Nỗ lực xử lý ô nhiễm tại các cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng

Nhà máy Xi măng Cẩm Phả quan tâm đến công tác bảo vệ môi trường

Ngành sản xuất vật liệu xây dựng là một trong những nguồn thải gây ô nhiễm môi trường không khí, từng bị dư luận, người dân sống trên địa bàn lên án.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Xây dựng đã giao nhiệm vụ cho các đơn vị nghiên cứu khoa học hỗ trợ các cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng trong ngành thuộc danh mục phải xử lý ô nhiễm triệt để đánh giá hiện trạng ô nhiễm, đề xuất các giải pháp và lựa chọn công nghệ thích hợp.

Nhờ đó, toàn bộ 16 cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng do Bộ Xây dựng quản lý đã cơ bản hoàn thành xử lý ô nhiễm triệt để, trong đó có 11 cơ sở đã được chứng nhận hoàn thành, 5 cơ sở đang hoàn tất thủ tục.

Cụm xi măng lò đứng Kim Môn (Hải Dương) vốn là điểm nóng gây bức xúc trong dân cư. Trong vòng 5 tháng (từ tháng 5 đến tháng 9/2005), 4 đơn vị đã đầu từ khoảng 25 tỷ đồng mua thiết bị đồng bộ xử lý khói bụi lò nung, bảo đảm khí thải đạt tiêu chuẩn. Còn hai đơn vị đang lắp đặt thiết bị xử lý ô nhiễm môi trường đồng bộ, với tổng giá trị đầu tư khoảng 16 tỷ đồng. UBND tỉnh Hải Dương đã đình chỉ sản xuất Nhà máy xi măng Phú Yên (Tứ Kỳ) và ngừng hoạt động bộ phận gây ô nhiễm môi trường Nhà máy xi măng Hải Âu (Kim Thành). Từ cuối 2006, cụm cơ sở xi măng lò đứng Kim Môn đã xử lý xong tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Tương tự như vậy, nhiều nhà máy xi măng đã chủ động nguồn vốn đầu tư chuyển đổi công nghệ, giảm thiểu ô nhiễm không khí. Điển hình là Công ty xi măng Hà Tiên 2 (thị trấn Kiên Lương, Kiên Giang) cùng với việc xây dựng hạng mục giảm thiểu ô nhiễm bụi trong không khí, lắp đặt hệ thống lọc bụi tay áo (cùng với hệ thống lọc bụi tĩnh điện đã có); đã thay đổi công nghệ mới, nên được cấp chứng nhận hoàn thành xử lý ô nhiễm triệt để từ 3/10/2007….

Còn lại, phần lớn các cơ sở như Nhà máy xi măng Thành Trường (Quảng Trạch, Quảng Bình), Công ty xi măng Lào Cai, Nhà máy xi măng Chiềng Sing (Sơn La), nhà máy xi măng Gia Lai… đều triển khai các giải pháp xử lý bụi, tại các khu vực đóng bao, vận chuyển nguyên liệu, ống khói…giảm thiểu bụi xuống mức đạt chuẩn.

Các nhà máy xi măng địa phương, quân đội như Nhà máy xi măng Áng Sơn (Quảng Bình), Nhà máy xi măng Thái Bình, Nhà máy xi măng Phương Hải (Ninh Thuận), dây chuyền sản xuất xi măng PC30 Công ty cổ phần Long Thọ (Thừa Thiên Huế), Nhà máy xi măng Ngũ Hành Sơn (nay là Công ty cổ phần xi măng Ngũ Hành Sơn - Đà Nẵng)… đều được chứng nhận hoàn thành các biện pháp xử lý ô nhiễm môi trường triệt để.

Đối với việc xử lý ô nhiễm tại các cụm sản xuất gạch, chính quyền địa phương đã có những giải pháp tương đối mạnh mẽ. Từ năm 2003, UBND huyện Châu Thành (Đồng Tháp) đã quy hoạch khu vực sản xuất gạch thủ công, và di dời 50 cơ sở sản xuất gạch ngói với khoảng 200 lò. Đây là lò gạch truyền thống, dùng trấu làm nhiên liệu, nên khó cải tiến công nghệ.

UBND huyện Hương Trà (Thừa Thiên Huế) cũng đã quy hoạch cụm công nghiệp để di dời 15 lò gạch đang hoạt động thường xuyên tại xã Hương Toàn và Hương Vinh. Trong khi chờ đợi hoàn tất hạ tầng, UBND huyện đã có văn bản cấm các cơ sở này hoạt động một tháng thời gian lúa trổ bông.

Tuy nhiên, đối với các làng nghề sản xuất vật liệu xây dựng ở một số tỉnh phía Nam, do các đơn vị chủ quản là UBND cấp xã, cấp huyện, đều rất hạn chế về nguồn lực, nên việc di dời địa điểm, thay đổi công nghệ sản xuất, chuyển đổi nghề nghiệp cho dân còn rất khó khăn; việc xử lý ô nhiễm còn rất chậm.

Nguyễn Trình