Dự Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá: Cần thiết ban hành, băn khoăn thực hiện

Nhiều đại biểu băn khoăn về tính khả thi của Dự Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá khi đưa vào thực hiện - Ảnh VGP/Nhật Bắc

Đa số các đại biểu đều tán thành sự cần thiết ban hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá bởi Việt Nam hiện nay là một trong 15 quốc gia có tỷ lệ người sử dụng thuốc lá hàng đầu thế giới và số người chết liên quan đến thuốc lá ngày càng tăng. 

Tuy nhiên, các vấn đề được nhiều đại biểu đề cập là tính khả thi của dự luật với quy định các hành vi bị cấm, phương thức xử lý nguồn thuốc lá lậu, việc thành lập Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá… 

Đại biểu Phạm Đức Châu (đoàn Quảng Trị) bày tỏ băn khoăn về tính khả thi của dự Luật như quy định cấm hút thuốc lá nơi công cộng, trong nhà có người già và trẻ em, trong nhà hàng và khách sạn cần có phòng hút thuốc riêng. Tuy nhiên, ông Châu cũng đồng tình việc hành luật để dần dần nâng cao ý thức của người dân đối với tác hại của thuốc lá.

Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Thanh Hoá Lê Nam phản ánh, cử tri mong muốn có luật này nhưng sao cho phù hợp với điều kiện nước ta, khả thi và thực hiện nghiêm túc, có tác dụng trên thực tế. Nếu không sẽ tạo tiền lệ không tốt là luật ban hành mà khó áp dụng, thực thi.

“Ở cơ quan mà thủ trưởng cơ quan đó hút thuốc thì ai dám phạt? Điều này đang diễn ra ở nhiều nơi và có dễ thực thi trong thực tế hay không”, ông Lê Nam đặt câu hỏi.

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (đoàn Ninh Thuận) cho biết, chưa cảm thấy thuyết phục bởi nhiều quy định về cấm hút thuốc ở nhà hàng, khách sạn ở nước ta hiện nay là không dễ dàng. “Ông chủ nhà hàng nơi cung cấp dịch vụ có dễ dàng thực hiện quy định không?”, đại biểu Nguyễn Sỹ Cương phản biện.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Sỹ Cương kiến nghị bỏ điều luật chuyển tiếp để không lách luật, tranh thủ khi luật có hiệu lực.

Tán thành việc ban hành luật, nữ đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (đoàn TP Hồ Chí Minh) cho rằng, cần có chế tài mạnh mẽ, khả thi đối với những người hút thuốc lá nơi công cộng bị cấm bằng việc giao cho người đứng đầu cơ sở cung cấp dịch vụ ở nơi công cộng xử lý hành vi đó chứ không thể có đủ lực lượng để giám sát và xử lý được.

Nhiều đại biểu cũng phản đối chuyện cho “tái xuất” thuốc lá nhập lậu bởi nếu không kiểm soát được thì có thể gây phản tác dụng. Các đại biểu Phạm Khánh Phong Lan, Nguyễn Thanh Hải (đoàn Hoà Bình), Nguyễn Đình Nhã (đoàn Thừa Thiên - Huế) đề nghị, nguồn thuốc lá lậu tịch thu được cần tiêu huỷ để thể hiện tính răn đe và quyết liệt đối với loại hàng hoá này.

Về việc lập Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ (đoàn Bình Định) đăng đàn phân tích cơ chế tài chính, phương thức quản lý Quỹ, nguồn đóng góp. Ông Vương Đình Huệ tán thành việc lập Quỹ với phương án 2 của dự luật là nguồn thu hình thành từ khoản đóng góp bắt buộc của doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu (được tính bằng tỷ lệ phần trăm trên giá bán thuốc là chưa có thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng, nhưng tối đa không quá 2%) và các nguồn tài trợ, đóng góp của các cơ quan, tổ chức, không ảnh hưởng đến nguồn thu chi của ngân sách nhà Nước.

Các đại biểu Trần Văn Huynh (đoàn Kiên Giang), Trần Đình Nhã (đoàn Thừa Thiên - Huế) cũng tán thành lập quỹ theo phương án này.

Tuy nhiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Trần Đình Long (đoàn Đăk Nông) đề nghị Quốc hội cần bỏ phiếu thống nhất có nên lập Quỹ hay không, nếu Quốc hội nhất trí cho lập Quỹ thì nên chọn phương án 2 của dự luật.

Theo dự kiến Chương trình làm việc, Dự Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá  sẽ được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp thu, chỉnh lý trước khi được thảo luận và thông qua vào ngày 18/6/2012.

Điều 9. Các hành vi bị nghiêm cấm 1. Sản xuất, buôn bán, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá giả, sản phẩm mô phỏng thuốc lá; buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá nhập lậu. 2. Quảng cáo, khuyến mại thuốc lá; tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người sử dụng dưới mọi hình thức. 3. Người chưa đủ 18 tuổi sử dụng, mua hoặc bán thuốc lá. 4. Sử dụng người chưa đủ 18 tuổi mua hoặc bán thuốc lá. 5. Bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi. 6. Bán thuốc lá bằng máy bán thuốc lá tự động; hút, bán thuốc lá tại các địa điểm có quy định cấm. 7. Sử dụng hình ảnh thuốc lá trên báo chí, xuất bản phẩm dành riêng cho trẻ em. 8. Vận động, ép buộc người khác sử dụng thuốc lá. 9. Tài trợ của các đơn vị kinh doanh thuốc lá trừ trường hợp quy định tại Điều 16 Luật này.

Lê Sơn