Mức thu học phí của các trường công lập

Bài 1: Những chính sách cũ và mới
Bài 2: Không nên cào bằng

Điều chỉnh mức thu học phí là vấn đề lớn, nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Chính vì vậy, khi triển khai thực không được vượt khung quy định và vượt quá 5% thu nhập bình quân của người dân. Để triển khai thành công phải đạt được các yếu tố: hợp pháp, hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế của người dân, tạo được sự đồng thuận cao trong xã hội.

Trong tờ trình quy định mức thu học phí đối với giáo dục mầm non, phổ thông công lập trên địa bàn tỉnh áp dụng cho năm học 2010-2011 được Sở GD&ĐT tham mưu xây dựng trên nguyên tắc: đối với giáo dục mầm non, phổ thông công lập, mức thu học phí phải phù hợp với điều kiện kinh tế của từng địa bàn dân cư, khả năng đóng góp thực tế của người dân. Từ năm học 2010-2011 đến năm học 2014-2015, mức thu học phí và chi phí học tập khác không vượt quá 5% thu nhập bình quân của gia đình ở mỗi vùng, đồng thời không vượt mức theo khung quy định của Chính phủ (khung học phí vùng thành thị, từ 40.000 - 200.000 đồng/học sinh/tháng; nông thôn từ 20.000 - 80.000 đồng/học sinh/tháng; miền núi từ 5.000 - 40.000 đồng/học sinh/tháng). Học phí được tính theo 3 vùng cơ bản, ở Nghệ An vùng thành thị (gồm thành phố Vinh, phường thuộc thị xã Cửa Lò, thị xã Thái Hòa), vùng đồng bằng (gồm các xã thuộc thị xã Cửa Lò, các xã thuộc thị xã Thái Hòa, các xã đồng bằng và thị trấn các huyện núi thấp) và miền núi (gồm các xã còn lại). Từ năm học 2011 - 2012 trở đi, học phí sẽ được điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng tăng bình quân hàng năm do Bộ Kế hoạch & Đầu tư thông báo.

Cơ sở giáo dục công lập thực hiện chương trình chất lượng cao được thu học phí tương xứng để trang trải chi phí đào tạo. Cơ sở giáo dục ngoài công lập được tự quyết định mức học phí đảm bảo nguyên tắc phù hợp, công bằng giữa mức độ đóng góp với chất lượng giáo dục đào tạo được hưởng.

Sở GD&ĐT Nghệ An đã tham mưu đưa ra phương án điều chỉnh mức thu học phí từ năm học 2010 - 2011 cụ thể là mức học phí giáo dục mầm non và phổ thông công lập mới bằng 1,5 đến 2 lần mức thu học phí cũ và không vượt trần quy định của Chính phủ. Nhiều người dân có sự so sánh và cho rằng không thể cào bằng mức đóng học phí tăng từ 1,5 đến 2 lần theo Quyết định 70 ở các cấp học. Ví như ở giáo dục mầm non, theo Quyết định 70, học phí ở thành thị cao gấp 3 so với THCS và gấp 2 so với THPT, đồng bằng cũng cao hơn THPT và gấp 2 đến 3 lần THCS, miền núi cũng cao hơn THCS, THPT - một điều hết sức bất hợp lý.

Ông Dương Văn Thuận ở phường Cửa Nam cho rằng: nếu tăng học phí mầm non lên bằng 1,5 đến 2 lần mức cũ thì giáo dục mầm non thu quá cao. Đối với giáo dục mầm non, công nhiều hơn lại ở chỗ chăm sóc các cháu. Đồ dùng, học cụ để các cháu học tuy nhiều, thường xuyên thay đổi nhưng đó là những đồ dùng đơn giản, giá thành rẻ hơn; trong khi ở các cấp học cao hơn, chi phí cho các hoạt động giáo dục tốn kém hơn nhiều.

Hệ thống giáo dục mầm non của tỉnh Nghệ An hiện có 507 trường học, trong đó có 142 trường công lập, 353 trường bán công, 5 trường dân lập, 7 trường tư thục. Trong 142 trường công lập chỉ có 12 trường ở vùng thành thị và đồng bằng, 51 trường thuộc các huyện miền núi (nhưng hầu hết lại nằm ở xã vùng cao) và 79 trường thuộc các huyện vùng cao. Như vậy đối tượng nộp học phí ở đây chủ yếu là vùng thành thị, đồng bằng và vùng miền núi thấp. Nông dân là đối tượng chiếm 70% dân số, là đối tượng có thu nhập không ổn định. Đó là chưa nói đến thiên tai gây ra lũ lụt, hạn hán kéo theo mất mùa, dịch bệnh... làm ảnh hưởng đến đời sống của người dân.

Bà Nguyễn Thị Liệu ở huyện Nam Đàn cho rằng, trong điều kiện kinh tế hiện nay, tỉnh ta chỉ nên thu dưới mức trần mà Chính phủ quy định; cụ thể, đối với trung học phổ thông nên thu 80.000 đồng/học sinh/tháng, đối với trung học cơ sở là 60.000 đồng/học sinh/tháng.

Ông Trần Văn Các, Hiệu trưởng Trường Trung học Phổ thông Phạm Hồng Thái (Hưng Nguyên) cho rằng, trước đây, mức thu học phí của trung học cơ sở quá thấp, lần này cần phải quy định mức thu hợp lý đối với cấp học này. Theo ông, lứa tuổi học sinh trung học cơ sở rất cần được nhà trường tổ chức cho tham gia nhiều loại hình hoạt động, nhất là các hoạt động ngoại khóa.

Theo ông Các, học phí của trung học cơ sở không thể thu bằng học phí của trung học phổ thông, nhưng ít ra cũng phải bằng 3/4 mức thu của trung học phổ thông. Nếu như mức thu học phí của trung học cơ sở được quy định là 50.000 đồng/học sinh/tháng, một trường trung học cơ sở có 500 học sinh, mỗi tháng cũng chỉ thu được 25 triệu đồng, trừ 40% để trả lương, trường chỉ còn lại 15 triệu đồng thì là một khoản tiền quá ít đối với một nhà trường trung học cơ sở..

Tóm lại, việc điều chỉnh mức thu học phí là hết sức cấp thiết. Tuy nhiên, mức thu học phí giữa các cấp học cần phải được cân nhắc để đạt được yếu tố: hợp pháp, hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế của người dân, tạo được sự đồng thuận cao trong xã hội./.

Thảo Nhi
Nguồn: Báo Nghệ An 13/12/2010