79 nền tảng số dùng chung: Giảm đầu tư trùng lặp, tăng liên thông dữ liệu

Tại Hội nghị phổ biến, quán triệt và triển khai Quyết định số 1425/QĐ-TTg ngày 29/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (phiên bản 1.0), Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, Khung tạo kiến trúc chung ở cấp quốc gia, làm cơ sở để các cơ quan xây dựng kiến trúc số phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền nhưng vẫn tuân thủ các nguyên tắc và yêu cầu liên thông chung.

Qua đó, việc thiết kế, đầu tư và vận hành các hệ thống số được định hướng thống nhất, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan.

4 lớp kiến trúc, 4 nội dung trọng tâm

Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, Khung tập trung vào 4 nội dung: Thiết lập kiến trúc chung cấp quốc gia; ưu tiên sử dụng chung, hạn chế tối đa đầu tư nhỏ lẻ; đổi mới cách thiết kế hệ thống số; xây dựng Hệ thống quản lý kiến trúc số quốc gia.

Khung gồm 4 lớp: Hạ tầng số và an ninh mạng dùng chung; dữ liệu và nền tảng lõi; ứng dụng nghiệp vụ dùng chung; kênh tương tác đa phương thức với người dân, doanh nghiệp.

Đáng chú ý, 79 nền tảng số dùng chung quốc gia sẽ được Trung ương đầu tư để các bộ, ngành, địa phương sử dụng lại. Đây là một trong những nội dung nhằm hạn chế tình trạng đầu tư trùng lặp, chồng chéo, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực cho chuyển đổi số.

Hai nguyên tắc xuyên suốt của Khung là lấy dữ liệu làm trung tâm và ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo đó, dữ liệu được xác định là tài sản chiến lược, phải được quản trị, chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ theo yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Việc lấy dữ liệu làm trung tâm tạo cơ sở để các hệ thống số có thể kết nối, khai thác và sử dụng dữ liệu thống nhất, thay vì hình thành các kho dữ liệu và hệ thống hoạt động tách biệt.

Đối với AI, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho biết công nghệ này được định hướng hỗ trợ phân tích, dự báo và tự động hóa các quy trình phù hợp.

Tuy nhiên, đối với các quyết định ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, người có thẩm quyền vẫn phải chịu trách nhiệm chính. AI không được sử dụng để thay thế trách nhiệm ra quyết định của con người.

Theo dõi triển khai theo thời gian thực

Để quản lý quá trình triển khai, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ xây dựng, vận hành Hệ thống quản lý kiến trúc số quốc gia; đồng thời ban hành bộ chỉ số, phương pháp đánh giá và cơ chế giám sát tuân thủ.

Dữ liệu phục vụ đánh giá sẽ được thu thập tự động từ các hệ thống hiện có, qua đó giảm việc nhập lại số liệu, hạn chế báo cáo thủ công và cho phép theo dõi kết quả theo thời gian thực.

Thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ hoàn thiện hướng dẫn xây dựng, cập nhật, duy trì Khung kiến trúc số; hướng dẫn kế thừa các khung đã ban hành và xử lý những hệ thống chưa phù hợp.

Bộ cũng sẽ phối hợp với Bộ Công an xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn và hướng dẫn kỹ thuật phục vụ triển khai.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực, chủ động triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số. Những khó khăn, vướng mắc cần được gửi về Cục Chuyển đổi số quốc gia để phối hợp xử lý, bảo đảm tiến độ và chất lượng triển khai.

Thu Giang