Dù El Nino mạnh, vẫn đảm bảo điện

Ông Ngô Sơn Hải, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Để ứng phó với những ảnh hưởng này, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã trình Bộ Công Thương kế hoạch cung cấp điện và vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2016 với mục tiêu vừa đảm bảo cung cấp đủ điện cho các nhu cầu sản xuất và đời sống nhân dân vừa tích nước tối đa các hồ chứa thủy điện để có nguồn nước đáp ứng cho hạ du.

Ông Ngô Sơn Hải, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã có cuộc trao đổi xung quanh vấn đề này.

Trong năm 2016 dự báo hiện tượng El Nino sẽ xảy ra, kéo theo hạn hán tại nhiều nơi trên cả nước, ảnh hưởng đến nguồn nước của các nhà máy thủy điện, sinh hoạt, dịch vụ và hoạt động sản xuất nông nghiệp. Ông có thể cho biết những tác động này có ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất và đời sống?

Ông Ngô Sơn Hải: Theo nhận định xu thế thời tiết, thủy văn mùa Đông Xuân năm 2015-2016 của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, hiện tượng El Nino tiếp tục ảnh hưởng đến nước ta, khả năng đạt cường độ mạnh kỷ lục như năm 1997-1998 và kéo dài đến hết mùa Đông Xuân 2015-2016.

Ngoài cường độ mạnh, nhiều khả năng El Nino 2015-2016 sẽ trở thành một trong đợt những El Nino kéo dài nhất trong khoảng 60 năm qua. Dự báo trong thời gian từ tháng 10/2015 đến 4/2016, lượng mưa so với trung bình nhiều năm cùng kỳ ở khu vực Trung Bộ khả năng thiếu hụt 30-50%, khu vực Tây Nguyên, Nam Bộ và Bình Thuận có khả năng ở mức thấp hơn 20-40%, mùa mưa ở các khu vực này khả năng sẽ kết thúc sớm hơn so với trung bình nhiều năm.

Trên cơ sở những thông tin nhận định xu thế thời tiết, thủy văn và ảnh hưởng của hiện tượng El Nino có cường độ mạnh, kéo dài và ảnh hưởng đến nguồn nước của các hồ thủy điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã lập và trình Bộ Công Thương kế hoạch cung cấp điện và vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2016 với mục tiêu vừa đảm bảo cung cấp đủ điện cho các nhu cầu sản xuất và đời sống nhân dân, kể cả trong trường hợp nhu cầu phụ tải tăng trưởng ở mức cao, vừa nỗ lực tích nước tối đa các hồ chứa thủy điện để có nguồn nước đáp ứng cho hạ du, đồng thời lập phương thức vận hành đáp ứng nhu cầu nước cho sinh hoạt, sản xuất, đẩy mặn của các địa phương trong vụ Đông Xuân và vụ Hè Thu.

Dự báo hiện tượng El Nino sẽ ảnh hưởng thế nào đến công tác sản xuất điện năng từ thủy điện của EVN?

Ông Ngô Sơn Hải: Đặc điểm của hệ thống điện Việt Nam hiện nay là có tỉ trọng thủy điện rất lớn, hiện tại tổng công suất đặt các nhà máy thủy điện chiếm tới 40,5% công suất đặt toàn hệ thống. Do vậy, việc cân đối cung cầu nhu cầu điện hằng năm phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến thủy văn của các hồ thủy điện.

Từ đầu năm 2015 đến nay, do tình hình hạn hán diễn ra, nguồn nước về các hồ thủy điện thấp làm giảm khả năng phát điện của các nhà máy thủy điện cả về công suất lẫn sản lượng, dự kiến tổng sản lượng thủy điện năm nay chỉ khai thác được khoảng 55,3 tỉ kWh, ít hơn so với 2014 là 4,5 tỉ kWh.

Một số hồ thủy điện ở khu vực miền Trung, Tây Nguyên và miền Nam do lưu lượng nước về trong các tháng cuối năm 2015 thấp nên mặc dù đã rất nỗ lực nhưng có khả năng sẽ không tích được mực nước dâng bình thường vào cuối năm.

Do ảnh hưởng của hạn hán và hiện tượng El Nino, lượng nước về các hồ chứa thấp, các nhà máy thủy điện sẽ gặp khó khăn trong việc đáp ứng công suất và điện năng cho hệ thống điện trong cả mùa khô, đồng thời còn gặp khó khăn do phải phân bổ lượng nước có trong hồ để cung cấp nước cho hạ du trong một giai đoạn dài từ vụ Đông Xuân đến hết vụ Hè Thu có nhu cầu rất cao về nước ở hầu hết các địa phương vùng hạ du các hồ chứa thủy điện hiện nay.

EVN đã có những phương án nào để chỉ đạo các thủy điện vừa đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp của các địa phương, vừa tích nước trong mùa khô năm 2016?

Ông Ngô Sơn Hải: Để phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn, đối phó với ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã và đang chỉ đạo các đơn vị trực thuộc, đặc biệt là các nhà máy thủy điện theo dõi sát diễn biến tình hình thời tiết, khí hậu, thủy văn, dòng chảy về các hồ để tích nước cao nhất có thể, phục vụ nhu cầu nước hạ du và phát điện cho các tháng mùa khô năm 2016 đã được dự báo là rất khó khăn.

Chủ động đề xuất với Bộ Công Thương thực hiện điều hành tập trung từ Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia, các nhà máy thủy điện có lưu lượng nước về hồ thấp và mực nước thấp để điều tiết phục vụ tích nước các hồ chứa thủy điện đến mực nước cao nhất có thể.

Huy động tối đa các nguồn điện ngay từ cuối năm 2015 để tích nước cao nhất có thể phục vụ nhu cầu nước hạ du và phát điện cho các tháng mùa khô năm 2016, đặc biệt là các hồ thủy điện miền Trung, Tây Nguyên, miền Nam.

Chỉ đạo các Tổng công ty Phát điện củng cố thiết bị để vận hành ổn định các tổ máy nhiệt điện than ngay từ cuối năm 2015, đặc biệt là nhiệt điện than ở miền Nam (Vĩnh Tân 2 - 2x600, Duyên Hải 1 - 2x600), bố trí hợp lý lịch bảo dưỡng các tổ máy năm 2016.

Đẩy nhanh tiến độ thi công để sớm đưa các công trình trọng điểm trên lưới điện truyền tải vào vận hành như: Trạm biến áp 500 kV Pleiku 2, các bộ tụ bù dọc trên cung đoạn Pleiku-Cầu Bông, đường dây 220 kV liên kết Bắc-Trung Vũng Áng-Ba Đồn-Đồng Hới... để tăng cường khả năng truyền tải giữa các miền.

Cùng với đó, EVN cũng giao cho Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia, các Tổng công ty Điện lực tăng cường kiểm tra, củng cố lưới điện, đảm bảo cung cấp điện an toàn, liên tục, tin cậy. Chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị, nhân lực để xử lý nhanh sự cố. Giao chỉ tiêu tiết kiệm điện cho các Tổng công ty Điện lực (1,5% điện thương phẩm đối với các Tổng công ty Điện lực phía Bắc và 2% đối với các Tổng công ty Điện lực phía Nam).

Làm việc cụ thể với chính quyền các địa phương vùng hạ du để báo cáo tình hình khó khăn về nguồn nước trong các hồ chứa, phối hợp lập và thực hiện kế hoạch sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn nước từ các hồ chứa thủy điện. Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia lập và thực hiện phương thức vận hành đáp ứng nhu cầu nước của các địa phương.

Phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tổng cục Thủy lợi, các địa phương, các công ty khai thác công trình thủy nông, các công ty thủy điện, Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia trong việc lập và điều hành có hiệu quả việc sử dụng nước từ các hồ chứa thủy điện trong thời gian mùa khô.    

Đồng thời, tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng để nâng cao ý thức tiết kiệm điện, sử dụng điện hiệu quả của cộng đồng xã hội và doanh nghiệp.

Toàn Thắng