Bài 3: Hạ tầng thông suốt: Đòn bẩy 'hút' siêu dự án, nâng cao đời sống nhân dân

Cao tốc "mở đường" đón dòng vốn đầu tư lớn

Tại khu vực cửa ngõ phía nam TP. Cần Thơ, tuyến huyết mạch nối liền Cần Thơ với Cà Mau, từng đoàn xe container nối đuôi nhau rời khỏi cao tốc Cần Thơ - Mỹ Thuận, hướng về các khu công nghiệp và cảng sông trong vùng.

Khung cảnh ấy phản ánh một sự thay đổi đang diễn ra rõ rệt: Hạ tầng giao thông tốt hơn đang khiến ĐBSCL trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Nhiều năm trước đây, dù sở hữu tiềm năng nông nghiệp lớn và thị trường dân cư với hơn 17 triệu dân, khu vực này vẫn chưa thu hút được nhiều dự án quy mô lớn. Một trong những nguyên nhân quan trọng là do hạ tầng giao thông chưa đáp ứng yêu cầu.

Các nhà đầu tư thường lo ngại rằng chi phí logistics cao và thời gian vận chuyển dài sẽ làm giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Tuy nhiên, khi hệ thống cao tốc dần hình thành, bức tranh ấy đang thay đổi với những trục giao thông tốc độ cao kết nối ĐBSCL với TPHCM và vùng Đông Nam Bộ đã rút ngắn đáng kể khoảng cách địa lý, giúp việc đi lại và vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc môi trường đầu tư của vùng đang được cải thiện đáng kể.

Đề xuất các ‘siêu dự án’ tỷ USD tại miền Tây

Trong thời gian gần đây nhiều tập đoàn lớn trong và ngoài nước đã đến ĐBSCL để khảo sát cơ hội đầu tư. Trong số đó có những tên tuổi lớn như Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN), Tập đoàn Vingroup, Tập đoàn Xuân Thiện, Tập đoàn Xây dựng Thái Bình Dương…

Sự quan tâm của các nhà đầu tư cho thấy niềm tin vào tiềm năng phát triển của vùng đang tăng lên khi hạ tầng giao thông được cải thiện.

Đặc biệt, một trong những đề xuất đầu tư đáng chú ý nhất là dự án siêu tổ hợp đa ngành tại Cần Thơ do Tập đoàn Xuân Thiện đề xuất trong cuộc làm việc vào tháng 2/2026 với Thường trực Thành ủy Cần Thơ.

Nếu được triển khai, đây sẽ là một trong những dự án công nghiệp lớn nhất từ trước đến nay tại ĐBSCL.

Tương tự như tại Cần Thơ, đầu tháng 3/2026, Tập đoàn Xuân Thiện đã có buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Cà Mau và đề xuất nghiên cứu đầu tư Tổ hợp dự án khu công-nông nghiệp kết hợp đô thị, du lịch, dịch vụ hậu cần cảng và năng lượng tại Cà Mau. Dự án được định hướng phát triển theo mô hình kinh tế tuần hoàn, khai thác tiềm năng kinh tế biển và lợi thế quỹ đất của địa phương.

Theo đề xuất của Tập đoàn Xuân Thiện, tổ hợp dự án sẽ tích hợp các khu công nghiệp gắn với nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chăn nuôi quy mô lớn, chế biến nông sản-thực phẩm; phát triển khu đô thị, du lịch nghỉ dưỡng; trung tâm hậu cần cảng-logistics; đồng thời, đầu tư điện mặt trời phục vụ nhu cầu nội bộ và bổ sung nguồn điện cho điện lưới quốc gia.

Không chỉ các doanh nghiệp trong nước, nhiều nhà đầu tư quốc tế cũng bắt đầu quan tâm hơn đến vùng đất trù phú này.

Tại cuộc làm việc với lãnh đạo TP. Cần Thơ (tháng 1/2026), đại diện Tập đoàn Sumitomo Corporation (Nhật Bản) cho biết họ rất ấn tượng với sự cải thiện của hạ tầng giao thông trong khu vực.

Ông Eita Fujikawa, Tổng giám đốc Công ty TNHH Sumitomo Corporation Việt Nam bày tỏ ngạc nhiên khi di chuyển từ TPHCM đến TP. Cần Thơ thường mất 4–5 giờ, nay chỉ còn 2,5 giờ chạy xe ô tô đường cao tốc.

Sự thay đổi này giúp việc khảo sát đầu tư và vận hành dự án trở nên thuận lợi hơn.

Theo thống kê, hiện TP. Cần Thơ có 124 dự án FDI với tổng vốn đăng ký khoảng 7,45 tỷ USD, trong đó Nhật Bản có 13 dự án với tổng vốn đăng ký khoảng 1,65 tỷ USD.

Những con số này cho thấy Cần Thơ nói riêng, các tỉnh trong khu vực nói chung đang dần trở thành nam châm thu hút đầu tư nước ngoài.

Địa phương tìm thấy cơ hội phát triển mới

Không chỉ các nhà đầu tư, chính quyền các địa phương trong vùng cũng đang nhìn thấy cơ hội phát triển mới từ hệ thống đường cao tốc.

Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang nhấn mạnh đến đẩy mạnh phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, kết nối thông suốt với các địa phương vùng ĐBSCL. Tỉnh Vĩnh Long sẽ tập trung phát huy vị trí chiến lược là "cửa ngõ" giao thương vùng ĐBSCL, từ đó biến khó khăn thành cơ hội, tạo động lực phát triển kinh tế bền vững cho địa phương và cả vùng.

Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long nhìn nhận, hạ tầng giao thông, hạ tầng logistics được từng bước hoàn thiện và đồng bộ sẽ kết nối nội tỉnh và liên vùng, gỡ được "nút thắt" kìm hãm bước phát triển, trong khi yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thích ứng với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn ngày càng cấp thiết.

"Trên nền tảng đó, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định mục tiêu xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối thông suốt với các địa phương trong vùng", Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang cho hay.

Cơ hội cho người trẻ lập nghiệp trên quê hương

Đối với người dân miền Tây sông nước, tác động của các tuyến đường cao tốc không chỉ thể hiện qua những con số kinh tế mà còn qua những thay đổi rất cụ thể trong đời sống hằng ngày.

Anh Nguyễn Thanh Tuấn, một tài xế xe tải ở Cà Mau cho biết, trước đây mỗi chuyến chở hàng lên TPHCM thường mất gần cả ngày.

"Bây giờ đi cao tốc nhanh hơn nhiều nên một ngày có thể chạy thêm chuyến. Thu nhập của tài xế cũng khá hơn", anh nói.

Trong khi đó, các trục cao tốc dọc - ngang ở ĐBSCL hoàn thành giúp cho việc đi lại của nhân dân các tỉnh trong vùng được nhanh chóng, thuận tiện hơn... Các hãng xe liên tục tăng cường phương tiện, cung cấp xe chất lượng cao, chạy liên tục suốt ngày đêm phục vụ phát triển kinh tế xã hội cho nhân dân trong vùng.

Ở Cà Mau, chị Mai Thị Thùy Trang, Giám đốc HTX Tài Thịnh Phát Farm chuyên nuôi trồng, sản xuất thủy hải sản tại ấp Lung Đước, xã Tam Giang cho biết, việc vận chuyển hàng hóa ra các tỉnh khác cũng thuận lợi hơn trước nên thu hút ngày càng nhiều người dân. Đến nay, HTX đã có 320 hộ dân tham gia, với tổng diện tích nuôi trồng khoảng 5.000 ha.

Theo đó, với mục tiêu xây dựng vùng nguyên liệu bền vững, khai thác hiệu quả tài nguyên bản địa và tạo sự gắn kết giữa nông thôn và thành thị, HTX Tài Thịnh Phát có cơ hội đưa những sản phẩm chất lượng của người nông thôn có thể đến được tay người tiêu dùng thành thị khi vận chuyển thuận tiện hơn trước kia rất nhiều.

Sự phát triển của hạ tầng và các dự án đầu tư mới cũng mở ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

Trong nhiều năm, không ít người trẻ ở vùng ĐBSCL phải rời quê lên TPHCM hay Đồng Nai, Bình Dương để tìm việc làm. Tuy nhiên, khi các khu công nghiệp, trung tâm logistics và dự án lớn được triển khai tại địa phương, cơ hội việc làm ngay tại quê hương sẽ tăng lên.

Chị Phạm Thị Hồng, công nhân ở khu công nghiệp Bình Minh (tỉnh Vĩnh Long), cho biết điều chị mong nhất là có thêm nhiều nhà máy, công ty mở tại miền Tây.

"Nếu có việc làm ổn định ở quê thì người trẻ sẽ không phải đi xa. Vừa làm việc vừa chăm sóc gia đình cũng thuận lợi hơn, chi phí không đắt đỏ như trên TPHCM", chị nói.

‘Đường lớn đã mở, đi tới tương lai’

Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết: ĐBSCL hiện đóng góp hơn 50% sản lượng lúa; 70% sản lượng trái cây; 90% sản lượng gạo xuất khẩu của cả nước.

Dù vậy, trong nhiều năm, tiềm năng ấy chưa được khai thác hết do hạn chế về hạ tầng giao thông.

Việc hình thành các tuyến cao tốc chiến lược đang từng bước tháo gỡ điểm nghẽn này. Khi hệ thống giao thông được hoàn thiện, vùng đất Chín Rồng sẽ có điều kiện phát huy tốt hơn những lợi thế về nông nghiệp, thủy sản và kinh tế biển.

Khi hạ tầng giao thông được hoàn thiện, ĐBSCL sẽ không còn là "vùng trũng" về giao thông mà có thể trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của cả nước.

Trên những con đường đang mở rộng mỗi ngày, niềm tin về một tương lai thịnh vượng hơn cho vùng đất Chín Rồng đang dần trở thành hiện thực.

Lê Sơn