(Chinhphu.vn) - Hoạt động xuất khẩu của hầu hết các nhóm hàng 7 tháng đầu năm nay đều đạt mức tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, theo nhận định của Bộ Công Thương, đà tăng trưởng đang chậm lại do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Từ nay đến cuối năm 2021, tăng trưởng xuất nhập khẩu sẽ phụ thuộc rất lớn vào tình hình kiểm soát dịch bệnh cũng như việc đẩy nhanh quá trình tiêm chủng vaccine cho lực lượng lao động trong nước.

Nhiều nhà máy dừng hoạt động khiến việc lưu thông các container hàng hóa tại cảng biển bị đình trệ, nguy cơ các cảng biển phải dừng tiếp nhận tàu. Ảnh minh họa

Đơn hàng xuất khẩu ổn định, tháng 7 tiếp tục nhập siêu nguyên liệu sản xuất

Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 tiếp tục diễn biến phức tạp, lan rộng ra nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, đặc biệt là tại TPHCM - đầu tàu kinh tế của cả nước - và nhiều tỉnh, thành phố phía nam khiến hoạt động xuất nhập khẩu trong tháng 7 đang có phần chững lại. Tuy nhiên, báo cáo của Bộ Công Thương cho biết, tính chung 7 tháng đầu năm 2021, xuất nhập khẩu vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao hơn cùng thời điểm này năm 2020.

Tính chung 7 tháng năm 2021, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước tính vẫn đạt ở mức cao, đạt 373,36 tỷ USD, tăng 30,2% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, xuất khẩu đạt 185,33 tỷ USD, tăng 25,5%; nhập khẩu đạt 188,03 tỷ USD, tăng 35,3%.

Về xuất khẩu hàng hóa, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 7/2021 ước tính đạt 27 tỷ USD, giảm 0,8% so với tháng 6/2021, trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 7,49 tỷ USD, giảm 3,2%. Nhưng con số xuất khẩu của tháng 7 so với cùng kỳ năm 2020 vẫn tăng 8,4%.

Tính chung 7 tháng năm 2021, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước tính đạt 185,33 tỷ USD, tăng 25,5% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước đạt 48,52 tỷ USD, tăng 14,6%, chiếm 26,2% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 136,81 tỷ USD, tăng 29,9%, chiếm 73,8%.

27 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 90,2% tổng kim ngạch xuất khẩu (5 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 57,8%). Trong đó, điện thoại và linh kiện tiếp tục có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất, đạt 29,4 tỷ USD, chiếm 15,8% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Điện tử, máy tính và linh kiện đạt 27,4 tỷ USD, tăng 16,5%; máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 19,7 tỷ USD, tăng 55,4%; hàng dệt và may mặc đạt 18,6 tỷ USD, tăng 14,1%; giày dép đạt 12,1 tỷ USD, tăng 27,7%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 9,5 tỷ USD, tăng 53,7%; phương tiện vận tải và phụ tùng đạt 6,5 tỷ USD, tăng 48,5%...

Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 53,7 tỷ USD, tăng 37,7% so với cùng kỳ năm trước. Tiếp đến là Trung Quốc đạt 28,8 tỷ USD, tăng 24,6%. Thị trường EU đạt 22,6 tỷ USD, tăng 15,6%. Thị trường ASEAN đạt 16,2 tỷ USD, tăng 25,8%. Hàn Quốc đạt 11,9 tỷ USD, tăng 10,3%. Nhật Bản đạt 11,8 tỷ USD, tăng 8,9%.

Cán cân thương mại hàng hóa 7 tháng vừa qua hiện đang nhập siêu 2,7 tỷ USD, con số này có phần "đảo chiều" so với cùng kỳ năm 2020 (xuất siêu 8,69 tỷ USD). Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải, cán cân thương mại được dự báo sẽ cải thiện trong thời gian tới.

Nguyên nhân bởi chu kỳ nhập khẩu nguyên liệu sản xuất thường tăng vào đầu năm và giảm giai đoạn nửa cuối năm trong khi xuất khẩu đạt đỉnh điểm vào nửa cuối năm. Theo tình hình các đơn hàng của các đối tác hiện nay, nhu cầu đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng cao trong nửa cuối năm 2021, đặc biệt là đối với ngành điện tử, máy móc thiết bị, đồ gỗ, hàng dệt may và thủy sản…

Dịch bệnh bùng phát tại các tỉnh, thành phố phía nam - khu vực có số lượng lớn doanh nghiệp dệt may đang hoạt động - khiến ngành dệt may chật vật trong việc duy trì hoạt động. Ảnh minh họa

Thuận lợi, thách thức đan xen

Đại diện Bộ Công Thương nhìn nhận, xuất nhập khẩu hàng hóa nửa cuối năm 2021 được dự báo đối diện với những thuận lợi và thách thức đan xen. Tình hình dich bệnh được kiểm soát hay không được coi là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến xuất nhập khẩu và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trong những tháng cuối năm nay.

Một số mặt thuận lợi trong xuất khẩu hàng hóa có thể kể đến như: Ngày 24/7 vừa qua, Cơ quan đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã chính thức ban hành kết luận của vụ việc điều tra liên quan đến vấn đề định giá thấp tiền tệ, theo đó trên cơ sở những giải pháp thỏa đáng, đáp ứng được mục tiêu của cuộc điều tra như đã nêu tại Thỏa thuận đạt được ngày 19/7/2021 giữa Bộ Tài chính Hoa Kỳ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, USTR sẽ không ban hành bất kỳ biện pháp hạn chế thương mại nào đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.

"Đây là tin vui bởi Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn nhất của hàng Việt Nam", Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết.

Tuy nhiên, nhận định về những thách thức mà nền kinh tế đã, đang và sẽ phải đối mặt, Bộ Công Thương cho rằng, hoạt động xuất nhập khẩu có thể bị ảnh hưởng tiêu cực trong thời gian tới do khu vực Đông Nam Á tiếp tục là tâm điểm của dịch bệnh COVID-19 với số ca nhiễm mới gia tăng nhanh chóng tại các quốc gia như Indonesia hay Thái Lan…

Đối với các mặt hàng xuất khẩu chủ đạo của Việt Nam như điện tử, dệt may và da giày... mặc dù tín hiệu tốt là các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu đều trong đà hồi phục nhu cầu tiêu dùng, cùng với xu thế dịch chuyển chuỗi sản xuất toàn cầu sau dịch bệnh, các doanh nghiệp có thể có thêm các đơn hàng xuất khẩu mới. Tuy nhiên, trước tình hình dịch bệnh phức tạp tại Việt Nam hiện nay, các doanh nghiệp đã và đang phải cố gắng duy trì sản xuất cùng với nguy cơ rủi ro rất lớn là khách hàng quốc tế sẽ dừng, huỷ đơn hàng để chuyển sang nước khác, đến khi dịch được kiểm soát, việc nối lại các mối quan hệ kinh doanh sẽ rất khó khăn.

Để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu, thời gian tới, Bộ Công Thương cho biết, cơ quan này sẽ triển khai đồng loạt nhiều giải pháp để thúc đẩy xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu.

Bên cạnh đó, tiếp tục phát triển mạnh công nghiệp hạ nguồn, trong đó, có một số ngành như công nghiệp năng lượng, các ngành công nghiệp về cơ khí chính xác cũng như một số ngành cơ khí chế tạo để bảo đảm cho công nghiệp hỗ trợ có điều kiện phát triển.

Bộ Công Thương cũng tiếp tục đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, đặc biệt là công tác cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh theo hướng rà soát thủ tục, quy trình cấp phép, thực hiện tối đa việc cấp phép trực tuyến bảo đảm đơn giản, công khai, minh bạch; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện kết nối liên thông các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ.

Phan Trang