Bảo vệ hiệu quả quyền tác nghiệp của nhà báo

Phóng viên Trần Thế Dũng của báo Người lao động (bên trái) bị hành hung hôm 6/1/2010 trong khi tác nghiệp tại Lạng Sơn. Công an Lạng Sơn vừa khởi tố điều tra vụ việc này - Ảnh: VNN

Hội thảo được tổ chức bởi Hội nhà báo Việt Nam, báo Nhà báo và Công luận với sự tham gia của các cơ quan tư pháp, đại diện các cơ quan báo chí trong bối cảnh thời gian qua, xảy ra nhiều vụ việc hành hung, cản trở nhà báo tác nghiệp.

Báo động các vụ hành hung nhà báo khi tác nghiệp

Theo nhà báo Trần Đức Chính, Tổng Biên tập báo Nhà báo và Công luận, thời gian gần đây, tình hình hành hung, cản trở nhà báo tác nghiệp gia tăng và diễn biến phức tạp. Từ năm 2006 đến hết quý 1/2010, đã có 18 vụ cản trở, hành hung nhà báo. Trong đó, số vụ hành hung lên đến 13 vụ, số vụ cản trở là 5 vụ. Tuy nhiên, số vụ khởi tố chỉ có 4 vụ. Gần đây, dư luận bức xúc trước các sự việc hành hung, cản trở nhà báo.

“Việc xác định cơ chế nào để bảo vệ quyền tác nghiệp của nhà báo đang trở thành vấn đề được xã hội quan tâm hiện nay”, ông Trần Đức Chính nêu thực trạng.

Theo luật sư, tiến sỹ Trần Đình Triển, hoạt động tác nghiệp của các nhà báo hiện nay vẫn gặp một số cản trở như nhà báo bị xâm hại về tính mạng, sức khỏe, tinh thần; bị xúc phạm danh dự, đe dọa, ngăn cản, bị phá hủy, thu giữ phương tiện, tài liệu và trốn tránh việc cung cấp tư liệu, tài liệu, tiếp xúc...

Theo TS Triển, việc xử lý vi phạm chưa kịp thời, chuẩn xác, nghiêm minh với các đối tượng hành hung nhà báo dẫn đến việc coi thường pháp luật từ phía đối tượng vi phạm.

Báo chí tác nghiệp là thi hành công vụ

Luật sư Trần Đình Triển - Ảnh: Chinhphu.vn

Để đưa ra cơ chế bảo vệ nhà báo khi tác nghiệp, TS. Triển đề xuất, các bộ, ngành liên quan cần ngồi lại với nhau, thảo luận và ban hành một thông tư hướng dẫn để cụ thể hóa các hoạt động của nhà báo được Luật Hình sự quy định. Trong đó, quy định rõ hoạt động tác nghiệp công khai của nhà báo là hoạt động công vụ để làm căn cứ xử lý các đối tượng hành hung nhà báo theo Điều 257 về tội “chống người thi hành công vụ” sẽ có tác dụng hạn chế các vụ nhà báo bị hành hung ngày càng tăng như hiện nay.

Đồng tình với ý kiến này, nhà báo Phan Lợi, Trưởng Đại diện báo Pháp luật TP. HCM tại Hà Nội đề nghị Hội Nhà báo Việt Nam đề xuất các cơ quan tư pháp có hướng dẫn cụ thể phạm vi áp dụng Điều 257 của Bộ Luật hình sự về tội “chống người thi hành công vụ” bằng một Thông tư liên tịch. Trong đó nêu rõ tác nghiệp của nhà báo là thực thi công vụ và các hành vi cản trở, hành hung nhà báo phải được khởi tố theo tội danh này.

“Bởi động cơ các vụ việc cản trở, hành hung các nhà báo không phải là mâu thuẫn cá nhân. Hầu hết các vụ việc đều xuất phát từ động cơ muốn cản trở công việc nhà báo đang làm, nhằm mục đích bưng bít tiêu cực trước công luận”, ông Phan Lợi bày tỏ quan điểm.

Ông Ngô Huy Toàn, Trưởng Phòng Thanh tra Báo chí – Xuất bản (Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông) cũng đồng tình khi cho rằng, các cơ quan cần sớm đưa ra Thông tư liên tịch hướng dẫn thực hiện Điều 257 của Bộ luật Hình sự, nêu rõ hoạt động tác nghiệp của nhà báo là thi hành công vụ theo đúng bản chất của hoạt động báo chí là hoạt động xã hội đặc biệt, vì lợi ích chung của đất nước, của cộng đồng.

Lê Sơn