Bộ Xây dựng: Bịt kín các 'kẽ hở' dễ dẫn đến thất thoát, lãng phí

Ngày 9/1, Bộ Xây dựng tổ chức "Hội nghị quán triệt và triển khai công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực năm 2026".

Bịt kín "kẽ hở" dễ dẫn đến thất thoát, lãng phí

Báo cáo công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực năm 2025 của Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Trí Đức, Chánh văn phòng Bộ Xây dựng cho biết: Thời gian qua, Bộ Xây dựng đã lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, triển khai đồng bộ, hiệu quả công tác phòng chống tham nhũng lãng phí tiêu cực trên các lĩnh vực trọng tâm; bảo đảm chất lượng, tiến độ xây dựng thể chế và văn bản pháp luật; tăng cường quản lý hạ tầng xây dựng, giao thông, nhà ở, thị trường bất động sản, quy hoạch, phát triển đô thị.

Đồng thời, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, quản lý tài chính, tài sản công, khoa học – công nghệ và sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp, góp phần phòng ngừa, ngăn chặn tham nhũng, tiêu cực.

Công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế để phòng chống tham nhũng lãng phí tiêu cực được Bộ xác định là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định. Hệ thống pháp luật trong lĩnh vực xây dựng, hạ tầng giao thông, nhà ở, bất động sản được sửa đổi, bổ sung kịp thời. Bộ đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền và các định mức, tiêu chuẩn khắc phục nhiều bất cập, bịt kín các "kẽ hở" dễ dẫn đến thất thoát, lãng phí.

Cụ thể, năm 2025, Bộ Xây dựng xây dựng khối lượng văn bản quy phạm pháp luật lớn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; thể chế hóa 7 nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế - xã hội trên 8% năm 2025 và 2 con số của các các năm tiếp theo. Hoàn thành 135 văn bản quy phạm pháp luật gồm 4 Luật; 4 Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 37 Nghị định, Nghị quyết, quyết định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và 88 Thông tư và 10 đề án khác.

Bộ Xây dựng cũng ban hành 6 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ công bố 106 tiêu chuẩn quốc gia và thẩm định 291 tiêu chuẩn. Đặc biệt, hoàn thành 37 Tiêu chuẩn Việt Nam về đường sắt tốc độ cao trên cơ sở tiêu chuẩn quốc tế ISO; hoàn thành khối lượng biên dịch lớn sang tiếng Việt với 88 bộ tiêu chuẩn nước ngoài về đường sắt điện khí hóa tốc độ dưới 200km/h và 136 bộ tiêu chuẩn nước ngoài về đường sắt tốc độ cao phục vụ công tác triển khai các dự án đường sắt quốc gia.

Công tác quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công chặt chẽ hơn, việc ban hành, áp dụng định mức, tiêu chuẩn trong mua sắm, sử dụng tài sản công; phân cấp, phân quyền gắn trách nhiệm với thủ trưởng đơn vị; công khai, minh bạch ngân sách và tài sản công đã được thực hiện đồng bộ.

Các dự án chậm tiến độ được xử lý quyết liệt, giúp đẩy nhanh tiến độ, hạn chế lãng phí; nhiều dự án kém hiệu quả được đình hoãn, điều chỉnh, dừng triển khai, tiết kiệm cho ngân sách nhà nước.

Không có vùng cấm, không có ngoại lệ

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đề nghị toàn thể cán bộ, nhân viên, người lao động ngành Xây dựng nghiên cứu, triển khai quyết liệt những chỉ đạo trong bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng tiêu cực, lãng phí tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác này.

Đặc biệt lưu ý 7 bài học được Tổng bí thư khái quát thành 10 chữ với 5 ý để dễ nhớ, dễ thực hiện; đó là " Kiên trì – Quyết tâm – Đồng thuận – Toàn diện – Đột phá".

Bộ trưởng cũng chỉ ra một số vấn đề còn tồn tại như: Một số cơ quan, đơn vị, đặc biệt là cấp uỷ, người đứng đầu chưa thực sự quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, việc tổ chức thực hiện các kết luận thanh tra, kiểm toán, còn để xảy ra một số vụ việc tiêu cực, tham nhũng tại một số cơ quan, đơn vị. Việc thực hiện kết luận thanh tra, kiểm toán, quyết toán tại một số đơn vị còn chậm, nhiều kết luận thanh tra ban hành trên 5 năm chưa thực hiện xong,…

"Tham nhũng là khuyết tật bẩm sinh của quyền lực, là giặc nội xâm đe dọa sự trong sạch của Đảng. Đây là cuộc đấu tranh trong mỗi con người, mỗi cơ quan, tổ chức, đơn vị, rất khó khăn, phức tạp đòi hỏi phải có quyết tâm chính trị cao, hành động phải quyết liệt hơn, hiệu quả hơn, kiên trì, liên tục. Tất cả các cơ quan trong Bộ phải đồng lòng, xây dựng kế hoạch cụ thể, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác phòng chống lãng phí", Bộ trưởng Trần Hồng Minh nói.

Năm 2026 là năm đầu triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030; Bộ Xây dựng sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới nhiều công trình dự án lớn sẽ được triển khai, khối lượng vốn giải ngân hàng năm theo đó sẽ rất lớn cùng với việc nhiều chủ trương, chính sách mới được áp dụng tạo cơ chế "thông thoáng" hơn để phát triển kinh tế xã hội.

Bộ trưởng nhận định: Bên cạnh mặt tích cực sẽ tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Vì vậy, tuyệt đối không được chủ quan, phải tiếp tục kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ với quyết tâm chính trị cao nhất. 

Bộ trưởng cũng yêu cầu phải tổ chức triển khai, phổ biến, quán triệt các nội dung, quy định của Thông tư liên tịch số 11 (hướng dẫn xác định lãng phí để áp dụng trong khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự) đến cơ quan, đơn vị, người lao động; để kịp thời nắm bắt, nâng cao nhận thức, hiểu rõ các dấu hiệu vi phạm có khả năng gây lãng phí và các phương pháp xác định hậu quả lãng phí.

Về công tác quyết toán dự án hoàn thành, Bộ trưởng yêu cầu các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án khẩn trương thực hiện rà soát các dự án đầu tư đã hoàn thành bàn giao, đưa vào sử dụng đến nay chưa thực hiện quyết toán dự án hoàn thành. Xác định rõ nguyên nhân chậm quyết toán; khó khăn, vướng mắc cụ thể của từng dự án, làm rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân có liên quan để có biện pháp xử lý dứt điểm tình trạng chậm quyết toán dự án hoàn thành.

Phan Trang