Người lưu được cá Vược giống qua mùa Đông ở Thái Bình

Nói đến việc nuôi cá Vược trước hết phải tìm mua con giống tốt, khỏe. Đó là yếu tố quan trọng bậc nhất quyết định đến thành quả của cả mùa vụ. Nhưng cá Vược lại là loài cá chịu rét rất kém. Nên cứ đến mùa Đông thì hàng nghìn hộ dân nuôi cá ở các vùng ven biển Thái Bình như bị lửa đốt trong lòng. Trước đây cũng như nhiều hộ dân nuôi cá Vược, anh Nguyễn Văn Liệu ở xã Thụy Liên, huyện Thái Thụy (Thái Bình) phải "sống trong sợ hãi" trước việc cả gia tài của mình có nguy cơ bị đổ ra sông ra biển. Nhưng sau 2 năm tìm tòi nghiên cứu anh đã thành công trong việc lưu giữ được cá Vược giống qua mùa Đông. Vào thời điểm này, nhiều nơi đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn trong việc tìm mua con giống để nuôi thả, nhưng cơ sở của anh vẫn đủ khả năng cung cấp cá Vược giống cho người dân trong vùng và một số tỉnh lân cận, với một số lượng lớn và chất lượng đảm bảo. Hiện anh Liệu đã trở thành một doanh nhân thành đạt ở Thái Thụy và nhận được nhiều giải thưởng cao quý. Năm 2004 - 2006, anh được tham

13/04/2011 15:38

Nói đến việc nuôi cá Vược trước hết phải tìm mua con giống tốt, khỏe. Đó là yếu tố quan trọng bậc nhất quyết định đến thành quả của cả mùa vụ. Nhưng cá Vược lại là loài cá chịu rét rất kém. Nên cứ đến mùa Đông thì hàng nghìn hộ dân nuôi cá ở các vùng ven biển Thái Bình như bị lửa đốt trong lòng. Trước đây cũng như nhiều hộ dân nuôi cá Vược, anh Nguyễn Văn Liệu ở xã Thụy Liên, huyện Thái Thụy (Thái Bình) phải "sống trong sợ hãi" trước việc cả gia tài của mình có nguy cơ bị đổ ra sông ra biển. Nhưng sau 2 năm tìm tòi nghiên cứu anh đã thành công trong việc lưu giữ được cá Vược giống qua mùa Đông. Vào thời điểm này, nhiều nơi đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn trong việc tìm mua con giống để nuôi thả, nhưng cơ sở của anh vẫn đủ khả năng cung cấp cá Vược giống cho người dân trong vùng và một số tỉnh lân cận, với một số lượng lớn và chất lượng đảm bảo. Hiện anh Liệu đã trở thành một doanh nhân thành đạt ở Thái Thụy và nhận được nhiều giải thưởng cao quý. Năm 2004 - 2006, anh được tham dự Hội nghị thanh niên tiêu biểu toàn quốc ngành thủy sản, được Bộ Thủy sản, Trung ương Đoàn tặng bằng khen; năm 2007 vinh dự được nhận giải thưởng Lương Định Của do TW Đoàn trao tặng.

* Gian khó không sờn lòng

Sinh ra trong gia đình làm nông nghiệp, sau khi xuất ngũ trở về địa phương anh Liệu tiếp tục tham gia lao động sản xuất. Sau nhiều lần vào Nam ra Bắc làm thuê cho các chủ đầm, chủ trang trại, anh nghiệm ra rằng Thụy Liên quê anh cũng có gần trăm ha diện tích vùng bãi triều hoang hóa, nếu quyết chí đầu tư chắc chắn có thể làm giàu ngay trên chính mảnh đất quê hương mình. Nghĩ là làm, anh khăn gói trở về quê và rủ bạn bè mạnh dạn vay tiền nhận thầu trên 30ha vùng bãi ven sông Diêm đầu tư NTTS.

Ban đầu anh Liệu phải đối mặt với rất nhiều khó khăn do mặt bãi không bằng phẳng chỗ cao, chỗ thấp, thiếu vốn đầu tư trong khi bản thân mới lập gia đình với hai bàn tay trắng. Không lùi bước trước khó khăn, sau một năm trời ròng rã cơm nắm cơm gói, sống ngoài đầm hoang, dồn hết vốn liếng tự có kết hợp vay mượn thêm của bạn bè, người thân, tập trung công sức đắp đập, xây cống, cuối cùng anh đã cơ bản hoàn thành xong đầm nuôi theo kiểu vừa khai thác tự nhiên, vừa nuôi một số thủy sản theo phương thức quảng canh cải tiến.

Đến năm 1999, anh mạnh dạn đưa con tôm sú, cua xanh vào nuôi thử nghiệm. Khi sản xuất ổn định, năm 2001 anh chuyển nhượng 22 ha cho 16 hộ gia đình để họ đầu tư phát triển kinh tế. Còn lại 9 ha anh vay thêm vốn đầu tư xây dựng, cải tạo chuyển sang nuôi thủy sản bán thâm canh và thâm canh kết hợp nuôi cua xanh thương phẩm vụ 2. Cũng trong thời gian này, nghề nuôi tôm Sú bắt đầu kém hiệu quả do môi trường nguồn nước bị ô nhiễm, nền đáy ao nuôi bị suy thoái, dịch bệnh liên tiếp xảy ra. Sau nhiều lần đi tìm giải pháp tháo gỡ, cuối cùng anh đã lựa chọn con cá Vược là đối tượng mới thay thế cho con tôm Sú, bởi đây là loài cá có tốc độ sinh trưởng nhanh, cho giá trị thương phẩm cao (giá bán từ 90 đến 100 ngàn đồng/kg).

Ban đầu anh nhập giống từ miền Nam về ương nuôi, nuôi thương phẩm nhưng do con cá Vược chịu rét kém, không giữ giống được qua mùa đông, tỷ lệ sống dưới 20%, nên đầu vụ giá cá giống tăng rất cao, ảnh hưởng lớn đến sản xuất. Sau khi nghiên cứu đặc điểm sinh học và quy luật sinh tồn của loài ở môi trường tự nhiên, năm 2007 - 2008 anh và bạn đã tự bỏ kinh phí nghiên cứu xây dựng quy trình "Ương nuôi cá Vược giống trong giai lưới và ao đất", quy trình "Lưu cá Vược giống qua đông". Hiệu quả đạt được của các quy trình là cho tỷ lệ cá sống trên 95%. Năng suất nuôi thương phẩm đạt được trên 7 tấn/ha. Ước tính giá trị sản xuất đạt được trên 500 triệu đồng/ha/năm. Năm 2008 - 2009 tại Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Thái Bình, cả 3 quy trình do anh và bạn sáng tạo đã đạt giải Nhất hội thi. Đến nay doanh nghiệp Tân An của anh đã chủ động được hoàn toàn cá Vược giống để nuôi thả. Rất nhiều chủ đầm ở các tỉnh lân cận cũng đã trở thành khách hàng quen thuộc của anh.

* Tạo dựng mô hình

Nói về con đường tầm sư học đạo ở trường Đại học Thủy sản Nha Trang, anh Liệu bộc bạch: "Mình đi học không phải để có bằng kỹ sư cho oách mà để trang bị thêm những kiến thức cơ bản để áp dụng tiến bộ KHKT làm chủ sản xuất, mang lại hiệu quả kinh tế cao". Trong quá trình nuôi cá vược thương phẩm anh rút ra một kinh nghiệm để đời, đó là khi nuôi cá vược thương phẩm, do là loài ăn tạp nên trong quá trình nuôi đơn lượng thức ăn thừa còn tồn dư nhiều, nuôi qua mùa hè nhiệt độ tăng cao, môi trường nước bị ô nhiễm rất dễ phát sinh dịch bệnh. Vì thế nếu không khắc phục được vấn đề trên người nuôi sẽ rất dễ gặp rủi ro trong nuôi thả loài cá này. Quy trình nuôi ghép 3 đối tượng (cá vược - cá rô phi- động vật thân mềm sống đáy) đã tạo ra một chu trình khép kín về năng lượng, không những tận dụng tối đa diện tích đất canh tác, giảm chi phí tăng thu nhập từ các đối tượng chính và ghép giảm thiểu được một số tác hại và thời tiết, môi trường ô nhiễm, mầm bệnh trong quá trình nuôi.

Đánh giá về hiệu quả từ cách làm của anh Liệu, ông Phạm Ngọc Hải, Trưởng Phòng Nông nghiệp huyện Thái Thụy cho biết: Đây là mô hình nuôi ghép 3 đối tượng với nhau rất phù hợp, được thực hiện dựa trên kết quả nghiên cứu kỹ về đặc điểm, tập tính sống của từng loài. Trong đó, cá vược là loài rất dễ nuôi, sống trong ao, hồ, đầm, ruộng trũng ở cả môi trường nước ngọt, mặn, lợ. Loại cá này rất phàm ăn, tuy nhiên khi nuôi đơn, một vấn đề người nuôi cá gặp phải là lượng thức ăn cho cá thường dư thừa, ảnh hưởng xấu đến môi trường nước nuôi, dễ gây dịch bệnh, làm giảm chất lượng đàn cá. Nhưng khi nuôi ghép cá rô phi với cá vược thì do rô phi là loài ăn tạp, chúng có thể sử dụng chất thải của cá vược làm thức ăn trực tiếp, còn động vật hai mảnh vỏ là loại ăn các sinh vật hữu cơ trong môi trường nước, do đó khi nuôi ghép sẽ luôn tạo ra môi trường sạch để cá và vọp sinh trưởng phát triển tốt. Đặc biệt, cá rô phi và cá vược không chỉ tăng trưởng nhanh mà chất lượng thịt cũng thơm ngon hơn. Cùng với việc lưu cá vược ghống qua mùa Đông, đây là 2 quy trình hoàn toàn mới với nghề nuôi trồng thủy sản, lần đầu tiên được nghiên cứu thực hiện thành công tại Việt Nam.

Trang trại của anh Liệu hiện đã trở thành địa chỉ tin cậy cung cấp cá vược giống, cá Vược thương phẩm và các đối tượng ghép như cá rôphi, vộp nước lợ cho thị trường Thái Bình và các tỉnh lân cận Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nam Định... Doanh thu của doanh nghiệp nhờ vậy tăng mạnh, mỗi năm đạt từ 3 - 3,5 tỷ đồng, tạo việc làm việc thường xuyên cho 12 lao động có mức lương trung bình từ 2 triệu đồng/tháng và 30 lao động theo thời vụ với mức lương 1,2 triệu đồng/tháng. Anh Liệu cho biết, thời gian tới ngoài đầu tư nhân giống, ương, nuôi cá Vược, anh tiếp tục nghiên cứu xây dựng trại cho sinh sản nhân tạo giống Vộp cửa sông, nhân giống - xây dựng các quy trình kỹ thuật nuôi mới một số đối tượng thủy sản cho giá trị kinh tế cao như cá Trình, cá Song, cá Tráp... nhằm đáp ứng yêu cầu về con giống, đồng thời sẽ hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, thị trường tiêu thụ cho các hộ nuôi trồng thủy sản trong vùng, tạo điều kiện giúp họ có thể làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương.

Lê Sơn - Lê Thủy