Tặng, cho tài sản chung vợ chồng

Ông Văn hỏi: Trường hợp này có cần phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế phần tài sản của mẹ ông trong khối tài sản chung không? Bố ông có thể thực hiện ngay hợp đồng tặng cho ông không?

Luật sư Lê Văn Đài, Văn phòng Luật sư Khánh Hưng, Đoàn Luật sư Hà Nội trả lời vấn đề ông Văn hỏi như sau:

Theo phản ánh của ông Đặng Bùi Văn, thửa đất mà bố ông được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng năm 2010 là tài sản chung của bố mẹ ông. Về nguyên tắc, tài sản của mẹ ông Văn bằng ½ khối tài sản chung của vợ chồng. 

Kể từ thời điểm mẹ ông Văn chết năm 2008, những người thừa kế có các quyền, nghĩa vụ tài sản do mẹ ông để lại.

Nếu mẹ ông Văn để lại di chúc chỉ định người hưởng di sản thì thực hiện theo di chúc.

Nếu mẹ ông không để lại di chúc, hoặc di chúc không hợp pháp thì thực hiện theo pháp luật. Theo quy định tại điểm a, khoản 1 và khoản 2 Điều 676 Bộ luật Dân sự, hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

Có thể tặng cho quyền hưởng di sản

Điều 49 Luật Công chứng quy định, những người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc mà trong di chúc không xác định rõ phần di sản được hưởng của từng người thì họ có quyền yêu cầu công chứng văn bản thoả thuận phân chia di sản.

Trong văn bản thoả thuận phân chia di sản, người được hưởng di sản có thể tặng cho toàn bộ hoặc một phần quyền hưởng di sản của mình cho người thừa kế khác.

Trong trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì người yêu cầu công chứng phải xuất trình giấy tờ để chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó.

Trong trường hợp thừa kế theo pháp luật, người yêu cầu công chứng còn phải xuất trình giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản theo quy định của pháp luật về thừa kế.

Trong trường hợp thừa kế theo di chúc, người yêu cầu công chứng còn phải xuất trình di chúc.

Công chứng viên phải kiểm tra để xác định người để lại di sản đúng là người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và những người yêu cầu công chứng đúng là người được hưởng di sản; nếu thấy chưa rõ hoặc có căn cứ cho rằng việc để lại di sản và hưởng di sản là không đúng pháp luật thì từ chối yêu cầu công chứng hoặc theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, công chứng viên tiến hành xác minh.

Thỏa thuận phân chia di sản phải công chứng

Văn bản thoả thuận phân chia di sản đã được công chứng là một trong các căn cứ để cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký việc chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản cho người được hưởng di sản.

Trở lại vấn đề ông Đặng Bùi Văn hỏi, đối với phần tài sản do mẹ ông Văn để lại, các thừa kế cần phải thực hiện thủ tục công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản. Trong văn bản thoả thuận phân chia di sản, bố ông Văn và những người thừa kế khác có thể tặng cho ông Văn toàn bộ quyền hưởng di sản của họ.

Đối với phần tài sản của bố ông Văn (bằng ½ khối tài sản chung của vợ chồng), bố ông có quyền lập hợp đồng để tặng cho ông Văn, hoặc kết hợp tặng cho ông ngay trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản.

Luật sư Lê Văn Đài

VPLS Khánh Hưng – Đoàn Luật sư Hà Nội

* Thông tin chuyên mục có giá trị tham khảo với người đọc, không dùng làm tài liệu trong tố tụng pháp luật.

Tin liên quan:

- Trường hợp cần thỏa thuận phân chia di sản thừa kế

- Việc tặng cho quyền sử dụng đất cần phải có chứng thực

- Điều kiện nhận thừa kế là nhà ở

- Trường hợp không có tên trong di chúc vẫn có thể được hưởng thừa kế

- Chia thừa kế khi không có di chúc