ĐẢNG TRONG KHÔNG GIAN SỐ: Kết nối niềm tin, dẫn dắt đổi mới (Bài 1)

Báo Điện tử Chính phủ trân trọng giới thiệu loạt bài "Đảng trong không gian số: Kết nối niềm tin, dẫn dắt đổi mới" phản ánh những bước chuyển mạnh mẽ ấy - từ nghị quyết đến thực tiễn, từ dữ liệu đến niềm tin - như một minh chứng sinh động cho tinh thần tiên phong, đổi mới và gần dân của Đảng trong thời đại số.

Bài 1: ĐẢNG TRONG KHÔNG GIAN SỐ - Từ Nghị quyết đến hành động

Từ những văn bản đầu tiên về chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng đến các ứng dụng quản lý đảng viên, sinh hoạt trực tuyến, hệ thống dữ liệu dùng chung… cơ chế vận hành và quản trị trong Đảng đang thay đổi nhanh hơn bao giờ hết. Hành trình ấy không chỉ là số hóa hồ sơ, mà là đổi mới phương thức lãnh đạo, tạo dựng niềm tin.

Từ tầm nhìn chiến lược của Đảng

Khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW về chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Đảng đã đặt nền móng cho một cuộc đổi mới sâu sắc trong tư duy lãnh đạo. Không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ, mà còn là chuyển đổi mô hình lãnh đạo, phương thức quản trị và văn hóa chính trị của toàn hệ thống.

Tư duy ấy cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của Đảng về vai trò của công nghệ trong công tác xây dựng và quản trị trong Đảng. Từ chỗ chuyển đổi số được xem như một công cụ hỗ trợ, nay đã trở thành nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn liền với từng khâu của hệ thống chính trị: từ công tác tuyên giáo, dân vận, tổ chức cán bộ, đến kiểm tra, giám sát và quản lý đảng viên.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đã cụ thể hóa bằng Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 6/1/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia. Đây được xem là bước đột phá về thể chế và nền tảng dữ liệu công - tiền đề để Đảng lãnh đạo toàn diện trong không gian số.

Từ 'hồ sơ giấy' đến 'hồ sơ số': Từ nghị quyết đến hành động

Tinh thần đổi mới từ Trung ương nhanh chóng lan tỏa xuống các cấp ủy, chính quyền, tổ chức Đảng ở địa phương và doanh nghiệp.

Nếu như trước đây, phần lớn hoạt động của các cơ quan Đảng vẫn dựa trên hồ sơ, văn bản giấy và quy trình thủ công, thì nay, nhiều tỉnh, thành ủy đã chuyển sang hệ thống điều hành điện tử và quản lý dữ liệu tập trung.

Tại Hà Nội, hệ thống "Phòng họp không giấy tờ" của Thành ủy giúp giảm trên 60% chi phí in ấn, rút ngắn thời gian xử lý văn bản, và cho phép lãnh đạo cập nhật thông tin, ký số, điều hành trực tuyến một cách minh bạch, chính xác và an toàn.

Các Tỉnh ủy Nghệ An, Đồng Nai, Quảng Ninh, Cần Thơ… cũng triển khai nền tảng số hóa công tác Đảng, từ quản lý hồ sơ, đánh giá cán bộ đến sinh hoạt chi bộ trực tuyến, tạo môi trường làm việc linh hoạt, giảm thiểu sai sót và thúc đẩy sự tương tác hai chiều giữa các cấp ủy.

Theo Ban Tổ chức Trung ương, đến cuối năm 2024, hơn 80% cơ quan Đảng cấp tỉnh và tương đương đã triển khai hệ thống điều hành tác nghiệp điện tử, nhiều đơn vị bước đầu hình thành "hệ sinh thái dữ liệu Đảng" - nền tảng để tiến tới chính quyền số, Đảng số, công dân số.

Tỉnh Quảng Ninh - một trong những hạt nhân "chính quyền số, Đảng số", là địa phương tiên phong thực hiện đồng bộ ba trụ cột "chính quyền số - kinh tế số - xã hội số". Nghị quyết số 09-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh xác định: "Chuyển đổi số là khâu đột phá, tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững".

Đến nay, 100% số thủ tục hành chính của tỉnh được cung cấp mức độ 4; 8 cơ sở dữ liệu nền tảng đã kết nối liên thông; trên 95% văn bản được ký số; hơn 2.000 chi bộ triển khai họp, sinh hoạt chuyên đề qua nền tảng số.

Một lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết, chuyển đổi số đã giúp Đảng bộ tỉnh thực hiện công tác chỉ đạo, điều hành nhanh chóng, minh bạch, tăng cường tương tác giữa chính quyền, tổ chức Đảng với người dân, doanh nghiệp. Đó chính là niềm tin vào số hóa.

Với tầm nhìn trở thành "Thành phố môi trường - thông minh - đáng sống", Đà Nẵng xác định chuyển đổi số là đột phá chiến lược trong giai đoạn 2025-2030.

Theo Nghị quyết 08-NQ/TU của Thành ủy Đà Nẵng, toàn hệ thống chính trị phải "lấy dữ liệu làm trung tâm, người dân làm chủ thể". Thành phố đã vận hành Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC); triển khai Nền tảng Đảng bộ điện tử, cho phép các chi bộ quản lý đảng viên, sinh hoạt chuyên đề, báo cáo số liệu theo thời gian thực.

"Mỗi cán bộ, đảng viên cần xem chuyển đổi số không phải là công việc thêm, mà là phương thức mới để làm tốt hơn công việc của mình" – Lãnh đạo Thành phố Đà Nẵng cho biết.

Trước khi sáp nhập tỉnh, Bình Dương là một trong những địa phương hiếm hoi có chiến lược chuyển đổi số được định hướng từ cấp ủy Đảng. Thực hiện Nghị quyết 05-NQ/TU, tỉnh đã xây dựng đề án "Bình Dương Navigator 2021", hướng đến nền kinh tế số, đô thị thông minh và quản trị số đồng bộ.

Tỉnh ủy Bình Dương chỉ đạo thành lập Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) - không chỉ phục vụ quản lý chính quyền mà còn hỗ trợ các tổ chức Đảng theo dõi tình hình nhân sự, công tác dân vận, cải cách hành chính và quản lý đảng viên qua hệ thống dữ liệu liên thông.

Ông Võ Văn Minh, Chủ tịch UBND tỉnh khi đó, chia sẻ: "Chuyển đổi số trong Đảng giúp chúng tôi không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn minh bạch hóa công tác lãnh đạo, tăng tính trách nhiệm cá nhân trong mọi quyết định".

Tại Lâm Đồng, chuyển đổi số được gắn với Đề án 06. Tỉnh tập trung triển khai mô hình "Chi bộ điện tử" tại các cơ quan hành chính, phường, xã; đưa toàn bộ quy trình sinh hoạt chi bộ, đảng viên và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ lên hệ thống trực tuyến.

Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm nhấn mạnh: "Chuyển đổi số là công cụ để Đảng lãnh đạo hiệu quả hơn, gần dân hơn. Số hóa không chỉ là kỹ thuật, mà là tinh thần đổi mới của người đảng viên trong thời đại mới".

Không chỉ là công nghệ mà là đổi mới phương thức lãnh đạo

Chuyển đổi số không thể thành công nếu chỉ xem đó là nhiệm vụ kỹ thuật. Đó phải là sự đổi mới toàn diện trong tư duy lãnh đạo, văn hóa công vụ và phương thức làm việc của từng tổ chức Đảng.

Nhiều mô hình mới đang hình thành. Ở Hà Giang, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy tổ chức sinh hoạt chuyên đề trực tuyến về "Ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong công tác tư tưởng", thu hút hàng nghìn đảng viên tham gia.

Ở An Giang, các chi bộ cơ quan Đảng tiến hành sinh hoạt định kỳ qua hệ thống kết nối trực tuyến, giúp đảng viên ở vùng sâu, vùng xa vẫn được cập nhật đầy đủ thông tin.

Ở Đà Nẵng, mô hình "Chi bộ số" được nhân rộng, với nền tảng quản lý đảng viên, điểm danh, đánh giá chất lượng sinh hoạt tự động, góp phần chuẩn hóa công tác cơ sở.

Những sáng kiến ấy đang từng bước tạo nên một hệ sinh thái Đảng linh hoạt, tương tác và hiệu quả hơn, nơi mỗi cán bộ, đảng viên trở thành "hạt nhân số" trong guồng máy đổi mới chung.

Đổi mới phương thức lãnh đạo trong không gian số

Trong Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW (ngày 19/6/2025) về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Ban Chỉ đạo Trung ương nhấn mạnh: Chuyển đổi số trong xây dựng Đảng là quá trình đổi mới toàn diện phương thức lãnh đạo, tổ chức và kiểm tra, giám sát.

Chuyển đổi số trong công tác Đảng không chỉ dừng ở ứng dụng phần mềm hay quy trình điện tử. Cốt lõi phải là nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị và dự báo của tổ chức Đảng bằng sức mạnh dữ liệu.

Hệ thống dữ liệu lớn (Big Data) đang được các Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo và Dân vận tích hợp để theo dõi, phân tích xu hướng tư tưởng, hoạt động của cán bộ, đảng viên, cũng như phản hồi của nhân dân trên không gian mạng. Nhờ đó, nhiều cấp ủy có thể ra quyết định chính xác hơn, kịp thời hơn, thay vì chỉ dựa vào báo cáo truyền thống.

Theo TS. Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, trong chuyển đổi số, cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức Đảng phải đi trước doanh nghiệp. Bởi chính sự tiên phong ấy mới tạo ra niềm tin xã hội và động lực đổi mới.

Chuyển đổi số trong xây dựng Đảng không chỉ là việc ứng dụng phần mềm quản lý đảng viên hay hồ sơ điện tử, mà là đổi mới cách ra quyết định, giám sát và đánh giá. Khi dữ liệu được chia sẻ minh bạch, việc kiểm tra, giám sát trong Đảng trở nên khách quan hơn; việc ra nghị quyết, chỉ thị bám sát thực tiễn hơn.

Nếu trong thế kỷ XX, sức mạnh của Đảng đến từ tổ chức và con người, thì trong thế kỷ XXI, dữ liệu chính là nguồn lực mới để Đảng lãnh đạo hiệu quả.,

Hệ thống dữ liệu thống nhất giúp Đảng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân qua phản ánh trực tuyến; giúp công tác dân vận, kiểm tra, giám sát, và xây dựng đội ngũ cán bộ được thực hiện khoa học hơn.

Các địa phương như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Quảng Ninh đã thử nghiệm nền tảng lắng nghe ý kiến đảng viên và nhân dân qua không gian số, giúp cấp ủy Đảng kịp thời phản hồi, giải quyết vấn đề nóng, củng cố niềm tin của dân vào chính quyền.

Một số địa phương tiên phong như Quảng Ninh, Thừa Thiên Huế, Tuyên Quang còn thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ phân tích dữ liệu dư luận, cảnh báo sớm các vấn đề "nóng" trên mạng xã hội, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước sự tấn công của thông tin sai trái.

Kết nối niềm tin - dẫn dắt đổi mới

Chuyển đổi số trong xây dựng Đảng là hành trình kết nối niềm tin bằng dữ liệu, dẫn dắt đổi mới bằng trí tuệ tập thể. Mỗi ứng dụng, mỗi cơ sở dữ liệu, mỗi mô hình "chi bộ điện tử" không chỉ là bước tiến về công nghệ, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đổi mới, sáng tạo, và minh bạch của Đảng.

Đảng trong không gian số không chỉ lãnh đạo bằng nghị quyết, mà bằng sự đồng hành với người dân, doanh nghiệp trong từng "cú click", từng dữ liệu được chia sẻ, từng dịch vụ được cải thiện.

TS. Nguyễn Quân khẳng định: "Chuyển đổi số thành công nhất là khi người dân cảm nhận rõ sự đổi mới trong từng dịch vụ công, từng quyết định quản lý, từng hành động của người đảng viên".

Từ Nghị quyết 52-NQ/TW đến Kế hoạch 02-KH/BCĐTW, từ những mô hình ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, An Giang, Hà Giang, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Lâm Đồng… hành trình "Đảng trong không gian số" đang hiện hữu từng ngày.

Chuyển đổi số trong xây dựng Đảng không phải là cuộc cách mạng công nghệ, mà là cuộc đổi mới niềm tin và phương thức lãnh đạo - để Đảng luôn đi trước, dẫn dắt và cùng nhân dân vững bước trong kỷ nguyên số.

Phương Liên

(Còn tiếp)

‎