Hiệu quả từ mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở ấp 5, xã Xuân Hưng
Chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa là đề tài khoa học đã được sở Khoa học – Công nghệ phối hợp với Viện khoa học kỹ thuật nông nghiệp miền Nam thực hiện trong thời gian 3 năm qua tại ấp 5, xã Xuân Hưng, huyện Xuân Lộc. Vừa qua sở KHCN đã cùng với Viện KHKTNN miền Nam tổ chức hội thảo khảo sát hiệu quả các mô hình thực nghiệm, kết quả từ các mô hình chuyển đổi cây trồng từ lúa sang bắp, đậu phụng (lạc) ở đây cho thấy là khá hiệu quả.
Tham quan mô hình trồng lạc của gia đình ông Nguyễn Xuân Sương.
Th.s Đào Minh Sô, Phó trưởng phòng nuôi cấy mô – Di truyền giống cây trồng, Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp miền Nam, người thực hiện đề tài cho biết, nếu so với cây lúa thì cây bắp và đậu phụng cho hiệu quả kinh tế cao hơn rất nhiều. “Việc trồng lúa ở đây gặp nhiều khó khăn do điều kiện tự nhiên: đất pha cát lại bị nhiễm phèn nặng nên chân ruộng rất xấu, điều kiện thủy lợi phục vụ cho tưới tiêu lại hạn chế nên được hay mất mùa thường phụ thuộc vào “ông trời”. Qua tiến hành khảo sát điều kiện tự nhiên và thủy lợi ở đây, chúng tôi quyết định đưa vào trồng thử nghiệm hai giống cây có ưu thế với loại đất trên là giống bắp lai và cây lạc cho năng suất cao. Đặc biệt là hai giống lạc GV3 và GV 10 mới được viện KHKT Nông nghiệp miền Nam đưa vào sản xuất từ năm 2008 rất phù hợp ở Xuân Lộc, năng suất từ 2,5 – 3,5 tấn/ha, thường cao hơn các giống khác trong cùng điều kiện”, Th.s Sô cho biết thêm.
Mô hình trồng ngô của gia đình ông Lê Thanh Phong. Tại hội thảo, khi phân tích ưu thế kinh tế của việc chuyển đổi sang cây trồng khác so với cây lúa, Th.s Đào Minh Sô cũng nhấn mạnh, chi phí sản xuất cũng như hiệu quả kinh tế của cây bắp và lạc cao hơn hẳn so với cây lúa. Theo ông Sô, năng suất của cây bắp trong điều kiện bình thường đạt 5.700kg/ha, cây lúa là 4.400 kg/ha, còn cây lạc là 2.500 kg/ha nhưng giá thành trung bình hiện tại của lúa chỉ có 6.100 đồng/kg, còn lạc là 23.000 đồng/kg và bắp là 7.200 đồng/kg. Nếu tính lãi ròng của 1 ha bắp thì gần 18 triệu đồng, lạc là trên 40 triệu đồng cao hơn rất nhiều so với lãi trên 11 triệu đồng từ trồng lúa. Trong cùng điều kiện, cơ hội tăng thu nhập của lúa chỉ bằng 57,8-61,6% so với bắp và 20,9-30,8% so với đậu phụng.
Đây cũng là nhận định của ông Nguyễn Xuân Sương, Chủ nhiệm liên HTX Hưng Thịnh, ấp 5, người đã có trên hai năm kinh nghiệm trong việc trồng thử nghiệm các giống cây trên tại địa phương. Theo ông Sương, năm đầu, gia đình ông chỉ dám nhận trồng 1 ha cây bắp và thu hoạch đạt 3 tấn nhưng năm nay, năng suất bắp đã tăng lên 5 tấn. So với trồng lúa, thì cây bắp và cây lạc hơn hẳn về giá, năng suất, sâu bệnh, phân bón cũng ít hơn. Mặc dù chi phí cho lúa thấp nhưng khi thu hoạch chỉ đạt khoảng 10 – 15 triệu đồng trong khi trồng bắp và đậu phụng có thể đạt trên 30 triệu đồng, ông Sương nói.
Ông Lê Thanh Phong, người dân ấp 5, xã Xuân Hưng cũng bày tỏ, “Thật ra khi tiến hành trồng bắp trên 5 sào ruộng lúa, tôi bị gia đình và hàng xóm ngăn cản vì sợ không có hiệu quả mặc dù nếu trồng lúa thì cũng kém do đất xấu lại hay thiếu nước”. Thế nhưng, nhìn 5 sào bắp tốt và đều sắp đến ngày thu hoạch, ông Phong không giấu nổi niềm vui của bản thân. “Tôi đã làm đúng và mùa tới sẽ mở rộng diện tích ra trồng cả đậu phụng”, ông quả quyết.
Th.s Đào Minh Sô nhận định, “Qua hai năm triển khai đề tài tại ấp 5, hiệu quả của việc chuyển đổi cơ cấu cây lúa sang cây trồng khác đã được chứng minh”. Tuy nhiên, hạn chế rõ nhất của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở đây là hiện nay do tập quán canh tác nhỏ lẻ, manh mún của bà con nông dân nên không thể thực hiện sản xuất tập trung, nhất là ảnh hưởng đến việc cung cấp nước, kỹ thuật trong sản xuất, làm giảm năng suất cây trồng.
Cũng đồng tình với nhận định trên, Th.s Nguyễn Thị Huệ, Phó giám đốc sở Khoa học – Công nghệ Đồng Nai cho rằng, hiệu quả từ việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho nông dân ở đây là khá rõ. Song để điều đó phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống người nông dân thì vấn đề còn lại là ở việc chủ động phối hợp của chính bà con nông dân và chính quyền địa phương trong việc khắc phục hạn chế về thủy lợi cũng như cách làm chưa hiệu quả và khoa học.
Đỗ Quyên