(Chinhphu.vn) - Nếu không tính những khoản vốn chưa được phân bổ, giao kế hoạch và giải ngân theo quy định của Luật Đầu tư công và Nghị quyết số 129/2020/QH14 của Quốc hội về phân bổ ngân sách Trung ương năm 2021, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công 7 tháng đầu năm đạt 42,48%, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước.

Ảnh minh họa
Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa gửi Thường trực Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội về tình hình giải ngân vốn đầu tư công 7 tháng đầu năm 2021 và các giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, tổng số vốn ngân sách Nhà nước (NSNN) các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch chi tiết cho các dự án đủ điều kiện giải ngân là 398.616,466 tỷ đồng, đạt 86,4% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao, trong đó vốn trong nước đạt 86,05% kế hoạch, vốn nước ngoài đạt 89,27% kế hoạch. Số vốn các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương chưa phân bổ chi tiết cho các dự án còn lại là 62.683,534 tỷ đồng, bằng 13,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Dự kiến giải ngân vốn đầu tư công đến ngày 31/7/2021 là 169.335,05 tỷ đồng, đạt 36,71% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, giảm so với cùng kỳ năm 2020 (40,67%), trong đó vốn trong nước đạt 40,38%, vốn nước ngoài đạt 7,52%. Tuy nhiên, nếu không tính những khoản vốn chưa được phân bổ, giao kế hoạch và giải ngân theo quy định của Luật Đầu tư công và Nghị quyết số 129/2020/QH14 của Quốc hội về phân bổ ngân sách Trung ương (NSTW) năm 2021 nêu trên thì tỷ lệ giải ngân đạt 42,48%, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, 10 bộ và 32 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt trên mức trung bình của cả nước (36,71%); 7 bộ, cơ quan Trung ương chưa giải ngân kế hoạch vốn và 2 bộ, cơ quan Trung ương đã giải ngân nhưng tỷ lệ giải ngân dưới 1%.

Thời gian quan, dịch COVID-19 bùng phát mạnh tại hầu hết các địa phương đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ thực hiện và giải ngân các dự án. Bên cạnh đó, một số nguyên nhân khác dẫn đến giải ngân chậm là: Công tác phân bổ, giao chi tiết kế hoạch đầu tư công vốn NSNN tại các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương năm 2021 chậm; chưa áp dụng quyết liệt trong việc áp dụng chế tài xử lý đối với các cơ quan, đơn vị phân bổ ngân sách muộn; vướng mắc về giải phòng mặt bằng, tái định cư tại một số dự án; một số dự án ODA vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục gia hạn, hồ sơ thiết kế, thẩm định…

Gỡ “nút thắt” thể chế cho đầu tư công

Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận định trong bối cảnh đại dịch COVID-19 bùng phát rất phức tạp, ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2021, giải ngân vốn đầu tư công có vai trò, ý nghĩa rất quan trọng, góp phần tạo năng lực sản xuất mới, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2021. Tuy nhiên, hoàn thành mục tiêu về giải ngân vốn đầu tư công không hề đơn giản, bởi với các trình tự, thủ tục như hiện nay, việc đưa các dự án chính thức đi vào khởi công vẫn cần nhiều tháng. Vấn đề lớn nhất là “nút thắt” thể chế cho đầu tư công.

Chính phủ đã nhìn nhận thẳng thắn thực tế này và đưa ra nhiều giải pháp tháo gỡ. Ngày 9/2/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 10/2021/NĐ-CP về quản lý chi phí đầu tư xây dựng với nhiều quy định rõ rằng, cụ thể hơn vừa tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án vừa giảm thiểu những chi phí phát sinh khi thực hiện thủ tục hành chính. Đồng thời, Chính phủ đã ban hành kịp thời các Nghị định hướng dẫn Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Nghị định quy định về trình tự thủ tục thẩm định dự án quan trọng quốc gia về giám sát, đánh giá đầu tư, tạo hành lang pháp lý thống nhất trong triển khai thực hiện đầu tư.

Về những việc đã triển khai trong tháng 7/2021, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định 1242/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác đặc biệt của Thủ tướng Chính phủ (Tổ công tác) về rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và thúc đẩy thực hiện dự án đầu tư tại các bộ, ngành và địa phương; thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ giao, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Bình Minh về dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 56/2020/NĐ-CP ngày 25/5/2020; rà soát hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy định của pháp luật về đầu tư công và pháp luật có liên quan để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và nâng cao hiệu quả đầu tư công, nghiên cứu việc tách giải phóng mặt bằng, tái định cư khỏi dự án đầu tư.

Trong thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương sẽ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ được giao về chính sách tháo gỡ khó khăn giải ngân vốn đầu tư công tại Nghị quyết số 63/NQ-CP của Chính phủ. Đồng thời, tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các Luật, Pháp lệnh có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, thiếu đồng bộ, không phù hợp với thực tiễn đang gây khó khăn, vướng mắc cho đầu tư./.

Minh Ngọc