Thái Bình: Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc tại KCN Gia Lễ

KCN Gia Lễ là một trong 7 KCN của tỉnh Thái Bình được Chính phủ đưa vào danh mục các KCN ở Việt Nam giai đoạn từ nay đến năm 2015, định hướng đến năm 2020. Theo quy hoạch được duyệt, KCN Gia Lễ có quy mô diện tích 85ha, nằm trên địa giới hành chính của 5 xã là: Đông Xuân, Đông Quang, Đông Dương (huyện Đông Hưng) và Đông Mỹ, Đông Thọ (thành phố Thái Bình). Tại thời điểm thu hồi đất năm 2007, nhìn chung việc chi trả tiền đền bù, hỗ trợ cho các hộ dân có đất thu hồi đã cơ bản hoàn thành, tuyệt đại đa số các hộ dân đều đã nhận tiền và bàn giao đất, không có kiến nghị gì.

30/11/2010 17:03

Hiện KCN đã thu hút 7 dự án đầu tư với tổng diện tích thuê đất gần 60 ha, chiếm trên 90% diện tích đất dành cho công nghiệp, tổng mức vốn mà các doanh nghiệp đăng ký gần 900 tỷ đồng. Trong đó 3 dự án đã đi vào sản xuất, đó là Công ty TNHH Neo- Neon thuê 40,5 ha đất, đây là dự án chuyên sản xuất đèn Led chiếu sáng và trang trí, đèn sân khấu và đèn mini truyền thống, vốn đăng ký 10 triệu USD. Hai doanh nghiệp còn lại là Công ty cổ phần dệt sợi Damsan thuê 6 ha đất và Công ty TNHH PS Vina thuê gần 3 ha đất, vốn đăng ký 80 tỷ đồng. Mặc dù mới có 3 doanh nghiệp đi vào sản xuất nhưng dự kiến giá trị sản xuất năm 2010 của KCN ước đạt gần 1.200 tỷ đồng, trong đó giá trị xuất khẩu đạt trên 330 tỷ đồng, nộp ngân sách hơn 6 tỷ đồng và tạo việc làm cho khoảng 3.600 lao động, trong đó có 863 lao động của 5 xã có đất thu hồi, chiếm 24% tổng số lao động.

Tuy nhiên, từ khi Chính phủ ban hành Nghị định 84, đặc biệt là Nghị định 69 quy định về chính sách đền bù, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất có hiệu lực thi hành từ 1/10/2009 thì trong nhân dân bắt đầu xuất hiện việc so sánh giá đất và các chính sách khi Nhà nước thu hồi đất vì theo quy định mới thì mức đền bù cao hơn hẳn so với trước. Chính vì vậy, suốt hơn một năm nay việc triển khai các dự án đầu tư tại KCN này thời gian qua gặp rất nhiều khó khăn do một bộ phận nhân dân có đất thu hồi tụ tập, dựng lều bạt tại công trường để cản trở các doanh nghiệp thi công. Sự cản trở của người dân đã gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp, chỉ riêng Công ty Neo- Neon còn tới 18 ha đất thuộc địa giới hành chính xã Đông Dương chưa triển khai thi công được. 4 doanh nghiệp khác gồm Công ty TNHH Thiên An, Công ty Bắc Việt, Công ty TNHH Thịnh Phú và Công ty cấp nước Hoàng Diệu cũng trong tình trạng tương tự. Ngoài ra một số hạng mục hạ tầng KCN như: đường cống thoát nước, tường bao... cũng phải dừng thi công từ giữa năm 2009 đến nay.

Vào thời điểm tháng 11/ 2008, một số hộ dân thôn Cầu Thượng, xã Đông Dương có đơn kiến nghị Công ty Neo- Neon (KCN Gia Lễ) hỗ trợ thêm do mức giá đền bù của tỉnh thấp, tiếp đó các hộ dân này tiếp tục gửi đơn đến UBND xã Đông Dương kiến nghị một số nội dung liên quan đến phương án bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất.

Tiếp theo, người dân ở các xã khác cũng bắt đầu kiến nghị, đồng thời tụ tập đông người, dựng lều bạt tại công trường cản trở thi công. Nghiêm trọng hơn, tại đây đã xảy ra 2 vụ xô xát giữa người dân với bảo vệ của doanh nghiệp làm một số người bị thương phải vào bệnh viện. Do vậy từ cuối năm 2009 đến nay, việc thi công gặp rất nhiều khó khăn, cơ bản phải dừng thi công làm ảnh hưởng đến đến tiến độ xây dựng hạ tầng và gây thiệt hại lớn cho các doanh nghiệp.

Những kiến nghị của người dân ở đây chủ yếu cho rằng mức giá bồi thường 29.000đ/m2 là quá thấp, UBND tỉnh xây dựng mức giá đền bù không đúng với quy định của nhà nước, chưa phù hợp với cơ chế thị trường; yêu cầu giá đền bù phải được thỏa thuận với người có đất bị thu hồi mới đúng quy định. Với những hộ trong diện thu hồi trên 30% diện tích đất canh tác kiến nghị phải giải quyết nhanh quỹ đất ở, đất dịch vụ 5%; nếu không quy hoạch được quỹ đất cần thanh toán bằng tiền và công khai mức giá cụ thể cho dân biết. Ngoài ra, các hộ dân còn kiến nghị một số vấn đề về hỗ trợ lương thực, giải quyết việc làm sau thu hồi đất, hỗ trợ hộ nghèo, hỗ trợ học sinh, sinh viên...

Ngay khi có kiến nghị của người dân, UBND tỉnh và các ngành liên quan đã ban hành 5 văn bản, tổ chức 6 cuộc họp đối thoại trực tiếp với dân để giải quyết những thắc mắc, kiến nghị của dân. Riêng Chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình đã chủ trì 2 cuộc họp đối thoại trực tiếp với nhân dân của hai xã Đông Xuân và Đông Dương.

Tại các cuộc họp và đối thoại nói trên, UBND tỉnh khẳng định rõ việc đền bù, hỗ trợ của Nhà nước đối với các hộ dân có đất thu hồi tại KCN Gia Lễ là tuân thủ đúng các quy định của pháp luật. Việc đền bù phải được căn cứ vào các văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm thu hồi đất. Cụ thể chính sách đền bù, hỗ trợ được Hồi đồng đền bù căn cứ theo nội dung Nghị định 197 của Chính phủ ban hành ngày 3/12/2004, Nghị định 188 của Chính phủ ban hành ngày 16/11/2004 và Nghị định 17 của Chính phủ ban hành ngày 27/1/2006. Giá bồi thường đất nông nghiệp trồng cây hàng năm hạng I, thu hồi vĩnh viễn là 29.000đ/m2. Ngoài mức đền bù nói trên, người dân có đất thu hồi còn được hỗ trợ tiền đất 2.000đ/m2; hỗ trợ 1 vụ lúa đang phát triển 1.800đ/m2; các hộ có đất thu hồi trên 30% diện tích được hỗ trợ ổn định đời sống trong thời gian 3 tháng, mức hỗ trợ 30kg gạo/ người/ tháng, quy thành tiền là 468.000đ/ người. Về hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, các hộ có đất Nhà nước thu hồi từ 30- 50% diện tích được hỗ trợ kinh phí cho 50% số lao động của gia đình trong độ tuổi, những hộ có đất thu hồi trên 50% diện tích được xét hỗ trợ 100% số lao động trong độ tuổi, mức hỗ trợ là 900.000đ/ lao động.

Để giảm bớt khó khăn cho những hộ gia đình có đất thu hồi trên 30% diện tích, Hội đồng đền bù đã vận dụng hỗ trợ thêm 5% diện tích đất thu hồi để kinh doanh dịch vụ nâng cao đời sống. Ngoài ra, thấy việc thu hồi đất xây dựng KCN Gia Lễ ảnh hưởng đến đời sống của nhiều hộ dân nên UBND tỉnh đã phê duyệt dự án giải quyết việc làm cho người dân có đất thu hồi xây dựng KCN.

Sở Công Thương cũng tổ chức mở 1 lớp dạy nghề cho 263 lao động, trong đó có gần 100 lao động là nông dân bị thu hồi đất, sau khóa học các học viên đạt yêu cầu đều được chủ doanh nghiệp tạo việc làm ổn định. Bên cạnh đó, UBND tỉnh còn đồng ý hỗ trợ cho 211 sinh viên là con nông dân bị thu hồi đất đang theo học các trường cao đẳng, đại học với tổng số tiền gần 631 triệu đồng; hỗ trợ 82 hộ gia đình của 3 xã Đông Dương, Đông Quang và Đông Xuân có đất thu hồi thuộc diện hộ nghèo với tổng số tiền 410 triệu đồng...

Cùng với các giải pháp nói trên, UBND tỉnh cũng chỉ đạo các ngành chức năng phối hợp chặt chẽ với chính quyền các cấp và các đoàn thể chính trị- xã hội tại các xã có đất thu hồi tập trung tuyên truyền, giải thích cho từng hộ dân hiểu rõ về chính sách đền bù, hỗ trợ là đúng pháp luật. Đồng thời cũng sẽ kiên quyết xử lý những người cố tình gây rối, nhất là những đối tượng gây ra 2 vụ xô xát vào tháng 5 và tháng 11/2010 vừa qua nhằm sớm ổn định tình hình, sớm đưa toàn bộ KCN vào hoạt động, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh và các địa phương.

Thanh Phú