Các giải pháp chống suy giảm kinh tế: Triển khai cụ thể như thế nào?

Để thực hiện thành công mục tiêu kinh tế - xã hội năm 2009, theo Tiến sỹ Vũ Đình Ánh, cần tập trung vào các nhóm giải pháp chính trong các giải pháp Chính phủ đã đề ra nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế.

Linh hoạt tiền tệ - tín dụng

Trong nhóm giải pháp chính sách tiền tệ - tín dụng vẫn nên tiếp tục duy trì giải pháp tiền tệ linh hoạt thông qua giảm lãi suất cơ bản phù hợp với diễn biến của giá cả và lạm phát, cũng như tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng trong bối cảnh giá cả có xu hướng giảm.

Trong khi các ngân hàng thương mại cần tiếp tục thực hiện chính sách nới lỏng mức độ thắt chặt tiền tệ, quản lý chặt chẽ rủi ro, nhất là rủi ro tín dụng, đưa dần tỷ lệ nợ quá hạn về ngưỡng an toàn thì vẫn cần duy trì việc cấp tín dụng cho các dự án tốt, có hiệu quả, kể cả những dự án liên quan đến bất động sản hay chứng khoán.

Chính sách tỷ giá hối đoái cũng cần có những điều chỉnh thích hợp trong năm 2009-2010. Chúng ta cần xác định tỷ giá đồng Việt Nam (VND) dựa trên một rổ tiền tệ với đại diện là những đồng tiền của các thị trường xuất nhập khẩu và của các nhà đầu tư quan trọng nhất. Đồng thời, kích cầu đầu tư và tiêu dùng trong nước chỉ có hiệu quả thực sự khi và chỉ khi giá trị của VND được nâng cao. Hay nói cách khác, tỷ giá hối đoái cần định hướng điều chỉnh theo hướng có tăng có giảm để phù hợp với trạng thái nền kinh tế và mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Kích cầu đầu tư - Kích cầu tiêu dùng

Nếu như nền kinh tế thực sự rơi vào tình trạng giảm phát hay suy giảm tăng trưởng thì chúng ta phải sử dụng cả biện pháp kích cầu đầu tư và kích cầu tiêu dùng. Bên cạnh việc kích cầu xuất khẩu có chọn lọc cần chuyển hướng vào thị trường nội địa tương ứng. Trong đó, hướng thúc đẩy đầu tư trong nước là chú trọng giảm gánh nặng cho doanh nghiệp bằng cách giảm thuế, kể cả thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng.

Tiến sỹ Vũ Đình Ánh nhấn mạnh, việc giảm thuế chính là giải pháp trọng tâm để kích cầu đầu tư cũng như kích cầu tiêu dùng thông qua giảm chi phí sản xuất kinh doanh, giảm giá tương xứng nhằm đảm bảo tăng tiêu dùng thực tế của người dân. Việc giảm giá các loại hàng hóa dịch vụ, kể cả giá cả trên thị trường chứng khoán và thị trường bất động sản, đưa về giá trị thật, phù hợp với thu nhập và sức mua của đại bộ phận nhân dân, chính là biện pháp kích cầu hiệu quả và vững chắc nhất.

Đối với chi đầu tư trực tiếp từ Ngân sách nhà nước và chi tín dụng ưu đãi của Nhà nước, một mặt cần lựa chọn các dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng quan trọng, có hiệu quả kinh tế - xã hội cao hơn, tạo ra nhiều việc làm; mặt khác, sự đầu tư Nhà nước cần hướng vào phát triển con người, nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực để thông qua đó người lao động có việc làm, có thu nhập thì mới phát triển được thị trường trong nước bền vững.

Năm 2009 cũng sẽ là năm cần cơ cấu lại xuất nhập khẩu, cao hơn là điều chỉnh mô hình kinh tế định hướng xuất khẩu. Theo đó không nên tiếp tục xuất khẩu bằng mọi giá, xuất khẩu chủ yếu là nguyên liệu thô, nông thủy sản sơ chế có giá trị gia tăng thấp mà cần quan tâm đến chất lượng và lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ. Trước mắt, kim ngạch xuất khẩu có thể giảm nhưng bù lại, cơ cấu mặt hàng và cơ cấu thị trường sẽ được tính toán lại cho mục tiêu dài hạn hơn, phục vụ thị trường nội địa bền vững hơn.

Ngoài ra, để tránh tăng thâm hụt cán cân thương mại và cán cân vãng lai,  cần phải kiểm soát chặt chẽ nhập khẩu. Một mặt, giảm nhập khẩu những nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, mà nên thay thế bằng những hàng hóa, dịch vụ trong nước có khả năng thay thế được. Mặt khác, linh doạt vận dụng chính sách thuế quan và thuế tiêu thụ đặc biệt để yêu cầu các doanh nghiệp trong nước nâng cao khả năng cạnh tranh và điều tiết thu nhập của nhóm người có thu nhập cao tiêu dùng những hàng hóa, dịch vụ cao cấp, đắt tiền và phần lớn là nhập khẩu. Tiến sỹ Vũ Đình Ánh cho rằng, ở khía cạnh này, không nên áp dụng các biện pháp cấm đoán đối với nhập khẩu hay tiêu dùng những hàng hóa đắt tiền, cao cấp mà nên quản lý bằng tăng cường thu thuế cho NSNN để phục vụ cho các mục tiêu an sinh xã hội.

Giang Oanh