Chấm dứt tình trạng "cát cứ dữ liệu", hình thành hệ sinh thái dữ liệu quốc gia

Chiều 12/1, Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu tổ chức phiên họp lần thứ nhất. Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo, chủ trì phiên họp.

Báo cáo tại Phiên họp, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo cho biết, năm 2026, Ban Chỉ đạo tập trung vào 3 trụ cột chiến lược.

Thứ nhất, hoàn thiện và bảo đảm tuân thủ các quy định pháp lý về dữ liệu, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, trong đó có Luật An ninh mạng 2025, Luật Dữ liệu 2024 và Nghị định hướng dẫn thi hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ dữ liệu, dữ liệu quan trọng, dữ liệu cốt lõi. Cùng với đó, xây dựng, ban hành các bộ tiêu chí quốc gia về dữ liệu, danh mục dữ liệu dùng chung về các quy chuẩn kỹ thuật về kết nối, chia sẻ để thống nhất trong xây dựng, phát triển, khai thác, sử dụng dữ liệu, chấm dứt tình trạng "cát cứ dữ liệu".

Thứ hai, triển khai khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, khung quản trị quản lý dữ liệu và từ điển dữ liệu, trong đó tập trung quy hoạch tổng thể dữ liệu quốc gia trên nền tảng quy chuẩn kiến trúc thống nhất, thiết lập bản đồ hiện trạng hạ tầng công nghệ dữ liệu tại các bộ, ngành địa phương và xác định lộ trình chuyển đổi số cụ thể, làm rõ khoảng cách giữa thực tế và mục tiêu để có những giải pháp đầu tư trọng tâm, trọng điểm.

Thứ ba, song song với tạo lập, phát triển dữ liệu, kết nối cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia với CSDL chuyên ngành để hình thành hệ sinh thái dữ liệu toàn diện phục vụ người dân và doanh nghiệp, tập trung khai thác và phát huy giá trị dữ liệu, trong đó cắt giảm thành phần hồ sơ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, áp dụng mô hình phân tích dữ liệu để phục vụ chỉ đạo, điều hành và phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh.

Tập trung đẩy mạnh, tạo lập chất lượng đồng bộ cơ sở dữ liệu về Trung tâm Dữ liệu quốc gia

Để hoàn thành mục tiêu nên trên, Đại tướng Lương Tam Quang đề xuất Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương nếu chưa thành lập Ban Chỉ đạo về dữ liệu thì khẩn trương thành lập để xây dựng kế hoạch hoạt động năm 2026, phải hoàn thành trong tháng 1/2026 để có lộ trình triển khai trong năm nay.

Cùng với đó, tập trung giải quyết các nhiệm vụ còn tồn đọng. Theo Đại tướng Lương Tam Quang, ngày 16/12/2025, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo đã có báo cáo gửi Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về việc thống nhất phương án triển khai Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống điều phối giải quyết thủ tục hành chính, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, trong đó đánh giá những nhiệm vụ tồn đọng cần hoàn thành. Từ đó, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo đề nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ cụ thể còn chưa hoàn thành.

"Sau hội nghị hôm nay, chúng tôi sẽ rà soát lại và thông báo các nhiệm vụ còn tồn đọng đến các bộ, ngành liên quan và xác định thời hạn hoàn thành trong kế hoạch hoạt động năm 2026", Đại tướng Lương Tam Quang cho biết.

Đại tướng Lương Tam Quang cũng nhấn mạnh yêu cầu tập trung đẩy mạnh, triển khai, tạo lập, nâng cao chất lượng đồng bộ cơ sở dữ liệu về Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Bộ trưởng Bộ Công an thông tin, Trung tâm Dữ liệu quốc gia sẽ chính thức vận hành từ tháng 6 năm 2026. Do vậy, để phát huy hiệu quả và thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, đảm bảo đảm cơ sở dữ liệu kết nối đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Đại tướng Lương Tam Quang đề nghị các bộ, ngành khẩn trương đăng ký sử dụng hạ tầng và xây dựng kế hoạch chuyển dịch hệ thống công nghệ thông tin về Trung tâm Dữ liệu quốc gia, hoàn thành trong tháng 1/2026.

Bên cạnh đó, hoàn thiện hành lang pháp lý đảm bảo phục vụ việc phát triển và khai thác, phát huy giá trị dữ liệu. Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo đề xuất tập trung xây dựng và ban hành theo trình tự rút gọn đối với 3 Nghị định: Nghị định quy định về cơ chế đột phá phát triển về hoạt động sáng tạo, khai thác dữ liệu của Trung tâm sáng tạo khai thác dữ liệu thuộc Trung tâm Dữ liệu quốc gia; Nghị định quy định về hoạt động của sàn dữ liệu; Nghị định quy định về hoạt động định danh xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hóa.

Về chủ quyền và an ninh dữ liệu và trí tuệ sáng tạo, Đại tướng Lương Tam Quang đề nghị các bộ, ngành, địa phương thống nhất, quán triệt quan điểm đã được Ban Bí thư thống nhất là phải bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu là yếu tố nền tảng, yêu cầu bắt buộc ngay từ khâu quy hoạch, kế hoạch xây dựng, vận hành hệ thống thông tin.

Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo cũng đề xuất xây dựng, triển khai Cơ sở dữ liệu quốc gia về trí tuệ nhân tạo tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia để bảo đảm chủ quyền an ninh dữ liệu, đồng thời giải phóng sức mạnh của dữ liệu, tạo giá trị mới cho công tác quản trị quốc gia và cải cách thủ tục hành chính, phục vụ chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế -xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Anh Thơ