Báo động nạn khai thác vàng trái phép gây ô nhiễm các dòng sông

Khai thác vàng tại thượng nguồn sông Hiến. (Ảnh: Internet)

30/03/2011 14:40

Thị xã Cao Bằng được bao quanh bởi sông Bằng, sông Hiến thơ mộng và suối Củn trong xanh. Thị xã được thiên nhiên tô điểm tạo nên vẻ đẹp sơn thủy hữu tình, nhưng giờ đây, người Cao Bằng không thể tự hào về vẻ đẹp ấy nữa bởi sông Bằng, sông Hiến và suối Củn đã biến thành “dòng sông chết”, đục ngầu. Đáng lo ngại hơn là con sông Hiến, nơi cung cấp nước sinh hoạt cho hơn 70% cư dân thị xã, giờ nước có độ đục gấp hàng trăm lần cho phép và không có ai dám khẳng định rằng nó không nhiễm hai thứ độc tố nguy hiểm: thủy ngân và xianua do nạn khai thác vàng trái phép gây ra.

* Giám đốc nhà máy nước “bó tay”

Ông Trần Thế Minh, Phó Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Cấp nước (tỉnh Cao Bằng) bức xúc: “Công ty đã nhiều lần kiến nghị lên tỉnh nhưng rồi mọi việc vẫn cứ thế, nước sông ngày càng cạn và đục ngầu. Trên thực tế thì thi thoảng các cơ quan chức năng của tỉnh cũng ra quân truy quét “vàng tặc” và nước sông Hiến có lúc cũng trong xanh trở lại nhưng chỉ được một thời gian ngắn và đâu lại vào đấy”.

Sông Hiến là nguồn cung cấp nước sinh hoạt chính của Công ty TNHH một thành viên Cấp nước tỉnh Cao Bằng. Xem bảng thống kê mẫu nước xét nghiệm suốt mấy trăm ngày, đủ các tháng từ cuối năm 2009 đến nay, ngày nào cũng lấy mẫu, cũng kết luận “không đạt” về độ đục (NTU) và Clo dư. Đơn vị cấp nước, sau khi đem mẫu nước về Viện Hóa học xét nghiệm có kết quả chính thức về 30 chỉ tiêu phân tích đã gửi công văn lên UBND tỉnh nhưng cơ quan quản lý tỏ ra bất lực trước “vàng tặc”. Có điều nghịch lý là tuy nước không sạch nhưng giá nước không hề giảm, thậm chí giá ngày càng cao. Bức xúc, nhiều bà con gọi điện than phiền, thậm chí dọa sẽ kiện vì cung cấp nước đục để người dân thị xã sử dụng, gây ảnh hưởng đến sức khỏe nhân dân.

* Chính quyền “bất lực” ?

Thực tế, nếu tỉnh Cao Bằng không xử lý triệt để nạn khai thác vàng trái phép ở thượng nguồn sông Hiến thì Công ty TNHH một thành viên Cấp nước tỉnh Cao Bằng cũng “bó tay” trước tình trạng ô nhiễm quá mức của nguồn nước sông. Nhà máy đã tốn bao nhiêu tiền để thay thế thiết bị, bổ sung hóa chất lọc nước mà nước vẫn đục. Biết là nước không đảm bảo tiêu chuẩn nhưng vẫn phải cung cấp cho bà con sinh hoạt ...

Ông Bùi Đào Diện, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Cao Bằng cho biết: nhiều đoàn công tác đã nhiều lần xuống kiểm tra tại hiện trường, nhưng tình hình cũng không chuyển biến được chút nào.

Qua thâm nhập hiện trường, chúng tôi thấy, hiện tượng ô nhiễm nguồn nước sông Hiến là do nạn khai thác vàng trái phép gây ra, điều này người dân nào ở thị xã cũng biết. Tuy nhiên, điều nghịch lý ở chỗ, hiện tượng khai thác vàng trái phép luôn diễn ra một cách công khai, các phương tiện máy móc thì tối tân, hiện đại, các máy múc to hơn cả gian nhà với tiếng nổ ầm một góc trời nhưng không mấy khi lực lượng chức năng của tỉnh thu giữ được qua các chiến dịch truy quét.

Giải quyết triệt để tình trạng khai thác vàng trái phép gây ô nhiễm các dòng sông, trong đó có dòng sông Hiến, người dân cho rằng, tỉnh Cao Bằng cần làm kiên quyết bằng cách thu giữ phương tiện khai thác, bán hóa giá sung công quỹ thì không ai dám đi đào vàng nữa vì giá mỗi máy khai thác vàng trị giá từ vài trăm triệu đến hàng tỉ đồng. Bên cạnh đó, cần có tổ công tác án ngữ tại 3 xã điểm nóng của nạn khai thác vàng là Canh Tân, Minh Khai, Quang Trọng thuộc huyện Thạch An.

Mạnh Hà