Kỷ niệm 80 năm Cuộc đấu tranh lưu huyết: Ngục Kon Tum trang sử anh dũng, bi hùng

Di tích lịch sử Ngục Kon Tum. Đồng chí Trương Tấn Sang - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư TW Đảng ghi sổ lưu niệm tại Ngục Kon Tum, ngày 04 tháng 10 năm 2010.

06/12/2011 14:25

Đến với Kon Tum, du khách sẽ được chiêm ngưỡng cảnh vật thiên nhiên phong phú, kỳ vỹ của vùng đất Bắc Tây Nguyên như: Măng Đen, Ngọc Linh, Rừng Đặc dụng Đăk Ui, ... đồng thời viếng thăm những Di tích lịch sử cách mạng như: Ngục Kon Tum, Ngục Đăk Glei, ... nơi ghi dấu một thời đấu tranh anh hùng bất khuất, hy sinh đầy máu và nước mắt của ông cha, của những người chiến sỹ Cộng sản kiên trung những năm đầu thế kỷ XX nơi ngục tù thực dân Pháp.

Di tích lịch sử Ngục Kon Tum.

Đến với Kon Tum, bạn sẽ được giới thiệu về tên một trong những dòng sông chảy ngược trên vùng đất Tây Nguyên. Đó là dòng sông Đăk Bla huyền thoại - nơi gắn liền với tên tuổi của những người con ưu tú của dân tộc đã ngã xuống cho độc lập, tự do dân tộc. Tên tuổi ấy còn sống mãi với thời gian, những: Hồ Tùng Mậu, Đặng Thái Thuyến, Nguyễn Huy Lung, Trịnh Quang Xuân, Võ Trọng Bành, Trương Quang Trọng, Ngô Đức Đệ… Chúng ta như nghe đâu đây tiếng hô vang động núi rừng của những chiến sĩ cách mạng trong cuộc "Đấu tranh Lưu huyết" và “Đấu tranh Tuyệt thực" tại Ngục Kon Tum 80 năm trước - Tiếng hô năm nào và sự hy sinh của những nhà yêu nước, của những chiến sỹ Cộng sản là minh chứng hùng hồn của tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh bất khuất của ông cha ta vì độc lập, tự do cho dân tộc. Ngày nay là địa chỉ đỏ khơi gợi cháu con ý thức bảo vệ, dựng xây đất nước; là điểm đến của du khách gần xa ngưỡng vọng một trang sử đấu tranh anh dũng, bi hùng của dân tộc Việt Nam.

Đến với Kon Tum, vượt qua cầu Đăk Bla trên đường quốc lộ 14 - huyết mạch giao thông độc đạo năm nào ; nơi ghi dấu tội ác "trời không dung, đất không tha" của thực dân Pháp trên mảnh đất Bắc Tây Nguyên những năm đầu thế kỷ XX gắn liền Ngục Đăk Glei, Ngục Kon Tum. Không xa lắm, từ đường Phan Đình Phùng, thành phố Kon Tum rẽ vào đường Trương Quang Trọng chạy song song với dòng sông Đăk Bla gần 1 ki lô mét - nơi bao lần chứng kiến, lắng nghe tiếng thét căm thù của người tù, Ngục Kon Tum hiện lên trang nghiêm, biểu hiện ý chí, nghị lực, lòng quả cảm của các chiến sĩ cách mạng năm xưa. Nơi ấy, chúng ta sẽ được thăm quan quần thể nhà tưởng niệm, nhà truyền thống, cụm tượng đài và hai ngôi mộ tập thể nằm bên bờ sông Đăk Bla .Và, cũng tại nơi này, ngày 25-9-1930, Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên tỉnh Kon Tum được thành lập… Sự kiện này đã thổi bùng ngọn lửa đấu tranh được nhen nhóm bấy lâu; đưa phong trào cách mạng Việt Nam bước vào thời kỳ mới dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Đồng chí Trương Tấn Sang - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư TW Đảng ghi sổ lưu niệm tại Ngục Kon Tum, ngày 04 tháng 10 năm 2010.

Ngày nay, Di tích Ngục Kon Tum là địa chỉ đỏ Cách mạng - nơi thăm viếng của cán bộ, chiến sỹ, nhân dân, của du khách nước ngoài khi đến với Kon Tum. Khu Di tích vinh dự đón các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước đến thăm. Trong hàng ngàn dòng lưu bút ghi lại cảm tưởng của lãnh đạo Trung ương, địa phương, du khách tới viếng, thăm Ngục Kon Tum, bút tích của đồng chí Trương Tấn Sang - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư TW Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 04 tháng 10 năm 2010, lần đến viếng Ngục Kon Tum trong đợt tham dự và chỉ đạo Đại hội Đảng bộ tỉnh Kon Tum lần thứ XIV, đã để lại:

"Kính viếng hương hồn các đồng chí chiến sỹ Cách mạng đã đấu tranh anh dũng và đã hy sinh tại địa ngục trần gian nầy!

Tổ quốc ta mãi mãi ghi nhớ những tấm gương dũng cảm của các dồng chí!

Vinh quang mãi mãi thuộc về dân tộc ta, Đảng ta trong đó có các đồng chí đã đấu tranh dũng cảm và đã anh dũng hy sinh tại nhà lao nầy!"

Ngày nay, đọc lại phóng sự " Ngục Kon Tum" (Lê Văn Hiến) và hồi ký " Từ Hà Tĩnh đến Nhà đày Kon Tum" ( Ngô Đức Đệ ), chúng ta thấy: Sau khi hoàn thành quá trình khai thác thuộc địa, thiết lập bộ máy cai trị trên địa bàn tỉnh Kon Tum, thực dân Pháp đã xây dựng tại đây một nhà lao có quy mô không lớn lắm và cũng không kiên cố nhưng lại là “lò giết người tàn bạo nhất của thực dân Pháp ở nước ta thời kỳ 1930-1931”. Ngục Kon Tum chính là " địa ngục trần gian" - nơi giam cầm những tù chính trị bị bắt trong Cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930-1931). Thực dân Pháp đã bắt giam và đày ải trên 500 lượt tù chính trị và gần một nửa vĩnh viễn đã phải nằm lại mảnh đất Ngục và dọc đường 14.

Trong hoàn cảnh bị giam cầm, ngục tù, những người tù chính trị đã chuẩn bị cho mình một phương thức đấu tranh mà mình có thể thực hiện: “Phản đối đi Đăk Pék”, “Phản đối đánh đập, bắn giết tù chính trị”, “Phản đối đi làm đường 14”… những khẩu hiệu đó luôn được tù chính trị hô vang mỗi khi đối mặt với súng đạn, với sự tàn bạo của kẻ thù.

Ngày 12 /12 /1931 là ngày không thể nào quên với người dân mất nước; ghi dấu tội ác của thực dân Pháp! Thực dân Pháp chĩa súng, xả đạn vào những người tù chính trị đang bị giam giữ trong nhà lao, kể cả những người biểu tình tuyệt thực đã 4-5 ngày, không còn sức lực. Trong vòng mấy phút đồng hồ, trong số 40 người đã có 8 người bị chết, 8 người bị thương.

Và nữa, ngày 16/12/1931, thực dân Pháp lại nổ súng, xả đạn vào lao tù giết chết 07 người, 07 người bị thương mà lịch sử gọi là "Cuộc đấu tranh Tuyệt thực". Tinh thần đấu tranh của tù chính trị đã thể hiện rõ ý chí kiên cường, bất khuất; là sức mạnh tinh thần mạnh hơn vũ lực đập tan nhà tù man rợ tại Kon Tum*.

Sự đàn áp dã man của kẻ thù không thể dập tắt được tinh thần đấu tranh, lòng yêu nước của những người dân yêu nước, của ý chí kiên cường của người Cộng sản, của con người Việt Nam. Họ không ngừng học tập, rèn luyện, trau dồi, nuôi dưỡng ý chí chiến đấu của người chiến sĩ Cộng sản, biến nhà tù thành trường học cách mạng...

Cuộc “Đấu tranh Lưu huyết” và “Đấu tranh Tuyệt thực” tại Ngục tù Kon Tum đã minh chứng: Sự hà khắc, tàn bạo của kẻ thù chỉ có thể giam cầm, đày đọa thể xác chứ không thể giết chết ý chí cách mạng trong lòng người Cộng sản.

*
Khu Di tích lịch sử Ngục Kon Tum là dấu ấn của sự đấu tranh kiên cường, bất khuất, nghị lực phi thường của các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm tại Ngục Kon Tum; đồng thời làm sống lại những ngày tháng đấu tranh dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ra đời tại Ngục Kon Tum đã, đang và sẽ là địa chỉ đỏ Cách mạng; là sự tri ân của thế hệ trẻ với các bậc tiền nhân.

Nguyên Kol

..........................................

*Tháng 4-1934, thực dân Pháp phải xóa bỏ Nhà đày Kon Tum và đưa tất cả số tù chính trị còn lại vào nhà đày Buôn Ma Thuột. (Theo: Đề cương tuyên truyền kỷ niệm 80 năm đấu tranh Lưu huyết tại Ngục Kon Tum (12/12/1931 - 12/12/2011)).