Hi vọng gì ở Durban ?

Hội nghị Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu lần thứ 17 (COP-17) đang họp ở Durban (Nam phi) đã bước sang tuần thứ 2, tuần Hội nghị cấp cao, trong chương trình 2 tuần theo dự kiến. Đây làthời điểm rất quan trọng bởi mọi đột phá chỉ có thể xảy ra ở Hội nghị cấp cao này nhưng dư luận tại hội nghị cũng như dư luận quốc tế đang rất phân tán. Một số nước cho rằng tuy còn nhiều chia rẽ về quan điểm và số tiền phải đóng góp vào Quĩ khí hậu Xanh đã được thống nhất từ Hội nghị lần thứ 16 họp tại Cancun ( Mexico) nhưng Hội nghị Durban cũng đã có những tiến bộ, đó là quan điểm của các nước, nhất là Mỹ và Trung Quốc đã nhích lại gần nhau hơn, bớt căng thẳng hơn trong việc trách nhiệm của các nước trong tình trạng ô nhiễm khí thải, dẫn tới tình trạng biến đổi khí hậu, đe dọa tương lai trái đất.

Và nếu như vậy, khả năng tiếp tục thực hiện cam kết tại Hội nghị Kyoto ngay khi Nghị định này hết hạn vào năm 2012 có thể khôngxảy ra nhưng tương lai đối thoại vẫn còn rộng mở và Quĩ Khí hậu Xanh, hiện nay đã được cam kết đóng góp khoảng 100 tỷ USD vẫn có thể tăng hơn trong tương lai, đạt mức 200 tỷ USD như hy vọng. Ngược lại những ý kiến lạc quan trên, nhiều nước cho rằng, mặc dù đã có nhích hơn nhưng nhìn chung quan điểm của hai khối nước phát triển đứng đầu là Mỹ và khối các nước đang phát triển đại diện là Trung Quốc vẫn còn quá xa nhau khi thời gian hết hạn Nghị định đã cận kề. Nếu Nghị định Kyoto không được tiếp tục giai đoạn hai thì việc đạt được một cam kết như vậy một lần nữa sẽ rất khó khăn trong khi sự an toàn sinh thái của trái đất đang được tính bằng giờ. Theo một dự báo, nếu lượng khí thải tiếp tục tăng như hiện nay, chỉ 5 năm nữa, sức chịu đựng của trái đất sẽ đến giới hạn cuối cùng. Băng sẽ tan ở hai cực, nước biển sẽ dâng thêm hàng mét, hàng chục vạn km2 đất đai sẽ chìm xuống đại dương, hạn hán, bão lụt hoành hành, nạn đói và dịch bệnh sẽ giết chết hàng trăm triệu người...

Biến đổi khí hậu có nhiều nguyên nhân, một nguyên nhân rất quan trọng là do con người đã tăng lượng khí thải CO2 do nghèo đói, công nghệ lạc hậu, việc lạm dụng thái quá các loại năng lượng hóa thạch… Khí CO2 từ các nhà máy, xe ô tô, xe máy thải ra sẽ ngăn cản sự phản xạ của bức xạ mặt trời, giữ chúng lại trên bề mặt trái đất. Từ đó thảm họa lớn nhất từ khi có loài người - trái đất ấm lên -xảy ra. Trở ngại lớn nhất trong việc giảm khí thải là mâu thuẫn giữa hai khối nước giàu và nghèo. Các nước nghèo cho rằng, thảm họa hiện nay là do hệ quả200 năm phát triển công nghiệp, giao thông, điện lực ở các nước giàu. Vậy họ phải là người đi trước và phải chịu trách nhiệm chính tức là phải bỏ tiền và kỹ thuật giúp các nước nghèo để thay đổi công nghệ, xây dựng nền kinh tế thân thiện với môi trường. Để làm được việc đó, ước tính ban đầu cần 200 tỷ USD mỗi năm. Ngược lại, các nước giàu cho rằng các nước nghèo hiện nay chiếm quá nửa lượng CO2 thải vào khí quyển, họ phải cùng chịu trách nhiệm, không thể chỉ đặt gánh nặng lên các nước giàu.

Khí thải CO2 từ một quốc gia nhưng sẽ tới mọi nơi trên trái đất, gây ảnh hưởng toàn cầu. Vì thế giảm khí thải để hạn chế biến đổi khí hậu không còn là việc riêng của quốc gia nào. Bởi thế cho dù còn bất đồng, ở Hội nghị này hoặc những Hội nghị tiếp sau, các bên nên ngồi lại với nhau, nhân nhượng lẫn nhau đồng thời chủ động hành động vì sự ổn định của khí hậu chung, đó là điều chúng ta hi vọng. Không còn là chuyện xa xôi, thay đổi khí hậu đã hoành hành ở nước ta, mỗi năm gây thiệt hại hàng nghìn tỷ, giết hàng trăm mạng người.

Duy Vũ