Bảo đảm xử lý đúng người, đúng tội, không để oan sai trong kiểm sát, điều tra án trật tự xã hội

Đây là kết quả nổi bật của Vụ Công tố và kiểm sát điều tra án trật tự xã hội (Vụ 2), VKSND tối cao được nhấn mạnh tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026.

Cụ thể, Vụ 2 đã phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an) trong việc điều tra, xử lý các vụ án đặc biệt nghiêm trọng. Số liệu cho thấy, trong 6 tháng đầu năm, cơ quan điều tra các cấp đã khởi tố hơn 14.800 vụ án với gần 37.000 bị can.

Trước tình hình tội phạm trật tự xã hội chiếm tỷ lệ lớn và có xu hướng gia tăng về tính chất nguy hiểm đó, Vụ 2 đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Cảnh sát điều tra tăng cường trách nhiệm công tố kịp thời điều tra làm rõ các vụ án đặc biệt nghiêm trọng, triệt phá nhiều chuyên án liên quan đến đánh bạc, tổ chức đánh bạc, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Đồng thời phối hợp với Cơ quan Cảnh sát điều tra, Tòa án nhân dân Tối cao theo dõi chỉ đạo và kịp thời hướng dẫn đường lối giải quyết các vụ án có khiếu kiện phức tạp, dư luận xã hội quan tâm để tháo gỡ những khó khăn vướng mắc cho địa phương.

Vụ 2 đã thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết của Cơ quan điều tra đối với 18 tin; Cơ quan điều tra đã giải quyết 15 tin, trong đó Quyết định khởi tố vụ án 12 tin; tạm đình chỉ 3 tin.

Đáng chú ý, quá trình kiểm sát đảm bảo 100% tố giác, tin báo về tội phạm có yêu cầu xác minh để làm rõ sự việc và giải quyết đúng thời hạn luật định, không tin nào quá hạn

Trong giai đoạn điều tra, Vụ 2 đã trực tiếp thực hành quyền công tố và kiểm sát 36 vụ án với 765 bị can. Các vụ án đều được giải quyết trong thời hạn luật định, không có trường hợp đình chỉ điều tra do bị can không phạm tội. Công tác kiểm sát bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định, thể hiện rõ hiệu quả của việc gắn công tố với hoạt động điều tra. Việc xử lý các vụ án đều bảo đảm tiến độ.

Thực hành quyền công tố, kiểm sát việc bắt, tạm giữ 222 người, tạm giam 531 người, không có trường hợp nào quá hạn; không có bị can bị tạm giam rồi phải trả tự do do không phạm tội; không phát sinh trường hợp thay thế biện pháp ngăn chặn dẫn đến bị can bỏ trốn hoặc phạm tội mới.

Ở giai đoạn truy tố, Vụ 2 đã thụ lý 8 vụ án với 269 bị can, trong đó đã giải quyết 7 vụ với 112 bị can. Các quyết định truy tố đều bảo đảm đúng thời hạn, đúng tội danh, không có sai sót.

Trong giai đoạn xét xử sơ thẩm, Vụ 2 đã hoàn thành cáo trạng chuyển Toà án giải quyết 7 vụ với112 bị cáo.

Trong công tác giải quyết và kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp, Vụ 2 đã tiếp nhận 65 đơn/56 vụ, việc. Đã phân loại, xử lý: 61 đơn/52 việc; đang giải quyết 4 đơn/4 vụ việc.

Trong kỳ, Vụ 2 đã chủ động, tích cực triển khai nhiều hoạt động theo dõi, kiểm tra, chỉ đạo và hướng dẫn địa phương, góp phần nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp.

Thông qua công tác nắm tình hình và giải quyết kiến nghị, Vụ 2 đã kịp thời phát hiện những vấn đề phát sinh tại địa phương, điển hình như vụ việc tại Cần Thơ liên quan đến việc không phê chuẩn nhiều quyết định khởi tố, bắt giữ. Vụ 2 đã yêu cầu báo cáo chi tiết, đồng thời tham mưu thành lập đoàn kiểm tra để xử lý dứt điểm, bảo đảm đúng quy định pháp luật.

Công tác theo dõi đình chỉ điều tra cũng được chú trọng. Qua kiểm tra 38 vụ án, 29 bị can, Vụ 2 phát hiện nhiều vi phạm, yêu cầu hủy bỏ 4 quyết định đình chỉ để phục hồi điều tra, bảo đảm xử lý đúng người, đúng tội.

Cùng với đó, việc nghiên cứu hơn 2.031 cáo trạng truy tố của Viện kiểm sát các địa phương đã giúp phát hiện nhiều sai sót như định tội danh chưa chính xác, bỏ lọt tội phạm. Vụ 2 đã yêu cầu các địa phương khắc phục, khởi tố bổ sung hoặc thay đổi tội danh, bảo đảm không để oan sai, bỏ lọt tội phạm.

Đơn vị này đã tham mưu hướng dẫn giải quyết 38 vụ án, trong đó phối hợp liên ngành xử lý nhiều vụ việc phức tạp, góp phần tháo gỡ vướng mắc và ổn định tình hình địa phương.

Toàn Thắng