy định và hành vi hành chính; đã xử lý 243 trường hợp, còn 5 trường hợp đang trong thời hạn giải quyết.

Những con số trên cho thấy khối lượng công việc mà hệ thống hành chính của tỉnh đang đảm nhiệm. Đồng thời, tỉ lệ hồ sơ quá hạn dù chiếm tỉ trọng nhỏ vẫn đặt ra yêu cầu tiếp tục cải thiện chất lượng giải quyết công việc, nhất là ở những lĩnh vực trực tiếp liên quan đến người dân và doanh nghiệp.

Cắt giảm thủ tục, đổi mới phương thức phục vụ từ tỉnh đến xã

Một trong những trọng tâm cải cách của Vĩnh Long là rà soát, đơn giản hóa các thủ tục liên quan trực tiếp đến đầu tư, sản xuất kinh doanh, xây dựng, đất đai, môi trường và những nhu cầu thiết yếu của người dân.

Theo UBND tỉnh Vĩnh Long, thực hiện các nghị quyết của Chính phủ về phân cấp, phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, địa phương đã công bố, công khai và triển khai 864 thủ tục. Trong đó, 142 thủ tục được phân cấp, 31 thủ tục được phân quyền, 258 thủ tục được cắt giảm, bãi bỏ; 46 thủ tục liên quan đến điều kiện kinh doanh được bãi bỏ và 387 thủ tục được đơn giản hóa.

Riêng theo kế hoạch của địa phương, tỉnh ban hành 13 quyết định phê duyệt phương án đơn giản hóa 54 thủ tục hành chính. Đến kỳ báo cáo, 42 thủ tục đã thực thi xong phương án, đạt 77,8%.

Cùng với việc đơn giản hóa thủ tục, Vĩnh Long đẩy mạnh tái cấu trúc quy trình giải quyết dựa trên dữ liệu. Qua rà soát 43 thủ tục hành chính do địa phương quy định, tỉnh xác định 8 thủ tục có thành phần hồ sơ có thể khai thác thông tin từ các cơ sở dữ liệu.

Tỉnh đã công bố các phương án tái cấu trúc quy trình thuộc lĩnh vực đất đai, đường bộ, khoa học và công nghệ. Việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và đăng ký doanh nghiệp góp phần cắt giảm quy trình, giấy tờ và thành phần hồ sơ mà người dân, doanh nghiệp phải cung cấp.

Ở cấp xã, 124/124 xã, phường đã vận hành ổn định quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ và thực hiện thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính. Hệ thống Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã có 813 nhân sự chuyên trách cùng 92 nhân sự từ các phòng chuyên môn được cử đến làm việc.

Việc tiếp nhận hồ sơ không phụ thuộc địa giới hành chính tạo thêm lựa chọn cho người dân khi thực hiện thủ tục, phù hợp với nơi cư trú, học tập và làm việc. Các địa phương cũng huy động lực lượng đoàn thể, tổ công nghệ số cộng đồng tham gia hướng dẫn, hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Đề cập trách nhiệm tổ chức thực hiện, Bí thư Tỉnh ủy Trần Văn Lâu yêu cầu người đứng đầu các cấp ủy, cơ quan, đơn vị trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, hiệu quả chuyển đổi số thuộc phạm vi quản lý. Đồng thời, người đứng đầu phải gương mẫu sử dụng các nền tảng, công cụ số trong lãnh đạo, điều hành.

Đây cũng là yêu cầu đối với quá trình đổi mới hoạt động của hệ thống Trung tâm Phục vụ hành chính công, nơi trực tiếp tiếp nhận, giải quyết những công việc hằng ngày của người dân và doanh nghiệp.

Từ trợ lý AI đến dịch vụ công tận nhà: Những sáng kiến từ cơ sở

Nếu kết quả cải cách ở cấp tỉnh được thể hiện qua số lượng thủ tục được đơn giản hóa, thời gian và chi phí tiết kiệm, thì ở cấp xã, nhiều địa phương đang triển khai những mô hình tập trung vào việc giảm thời gian chờ đợi và số lần đi lại của người dân.

Một trong những cách làm đáng chú ý là mô hình “Trợ lý AI hỏi - đáp về thủ tục hành chính” tại xã Châu Thành. Giải pháp sử dụng nền tảng NotebookLM, xây dựng cơ sở dữ liệu riêng từ các quyết định công bố thủ tục hành chính của bộ, ngành Trung ương và tỉnh Vĩnh Long.

Thay vì phải tìm kiếm trong nhiều văn bản, người dân có thể đặt câu hỏi bằng ngôn ngữ tự nhiên để tìm hiểu thành phần hồ sơ, trình tự thực hiện, thời gian giải quyết, cơ quan có thẩm quyền, phí và lệ phí. Đường liên kết truy cập hệ thống được thiết kế để công khai trên trang thông tin điện tử của xã, giúp người dân, tổ chức dễ dàng tiếp cận.

Tài liệu tổng hợp mô hình của tỉnh cho thấy, giải pháp có khả năng phát triển thành ứng dụng dùng chung cho các xã, phường, hỗ trợ người dân tra cứu thủ tục nhanh chóng, hạn chế sai sót khi chuẩn bị hồ sơ.

Tại xã Tân Xuân, mô hình công khai thủ tục hành chính bằng mã QR giúp người dân chủ động tra cứu thông tin ngay trên điện thoại thông minh. Theo báo cáo của địa phương, giải pháp đã giảm 50% số lượt hỏi trực tiếp tại bộ phận một cửa, tăng 70% lượt truy cập đường dẫn thủ tục thông qua mã QR.

Trong khi đó, xã Giồng Trôm bố trí “Bàn trợ giúp nhanh” riêng tại Trung tâm Phục vụ hành chính công để hỗ trợ khôi phục mật khẩu VNeID, tạo tài khoản dịch vụ công và hướng dẫn thao tác kỹ thuật. Việc tách khâu hỗ trợ khỏi quầy tiếp nhận, xử lý hồ sơ giúp công chức chuyên môn tiết kiệm từ 20-30 phút mỗi trường hợp.

Địa phương còn tổ chức lại các tổ công nghệ số cộng đồng, bố trí từ 3 đến 5 người thành thạo công nghệ tại mỗi ấp, kết hợp hỗ trợ người dân từ xa qua Zalo. Cách làm này hướng đến giảm ùn ứ tại quầy giao dịch và số lần người dân phải đi lại.

Một hướng cải cách khác là rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ. Xã Tập Sơn triển khai mô hình “Ngày thứ Năm không hẹn - Quy trình 4 tại chỗ”, tiếp nhận và trả kết quả trong ngày đối với một số thủ tục thuộc lĩnh vực hộ kinh doanh, hộ tịch và chứng thực. Theo báo cáo, địa phương đã tiếp nhận, giải quyết 126 hồ sơ trong các ngày triển khai mô hình, không phát sinh hồ sơ trễ hạn thuộc phạm vi thực hiện.

Đặc biệt, cải cách hành chính tại Vĩnh Long còn hướng đến những người gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ công. Tại xã Cầu Ngang, Trung tâm Phục vụ hành chính công bố trí khu vực hướng dẫn riêng cho người cao tuổi, người khuyết tật và người hạn chế khả năng sử dụng công nghệ. Với những trường hợp không thể trực tiếp đến trung tâm, công chức được phân công đến tận nhà hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục. Địa phương báo cáo đã hỗ trợ tại nhà 4 trường hợp.

Những mô hình này góp phần cụ thể hóa chủ trương của tỉnh về đổi mới phương thức phục vụ. Tuy nhiên, báo cáo quý III của UBND tỉnh cũng chỉ rõ, Cổng Dịch vụ công quốc gia và hệ thống giải quyết thủ tục hành chính tập trung của một số bộ, ngành vẫn còn chậm; việc đồng bộ dữ liệu đôi lúc phát sinh lỗi, ảnh hưởng đến quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ.

Theo định hướng được Bí thư Tỉnh ủy Trần Văn Lâu nêu tại hội nghị sơ kết Nghị quyết số 57, đến cuối năm 2026, Vĩnh Long phấn đấu trên 80% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý hoàn toàn trực tuyến, trên 90% người dân và doanh nghiệp hài lòng với việc giải quyết thủ tục; duy trì việc thực hiện thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính.

Vị trí dẫn đầu cả nước về Bộ Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp là kết quả đã được Vĩnh Long ghi nhận tại thời điểm đánh giá. Nhưng thước đo lâu dài vẫn là chất lượng giải quyết từng hồ sơ, thời gian và chi phí người dân phải bỏ ra. Từ những mô hình trợ lý AI, giải quyết thủ tục trong ngày đến hỗ trợ người dân tại nhà, việc duy trì, hoàn thiện và nhân rộng các sáng kiến hiệu quả sẽ góp phần tạo chuyển biến thực chất trong hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp.

Lê Sơn