Mỹ thông tin việc tấn công Venezuela, bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro; phản ứng của các nước

Ngày 3/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chiến dịch quân sự nhằm vào Venezuela được tiến hành phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật của Mỹ.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết: "Mỹ đã tiến hành thành công một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Venezuela và lãnh đạo của nước này, Tổng thống Nicolas Maduro và vợ đã bị bắt giữ và đưa ra khỏi đất nước". Ông Trump cũng cho biết sẽ tổ chức một cuộc họp báo vào lúc 11h sáng 3/1 (giờ Mỹ, tức 23h cùng ngày theo giờ Việt Nam) tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago.

Trong khi đó, hãng CBS News đưa tin Tổng thống Maduro đã bị Lực lượng Delta - đơn vị đặc nhiệm của quân đội Mỹ chuyên thực hiện các nhiệm vụ tình báo và chiến đấu đặc biệt, bắt giữ.

Ngày 3/1, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi cho biết Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân đã bị truy tố tại Toà án liên bang Khu vực phía Nam bang New York. 

Tuy nhiên, bà Bondi chưa nêu rõ các cáo buộc cụ thể.

Trước đó cùng ngày, tờ The Wall Street Journal của Mỹ đưa tin Tổng thống Maduro có thể sẽ phải đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy cấp độ liên bang tại Mỹ. Năm 2020, ông Maduro và các quan chức cấp cao trong Chính phủ Venezuela đã bị các cơ quan chức năng Mỹ truy tố với cáo buộc điều hành một tổ chức buôn bán cocaine. Tổng thống Maduro đã bác bỏ mọi cáo buộc.

Trong diễn biến liên quan, CNN dẫn các nguồn tin cho biết Ủy ban quân vụ Thượng viện Mỹ đã không được thông báo trước về khả năng Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Venezuela.

Trước đó cùng ngày, nhiều tiếng nổ lớn đã vang lên ở thủ đô Caracas của Venezuela. Chính phủ Venezuela đã ra tuyên bố chính thức, gọi đây là một "hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng" do Chính phủ Mỹ tiến hành.

Tổng thống D.Trump thông tin về thương vong

Thông tin về vụ tấn công này trên kênh Fox News, Tổng thống Trump cho biết lực lượng Mỹ ghi nhận một số người bị thương, không có người thiệt mạng, và phía Mỹ đã đợi 4 ngày chờ "thời tiết tốt hơn" mới tiến hành vụ tấn công. Cũng theo ông Trump, Mỹ sẽ "tham gia mạnh mẽ" vào ngành công nghiệp dầu khí của Venezuela.

Trước đó, trong bài phát biểu đặc biệt phát sóng trên toàn quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino López đã bác bỏ lập luận cho rằng chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm chống ma túy, cho rằng mục tiêu thực sự là áp đặt thay đổi chính quyền hợp pháp tại Caracas và chiếm đoạt các nguồn tài nguyên chiến lược của nước này.

Nga kêu gọi đối thoại tìm giải pháp cho tình hình Venezuela

Ngày 3/1, Bộ Ngoại giao Nga ra tuyên bố bày tỏ quan ngại sâu sắc và lên án "hành động xâm lược vũ trang" chống lại Venezuela do Mỹ thực hiện.

Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga khẳng định: "Trong tình hình hiện tại, điều quan trọng là cần ngăn chặn tình hình leo thang hơn nữa và tập trung tìm giải pháp cho tình hình thông qua đối thoại". Tuyên bố cho rằng Venezuela cần phải được đảm bảo quyền tự quyết định vận mệnh của mình mà không có bất kỳ sự can thiệp quân sự nào từ bên ngoài, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì nền hòa bình ở khu vực Mỹ Latinh.

Trong khi đó, trên kênh Telegram, Chủ tịch Ủy ban Lập pháp Hiến pháp và Xây dựng Nhà nước của Hội đồng Liên bang Nga, ông Andrei Klishas, bày tỏ quan điểm rằng Liên minh châu Âu (EU) nên áp đặt trừng phạt đối với Mỹ vì "vi phạm luật pháp quốc tế và xâm lược vũ trang một quốc gia có chủ quyền". 

Cùng ngày, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel đã lên án cuộc tấn công mà ông gọi là phi pháp của Mỹ nhằm vào Venezuela, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng ngay lập tức trước hành động này. Theo Prensa Latina, cuộc tấn công đang làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ của đa số dư luận.

Trong khi đó, Tổng thống Colombia Gustavo Petro bày tỏ quan ngại sâu sắc trước các diễn biến tại Venezuela, kêu gọi cộng đồng quốc tế theo dõi sát tình hình và đề nghị các tổ chức khu vực và toàn cầu có các cơ chế trao đổi khẩn cấp nhằm làm rõ vụ việc và ngăn nguy cơ leo thang căng thẳng.

EU kêu gọi kiềm chế và tôn trọng luật pháp quốc tế

Ngày 3/1, Liên minh châu Âu (EU) đã kêu gọi kiềm chế và tôn trọng luật pháp quốc tế tại Venezuela sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lực lượng Mỹ đã bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro trong một cuộc tấn công quy mô lớn.

Trên mạng xã hội X, Đại diện cấp cao phụ trách an ninh và chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas nhấn mạnh: "Trong mọi trường hợp, các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc phải được tôn trọng. Chúng tôi kêu gọi kiềm chế." Quan chức này cũng tái khẳng định quan điểm của EU là cần phải "bảo đảm một quá trình chuyển tiếp hòa bình".

Tuyên bố trên được nhà ngoại giao hàng đầu của EU đưa ra sau cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.

Tây Ban Nha khẳng định sẵn sàng làm trung gian hòa giải

Cùng ngày, Chính phủ Tây Ban Nha khẳng định sẵn sàng đóng vai trò trung gian nhằm tìm kiếm một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng giữa Mỹ và Venezuela.

Trong tuyên bố, Bộ Ngoại giao Tây Ban Nha kêu gọi các bên kiềm chế, giảm leo thang căng thẳng và tôn trọng luật pháp quốc tế. Bộ này nhấn mạnh Madrid sẵn sàng sử dụng các kênh ngoại giao để thúc đẩy một giải pháp hòa bình, thông qua đàm phán, cho cuộc khủng hoảng hiện nay tại Venezuela.

Cùng ngày, Bỉ, Italy và Đức tuyên bố sẽ theo dõi chặt chẽ diễn biến tại Venezuela.

Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prevot cho biết nước này đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác EU để theo sát tình hình tại Venezuela. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Đức cho biết cơ quan này đang duy trì liên lạc chặt chẽ với Đại sứ quán Đức tại Caracas và một nhóm xử lý khủng hoảng sẽ họp trong ngày 3/1 để tiếp tục thảo luận các biện pháp ứng phó.

Venezuela ban bố tình trạng khẩn cấp

Theo hãng AFP của Pháp và đài Blu Radio của Colombia, chính phủ Venezuela rạng sáng 3/1 đã ra tuyên bố chính thức sau các vụ nổ xảy ra trong đêm, gọi đây là một "hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng" do Chính phủ Mỹ tiến hành. Trước diễn biến này, Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã ký sắc lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn lãnh thổ quốc gia nhằm chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh.

Theo tuyên bố, các cuộc tấn công không chỉ nhằm vào thủ đô Caracas mà còn lan sang các bang Miranda, Aragua và La Guaira, tác động tới cả các khu vực quân sự lẫn dân sự. Phủ Tổng thống Miraflores cáo buộc chiến dịch này nhằm "dùng vũ lực phá vỡ nền độc lập chính trị của quốc gia" để chiếm đoạt các nguồn tài nguyên chiến lược như dầu mỏ và khoáng sản.

Tuyên bố cho biết chính quyền đã ra lệnh triển khai Bộ chỉ huy Phòng thủ toàn diện quốc gia, đồng thời kích hoạt cơ chế "kết hợp nhân dân–quân đội–cảnh sát" tại tất cả các bang và địa phương.

Văn bản nêu rõ Venezuela chuyển sang một giai đoạn kháng cự mới trước điều mà Caracas cho là nỗ lực "thay đổi chế độ" do Washington thúc đẩy với sự hậu thuẫn của các lực lượng trong nước.

Tuyên bố khẳng định Tổng thống Nicolás Maduro đã ký và chỉ đạo thực thi sắc lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp "để ngay lập tức chuyển sang đấu tranh vũ trang", đồng thời kêu gọi toàn quốc được đặt trong trạng thái sẵn sàng nhằm đánh bại "cuộc xâm lược mang tính đế quốc".

Trên mặt trận ngoại giao, Venezuela thông báo sẽ viện dẫn Điều 51 của Hiến chương Liên Hợp Quốc để thực thi quyền tự vệ chính đáng, đồng thời đưa các cáo buộc liên quan ra Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC) và Phong trào Không liên kết.

Chính phủ Venezuela khép lại tuyên bố bằng lời kêu gọi huy động toàn xã hội với khẩu hiệu "Nhân dân xuống đường", viện dẫn các nhân vật lịch sử và trích dẫn cố Tổng thống Hugo Chávez, kêu gọi "đoàn kết, đấu tranh, chiến đấu và chiến thắng" trước điều được mô tả là một "cuộc chiến tranh mang tính thực dân".

Venezuela đóng cửa biên giới với Brazil

Ngày 3/1, người đứng đầu Cảnh sát Liên bang Brazil cho biết Venezuela đã đóng cửa biên giới với nước này.

Theo thông tin do phía Brazil công bố, quyết định trên được Venezuela áp dụng trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực diễn biến phức tạp. Hiện chưa có thêm chi tiết về phạm vi và thời hạn đóng cửa biên giới.

FAA cấm máy bay dân dụng Mỹ bay qua không phận Venezuela

Ngày 3/1, Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã ban hành lệnh cấm các chuyến bay thương mại của Mỹ đi vào không phận Venezuela, với lý do “hoạt động quân sự đang diễn ra”.

Theo FAA, cảnh báo nói trên được ban hành dưới hình thức “Thông báo tới phi công” được đưa ra ngay sau 1h sáng theo giờ Bờ Đông nước Mỹ. Nội dung cảnh báo yêu cầu toàn bộ phi công thương mại và tư nhân của Mỹ không được lái máy bay qua không phận Venezuela cũng như quốc đảo Curacao, nằm ngoài khơi phía Bắc Venezuela, do “nguy cơ mất an toàn bay liên quan đến các hoạt động quân sự đang tiếp diễn”.

Quyết định của FAA được đưa ra trong bối cảnh trước đó đã ghi nhận các vụ nổ tại thủ đô Caracas.

An Bình (tổng hợp)