Bảo đảm hài hòa giữa phát triển dầu khí với bảo vệ môi trường, di sản

Tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, chiều 4/8, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Tại Phiên thảo luận Tổ 11 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi và TP. Hải Phòng), các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung các dự án luật, nghị quyết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Cần nghiên cứu rõ hơn một số quy định về quản lý dầu khí

Góp ý về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (TP. Hải Phòng) cơ bản nhất trí với các nội dung, chính sách được cơ quan chủ trì soạn thảo trình Quốc hội. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số quy định nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các lĩnh vực pháp luật liên quan.

Theo đại biểu, hoạt động dầu khí, nhất là hoạt động khảo sát, thăm dò, khai thác ngoài khơi, xây dựng đường dẫn, nhà máy trên đất liền có tác động lớn đến di sản văn hóa dưới nước, không gian văn hóa biển và sinh kế truyền thống của ngư dân. Vì vậy, cần nghiên cứu sửa đổi Luật Dầu khí theo hướng bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế-xã hội với bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa.

Đại biểu đề nghị tại Điều 5 về chính sách của Nhà nước về dầu khí cần thể hiện rõ hơn quan điểm bảo đảm hài hòa giữa phát triển công nghiệp dầu khí với bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản văn hóa biển và sinh kế cộng đồng dân cư ven bờ; đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể hơn về vùng an toàn xung quanh công trình dầu khí trên đất liền tại Khoản 3 Điều 8.

Đồng thời, đề nghị mở rộng phạm vi phối hợp trong trường hợp khu vực thực hiện điều tra cơ bản về dầu khí đã được giao thực hiện điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản hoặc thăm dò, khai thác khoáng sản; trong đó cần có sự phối hợp với ngành văn hóa nếu khu vực có tiềm năng di sản văn hóa dưới nước.

Đại biểu Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) cho rằng, các quy định trong dự thảo Luật Dầu khí thể hiện tư tưởng đẩy mạnh phân cấp, trao quyền chủ động hơn cho doanh nghiệp, trong đó có Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN). Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để PVN thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện quy mô, vai trò ngày càng lớn trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Góp ý về Điều 59 quy định phê duyệt việc sử dụng vốn của PVN và doanh nghiệp 100% vốn của PVN trong hoạt động dầu khí, đại biểu cho rằng quy định về Hội đồng thành viên PVN phê duyệt việc sử dụng vốn là phù hợp với tinh thần của Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp số 68/2025/QH15.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị rà soát quy định tại Khoản 1 Điều 59 về việc "không phụ thuộc vào mức vốn góp", bởi đây là ngoại lệ, có thể tạo ra cách hiểu là trao quyền quá rộng cho PVN. Đại biểu đề nghị thiết kế lại quy định theo hướng không phải thực hiện thủ tục xin chấp thuận của cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước, thay vì quy định không phụ thuộc vào mức vốn.

Về Khoản 3 Điều 59, đại biểu đồng tình với quy định Hội đồng thành viên PVN báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu, cơ quan giám sát, bởi cơ quan đại diện chủ sở hữu chỉ thực hiện chức năng theo dõi, giám sát, không quyết định thay doanh nghiệp…

Cũng góp ý về Luật Dầu khí (sửa đổi), đại biểu Trần Thị Hồng An (tỉnh Quảng Ngãi) đề nghị tiếp tục nghiên cứu bổ sung cơ chế kiểm soát nhà đầu tư nước ngoài đối với các dự án dầu khí tại khu vực nhạy cảm về quốc phòng, an ninh, nhất là các dự án trên biển, đảo hoặc khu vực có vị trí chiến lược.

Đại biểu đề nghị quy định nguyên tắc quản lý, lưu trữ, khai thác và chuyển giao dữ liệu địa chất, địa vật lý, dữ liệu liên quan đến khai thác dầu khí theo hướng coi đây là nguồn dữ liệu quan trọng liên quan đến tài nguyên quốc gia và an ninh quốc gia, bảo đảm tuân thủ các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh mạng và an ninh dữ liệu…

Hoàn thiện quy định bảo đảm quyền yêu cầu bồi thường của người dân

Góp ý về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành luật nhằm thể chế hóa chủ trương về tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân; khắc phục hạn chế sau 8 năm thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 và bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.

Về nguyên tắc xác định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước tại Khoản 2 Điều 1 dự thảo luật, đại biểu nhất trí với phương án 1, theo đó việc bồi thường của Nhà nước được thực hiện theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; trường hợp luật khác quy định về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước thì áp dụng theo luật đó.

Theo đại biểu, phương án này giúp khắc phục sự thiếu thống nhất giữa Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước với các luật chuyên ngành, đồng thời tạo sự linh hoạt khi cần mở rộng hoặc thu hẹp phạm vi trách nhiệm bồi thường mà không phải sửa đổi đồng thời Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát quy định này trong mối quan hệ với nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật tại Điều 156 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Về căn cứ tính thiệt hại tinh thần theo mức lương cơ sở, đại biểu cho rằng việc tiếp tục dẫn chiếu cứng đến mức lương cơ sở chưa phù hợp với định hướng cải cách tiền lương. Đại biểu đề nghị nghiên cứu sử dụng mức tham chiếu thay cho mức lương cơ sở nhằm bảo đảm tính liên tục trong áp dụng pháp luật khi mức lương cơ sở được bãi bỏ…

Về khái niệm "người yêu cầu bồi thường" tại Khoản 9 Điều 3, đại biểu đề nghị chỉnh lý để bảo đảm thống nhất với Điều 5 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước về các chủ thể có quyền yêu cầu bồi thường.

Thống nhất với phương án Chính phủ trình về nguyên tắc áp dụng luật, đại biểu Lã Thanh Tân (TP. Hải Phòng) cho rằng, việc sửa đổi không chỉ là kỹ thuật lập pháp mà còn nhằm xác lập đúng vị trí của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hệ thống pháp luật.

Theo đại biểu, luật chuyên ngành cần xác định khi nào Nhà nước phải bồi thường, còn Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước quy định trình tự, thủ tục, thẩm quyền và phương thức giải quyết bồi thường.

Góp ý về khoản 9 Điều 17 quy định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong quản lý thuế, đại biểu cho rằng việc bổ sung quy định này là cần thiết nhằm bảo vệ quyền của người dân, doanh nghiệp; đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý thuế trong quá trình thực thi công vụ…

Diệu Anh