Quyền sử dụng không gian nhà ở

Bà Thái muốn được biết phải làm thế nào để đòi lại phần không gian bị lấn chiếm?

Về vấn đề trên, Luật sư  Trần Văn Toàn, Văn phòng Luật sư Khánh Hưng - Đoàn Luật sư Hà Nội trả lời như sau:

Tại khoản 2 Điều 265 Bộ Luật dân sự (BLDS) quy định: Người có quyền sử dụng đất được sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thẳng đứng từ ranh giới trong khuôn viên đất phù hợp với quy hoạch xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định và không được làm ảnh hưởng đến việc sử dụng đất liền kề của người khác.

Theo quy định này, thì người có quyền sử dụng đất được sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thẳng đứng từ ranh giới trong khuôn viên thửa đất của mình; hộ liền kề phải tôn trọng ranh giới giữa hai bất động sản liền kề, không được lấn chiếm qua ranh giới mặt đất, hoặc lấn chiếm qua ranh giới không gian (được xác định từ ranh giới mặt đất chiếu thẳng đứng lên), hoặc lấn chiếm qua ranh giới lòng đất (được xác định từ ranh giới mặt đất chiếu thẳng đứng xuống). 

Nếu sự việc đúng như bà Thái trình bày, gia đình bà đã được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ranh giới thửa đất đã được xác định rõ trong giấy chứng nhận.  Việc hộ liền kề trước đây khi xây dựng tầng 2 của họ đã lấn sang ranh giới không gian của gia đình bà Thái 50 cm là trái pháp luật.

Theo quy định tại Điều 255, Điều 256 BLDS, gia đình bà Thái có quyền yêu cầu Toà án, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khác buộc hộ liền kề đã có hành vi xâm phạm quyền sử dụng không gian của gia đình bà, phải trả lại không gian cho gia đình bà và chấm dứt ngay hành vi cản trở việc gia đình bà Thái thực hiện quyền xây dựng tầng 2 nhà ở trên không gian đó theo giấy phép xây dựng đã được cơ quan có thẩm quyền cấp.

Nếu gia đình bà Thái đã yêu cầu trả lại không gian bị lấn chiếm nhưng hộ liền kề không thực hiện, gia đình bà có thể làm đơn yêu cầu UBND cấp xã tổ chức hòa giải tranh chấp. Gửi đơn đến UBND cấp xã, Thanh tra xây dựng, UBND cấp huyện đề nghị giải quyết, ra quyết định tháo dỡ công trình xây dựng vi phạm trật tự xây dựng, lấn chiếm không gian của gia đình bà. Nếu việc hòa giải không thành, việc giải quyết bằng biện pháp hành chính không đạt hiệu quả, gia đình bà Thái có thể làm đơn khởi kiện tới Tòa án nhân dân cấp huyện để yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền về tài sản của gia đình bà, buộc hộ liền kề phải trả lại không gian đã xây dựng, lấn chiếm.

Lưu ý gia đình bà Thái, tuyệt đối không được tự đập phá công trình xây dựng ở phần không gian hộ liền kề lấn chiếm, vì việc tự đập phá đó là trái pháp luật. Mọi tranh chấp dân sự phải được giải quyết bằng thương lượng, hòa giải. Nếu không thương lượng, hòa giải được, phải yêu cầu các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hoặc Tòa án giải quyết.  

Luật sư Trần Văn Toàn

VPLS Khánh Hưng – Đoàn Luật sư Hà Nội

* Thông tin chuyên mục có giá trị tham khảo với người đọc, không dùng làm tài liệu trong tố tụng pháp luật.