(Chinhphu.vn) – Với lợi nhuận thu được không thua buôn bán ma túy, tình hình buôn lậu, vận chuyển ngà voi, sừng tê giác từ nước ngoài về Việt Nam diễn ra ngày càng phức tạp. Tuy nhiên, việc xử lý hình sự với đối tượng này vẫn đang có nhiều bất cập về khung khổ pháp lý.

Tang vật một vụ buôn sừng tê giác
Tình hình buôn lậu, vận chuyển ngà voi, sừng tê giác từ nước ngoài về Việt Nam đang diễn ra ngày càng phức tạp và nghiêm trọng. Những năm trở lại đây, các cơ quan chức năng thu giữ hàng trăm kilogam sừng tê giác và ngà voi, đa phần có nguồn gốc từ các nước châu Phi.

Chỉ tính riêng từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng sân bay Tân Sơn Nhất đã bắt giữ 4 vụ vận chuyển trái phép sừng tê giác, với tổng khối lượng lên tới 35,5 kg.

Theo Cơ quan quản lý Cites Việt Nam, nếu tính từ 2004 đến nay, Việt Nam đã bắt giữ gần 20 vụ vận chuyển trái phép sừng tê giác, nhưng rất ít vụ bị xử lý hình sự nên chưa đủ sức răn đe.

Thừa nhận thực tế này, VKSND cho biết: Do chưa có văn bản quy định cụ thể về thế nào là “số lượng lớn, rất lớn” hoặc “hậu quả nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng” nên rất khó khăn trong việc định khung hình phạt cho loại tội phạm này.

Do vậy, để xác định mức xử lý hình sự đối với hành vi buôn lậu sừng tê giác, ngà voi, sau khi lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan, Viện KSND Tối cao đã dự thảo thông báo liên ngành, trong đó xác định các mức độ vi phạm dựa trên số lượng hàng hóa.

Theo thông tin từ Cand.com.vn, dự thảo này quy định rõ: Buôn lậu từ 0,5 đến dưới 3kg sừng tê giác; 5 đến dưới 30kg ngà voi được coi là “hàng cấm có số lượng lớn”; mức 3 đến dưới 9kg với sừng tê giác, từ 30 đến dưới 90kg đối với ngà voi được coi là “số lượng rất lớn”; từ 9kg trở lên đối với sừng tê giác và từ 90kg trở lên đối với ngà voi được coi là số lượng “đặc biệt lớn”.

Việc xác định hàng hóa theo số lượng để làm căn cứ khởi tố vụ án hoặc xử lý hành chính. Đặc biệt, dự thảo cũng đã đề xuất mức khởi điểm để xử lý hình sự là buôn lậu 0,5 kg sừng tê giác, 5kg ngà voi.

Những vụ vận chuyển sừng tê giác lớn

- Ngày 10/6/2013, hành khách Tạ Đình Tiến đáp chuyến bay từ Paris về TPHCM giấu 10 khúc sừng tê giác (6,89 kg) trong lư đồng để trong vali bị phát hiện và thu giữ.

- Ngày 20/5/2013, Đinh Văn Sơn đáp chuyến bay từ Paris về TPHCM mang theo sáu khúc sừng tê giác (5,07 kg) giấu trong hộp nhựa trong vali thì bị phát hiện và bắt giữ.

- Ngày 5/5/2013, hành khách Nguyễn Đức Dương cất giấu hai khúc sừng tê giác trong vali (7,28 kg) khi làm thủ tục tại sân bay Tân Sơn Nhất thì bị bắt giữ.

- Ngày 6/1/2013, hành khách Hà Chân Chính, quốc tịch VN, vận chuyển chín khúc sừng tê giác cất giấu trong vali (trọng lượng 16,26 kg) và bị Chi cục Hải quan sân bay Tân Sơn Nhất phát hiện, bắt giữ.

- Ngày 26/2/2012, bắt giữ hai đối tượng nhập cảnh từ Hong Kong vào sân bay Nội Bài mang theo 22 kg sừng tê giác. Đây là vụ bắt giữ có khối lượng sừng tê giác lớn nhất từ trước tới nay.

- Ngày 16/10/2011, tại Nội Bài phát hiện được một đối tượng vận chuyển 3 kg sừng tê giác trái phép.

- Ngày 7/12/2008, phát hiện 19 kg sừng tê giác trị giá hơn 6 tỉ đồng trong hành lý ký gửi của khách nhập cảnh vào VN tại sân bay Nội Bài.

Bình Minh