Cần Thơ khơi thông điểm nghẽn để bứt phá tăng trưởng ‘2 con số’

Báo cáo của Thành ủy Cần Thơ tại cuộc làm việc với Thủ tướng Chính phủ sáng 26/5 cho thấy, dù còn nhiều khó khăn, Thành phố vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về đầu tư, hạ tầng, năng lượng và logistics để hướng tới mục tiêu tăng trưởng “2 con số” trong năm 2026.

Bộ máy sau hợp nhất vận hành thông suốt

Sau khi hợp nhất, hệ thống chính trị cơ sở thành phố Cần Thơ được kiện toàn tương ứng với 103 đảng bộ xã, phường.

Theo Bí thư Thành ủy Cần Thơ Lê Quang Tùng, ngay sau hợp nhất, Thành ủy và Ban Thường vụ Thành ủy tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ các nhiệm vụ xây dựng Đảng, kiện toàn hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị đô thị trong giai đoạn mới.

Công tác cán bộ được triển khai chặt chẽ, đúng quy trình. Thành phố đã rà soát, bổ sung quy hoạch Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố, Ban Thường vụ Thành ủy và các chức danh lãnh đạo, quản lý nhiệm kỳ 2025-2030, 2026-2031; phê duyệt rà soát, bổ sung quy hoạch cán bộ chủ chốt năm 2026 đối với 23 đơn vị, địa phương.

Đáng chú ý, Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố đã ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TU ngày 15/4/2026 về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở giai đoạn 2026-2030. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm nâng cao năng lực quản trị trong bối cảnh khối lượng công việc tại cấp xã tăng mạnh sau sáp nhập.

Công tác tư tưởng, tuyên truyền được triển khai đồng bộ, gắn với tuyên truyền các chủ trương lớn của Trung ương, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Thành phố đồng thời tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các thông tin sai trái.

Song song với đó, hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội, HĐND, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục được đổi mới theo hướng gần dân, sát dân, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Kinh tế duy trì đà tăng trưởng tích cực

Trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn, Cần Thơ vẫn duy trì được nhiều điểm sáng tăng trưởng đáng chú ý. Quý I/2026, GRDP của Thành phố tăng 7,02%, dù thấp hơn kịch bản đề ra 2,5 điểm phần trăm nhưng vẫn cho thấy xu hướng phục hồi tích cực ở cả ba khu vực kinh tế.

Để hướng tới mục tiêu tăng trưởng "2 con số", Thành phố đã xây dựng lại kịch bản tăng trưởng cho các quý còn lại của năm. Theo đó, quý II phấn đấu tăng 10,19%, quý III tăng 10,77% và quý IV tăng 12,07%.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, nhiều chỉ số kinh tế tiếp tục tăng trưởng khá cao. Chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp tăng 8,23%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng 16,5%; giá trị xuất khẩu hàng hóa tăng 10,1%.

Du lịch tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Thành phố đón hơn 6,2 triệu lượt khách, tăng 21,9%; doanh thu từ dịch vụ du lịch đạt trên 5.600 tỷ đồng, tăng 30% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu cho thấy sức bật mạnh mẽ của ngành dịch vụ sau khi mở rộng không gian phát triển đô thị và liên kết vùng.

Môi trường đầu tư kinh doanh cũng có chuyển biến tích cực. Số doanh nghiệp thành lập mới tăng 45,31%. Thành phố thu hút 8 dự án đầu tư, gồm 7 dự án trong nước với tổng vốn 2.791,6 tỷ đồng và 1 dự án FDI trị giá 210.108 USD.

Lĩnh vực nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò nền tảng ổn định cho nền kinh tế. Sản lượng lúa Đông Xuân 2025-2026 đạt trên 2,43 triệu tấn; tổng đàn gia súc, gia cầm tăng 5,25%; tổng sản lượng thủy sản đạt 289.046 tấn, tăng 17,6%.

Thu ngân sách nhà nước cũng đạt kết quả tích cực. Tính đến ngày 20/5/2026, tổng thu ngân sách đạt 13.245 tỷ đồng, bằng 49,28% dự toán và dự kiến vượt khoảng 15% so với năm 2025.

Không chỉ tăng trưởng kinh tế, các lĩnh vực văn hóa - xã hội tiếp tục được quan tâm. Thành phố đã triển khai chính sách an sinh xã hội với tổng kinh phí hơn 246 tỷ đồng; giải quyết việc làm cho 43.920 lao động, đạt 45,75% kế hoạch. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; tai nạn giao thông và tội phạm về trật tự xã hội giảm so với cùng kỳ.

Thẳng thắn nhìn nhận các ‘điểm nghẽn’

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, lãnh đạo Thành phố cũng thẳng thắn nhìn nhận mục tiêu tăng trưởng 2 con số là thách thức rất lớn trong bối cảnh hiện nay.

Theo đánh giá của Thành ủy Cần Thơ, xét về tính khả thi và điều kiện thực tế, tăng trưởng năm 2026 của Thành phố dự kiến đạt khoảng 8,07%. Trong đó, khu vực nông nghiệp tăng 3,45%; khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 9,65%; khu vực dịch vụ tăng 9,46%.

Nguyên nhân chính khiến Thành phố chưa đạt kịch bản tăng trưởng kỳ vọng là cơ cấu kinh tế chưa thực sự tối ưu. Năm 2025, khu vực nông nghiệp còn chiếm tỉ trọng cao, ở mức 20,97%, trong khi khu vực công nghiệp chỉ chiếm 28,05%.

Một điểm nghẽn lớn khác là tiến độ giải ngân vốn đầu tư công còn chậm. Năm 2025, tỉ lệ giải ngân chỉ đạt trên 75%. Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được Thủ tướng giao cho Thành phố là 19.266,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến ngày 21/5/2026, Thành phố mới giải ngân được 2.532,919 tỷ đồng, đạt 13,15% kế hoạch.

Theo Thành ủy Cần Thơ, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư; xác định nguồn gốc đất; điều chỉnh chủ trương đầu tư, quy hoạch, thiết kế kỹ thuật và tổng mức đầu tư. Bên cạnh đó, biến động giá vật liệu xây dựng, xăng dầu và khó khăn về nguồn vật liệu san lấp cũng ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ thi công các dự án.

Thành phố hiện có 130 dự án gặp khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ hoặc tồn đọng kéo dài. Trong đó có 10 dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước và 120 dự án ngoài ngân sách.

Đối với các dự án ngoài ngân sách, nhiều dự án vướng mắc pháp lý phức tạp liên quan đất đai, đầu tư, quy hoạch, thanh tra, kiểm tra và bản án kéo dài qua nhiều giai đoạn. Thành phố đang tập trung tháo gỡ theo hướng phân loại cụ thể: Dự án khả thi sẽ thúc đẩy triển khai, dự án không khả thi sẽ xử lý dứt điểm nhằm tránh lãng phí nguồn lực đất đai.

Tạo động lực mới từ chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Cần Thơ là nỗ lực phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm tạo dư địa tăng trưởng mới.

Đến ngày 25/5/2026, Thành phố được giao 278 nhiệm vụ liên quan lĩnh vực này, trong đó đã hoàn thành 147 nhiệm vụ, đạt tỉ lệ 52,8%.

Cần Thơ đã ban hành Khung kiến trúc số, công bố 12 bài toán lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030; đồng thời xây dựng cơ chế đặc thù vượt trội, đề án phát triển nhân lực khoa học công nghệ và nghiên cứu thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm.

Trung tâm IOC của Thành phố đã ứng dụng AI trong giám sát an ninh và phân tích ý kiến người dân; triển khai trợ lý ảo trên ứng dụng Cần Thơ Smart nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Hiện Thành phố có 113 tổ chức hoạt động khoa học công nghệ, gồm 69 tổ chức công lập và 44 tổ chức ngoài công lập; 21 doanh nghiệp khoa học công nghệ; 68 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cùng 190 dự án khởi nghiệp.

Đặc biệt, tỉ trọng kinh tế số trong GRDP năm 2025 đạt 7,38%, đưa Cần Thơ vào nhóm 26 tỉnh, thành phố có tỉ trọng phát triển kinh tế số từ 6-10%.

Chính quyền 2 cấp vận hành ổn định

Sau hợp nhất, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp của Cần Thơ bước đầu vận hành ổn định, bảo đảm thông suốt hoạt động quản lý nhà nước.

Hiện Thành phố có 15 cơ quan hành chính thuộc UBND Thành phố; 412 tổ chức hành chính trực thuộc UBND của 103 xã, phường và 1.494 đơn vị sự nghiệp công lập.

Thành phố đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng tính tự chủ cho cấp cơ sở trong bối cảnh không gian quản trị mở rộng đáng kể.

Về nhân sự, Thành phố được giao 8.693 biên chế công chức. Trong đó, cấp thành phố hiện có mặt 2.140/4.018 biên chế, còn thiếu 1.878 biên chế; cấp xã có mặt 4.380/4.675 biên chế, còn thiếu 295 biên chế.

Dù còn thiếu hụt nhân lực, bộ máy cơ bản đã được sắp xếp ổn định. Thành phố đang khẩn trương tiếp nhận viên chức, người hoạt động không chuyên trách vào làm công chức và đăng ký tuyển dụng bổ sung.

Một điểm sáng nổi bật là hạ tầng số được triển khai đồng bộ, bảo đảm chính quyền 2 cấp vận hành liên tục sau sắp xếp đơn vị hành chính. Thành phố đã triển khai hệ thống thư điện tử cho hơn 43.200 cán bộ, công chức, viên chức; duy trì hiệu quả liên thông văn bản điện tử giữa 3 cấp; kết nối hệ thống giải quyết thủ tục hành chính với Cổng dịch vụ công quốc gia.

Đáng chú ý, tổng số hồ sơ thủ tục hành chính tiếp nhận và xử lý đạt 791.125 hồ sơ, trong đó cấp xã giải quyết 703.139 hồ sơ; cấp thành phố giải quyết 87.986 hồ sơ. Tỉ lệ giải quyết đúng hạn đạt 100% theo nhóm thống kê.

Đề xuất hàng loạt dự án chiến lược

Tại buổi làm việc với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thành ủy Cần Thơ đã kiến nghị nhiều dự án lớn nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và tạo động lực phát triển dài hạn cho Thành phố cũng như toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Nổi bật là đề xuất triển khai Dự án Khu đô thị du lịch nghỉ dưỡng Mekong với diện tích gần 3.000 ha và tổng vốn đầu tư khoảng 272.723 tỷ đồng. Thành phố kỳ vọng đây sẽ là tổ hợp đô thị nghỉ dưỡng, du lịch cao cấp, tạo động lực phát triển mạnh cho lĩnh vực đô thị, du lịch và dịch vụ.

Thành phố cũng kiến nghị Trung ương sớm đầu tư tuyến đường sắt TPHCM - Cần Thơ - Cà Mau nhằm tạo trục kết nối chiến lược giữa Đồng bằng sông Cửu Long với vùng kinh tế trọng điểm phía nam.

Đối với dự án cảng biển Bến cảng Trần Đề, thành phố kiến nghị sớm đầu tư tuyến đường dẫn kết nối và cầu vượt biển dài 17,8 km với kinh phí khoảng 19.000 tỷ đồng nhằm tạo điều kiện thu hút đầu tư cảng nước sâu cửa ngõ cho toàn vùng.

Cần Thơ cũng đề xuất Trung ương hỗ trợ đầu tư dự án chống ngập úng, sạt lở và chỉnh trang đô thị khu vực trung tâm Thành phố từ nguồn vốn ngân sách trung ương 3.500 tỷ đồng để nâng cao khả năng thích ứng biến đổi khí hậu.

Khát vọng vươn lên thành cực tăng trưởng quốc gia

Báo cáo của Thành ủy Cần Thơ cho thấy rõ quyết tâm của địa phương trong việc vượt qua những khó khăn sau hợp nhất để hình thành không gian phát triển mới cho đô thị trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Không chỉ tập trung vào tăng trưởng ngắn hạn, Cần Thơ đang hướng đến tái cấu trúc mô hình phát triển dựa trên các trụ cột mới gồm công nghiệp, logistics, năng lượng, kinh tế số, đổi mới sáng tạo và hạ tầng chiến lược liên kết vùng.

Việc đồng loạt kiến nghị các dự án lớn về năng lượng, cảng biển, đường sắt, đô thị và chống biến đổi khí hậu cho thấy thành phố đang tìm kiếm các dư địa tăng trưởng mới để thực hiện mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quốc gia ở vùng cực Nam Tổ quốc.

Trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng lớn, những nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực đầu tư và nâng cao hiệu quả quản trị sẽ là yếu tố quyết định để Cần Thơ hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Lê Sơn