CHÍNH SÁCH NĂNG LƯỢNG: Các nước và hãng hàng không tích cực ứng phó "bão giá" nhiên liệu

Indonesia quyết định "neo" giá nhiên liệu trợ cấp

Chính phủ Indonesia đã công bố loạt chính sách về vận tải và nhiên liệu nhằm bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát chi phí trong nước.

Tại cuộc họp báo ở Jakarta ngày 6/4 với sự tham dự của ba bộ trưởng liên quan, Chính phủ Indonesia cam kết không tăng giá nhiên liệu trợ cấp đến hết năm 2026, ngay cả trong kịch bản giá dầu trung bình ở mức 100 USD/thùng.

Theo Bộ trưởng Purbaya, với dư địa ngân sách hiện tại và kỷ luật tài khóa được duy trì, thâm hụt ngân sách sẽ tiếp tục được giữ dưới 3% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Quyết định "neo" giá nhiên liệu trợ cấp được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm áp lực lạm phát và bảo vệ sức mua của người dân.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Airlangga Hartarto cho biết lĩnh vực hàng không chịu tác động trực tiếp từ giá nhiên liệu bay tăng nên buộc phải có điều chỉnh. Cụ thể, giá vé máy bay nội địa sẽ tăng khoảng 9–13%, nhưng nhà nước sẽ hỗ trợ thuế giá trị gia tăng (VAT) 11% cho vé hạng phổ thông, với quy mô hỗ trợ ước tính 1.300 tỷ rupiah/ tháng (81,25 triệu USD). Chính sách này sẽ được rà soát và điều chỉnh sau 2 tháng tùy theo diễn biến địa chính trị tại Trung Đông.

Ngoài ra, thuế nhập khẩu phụ tùng máy bay được giảm về 0% nhằm hạ chi phí vận hành cho các hãng hàng không. Chính phủ ước tính biện pháp này có thể thúc đẩy hoạt động kinh tế khoảng 700 triệu USD mỗi năm, đóng góp thêm 1,49 tỷ USD vào GDP và tạo khoảng 1.000 việc làm trực tiếp.

Trong khi đó, tại họp báo, Bộ trưởng Giao thông vận tải Dudy Purwagandi cho biết trần phụ phí nhiên liệu cũng được nâng lên 38% cho cả máy bay phản lực và cánh quạt, thay cho mức 10% và 25% trước đây. Tuy nhiên, nhờ các ưu đãi thuế, giá vé vẫn được kiểm soát trong biên độ cho phép.

Nhiều hãng hàng không tăng giá vé

AirAsia X - hãng hàng không giá rẻ lớn nhất Đông Nam Á - xác nhận tăng giá vé và giảm một số chặng bay nhằm giảm tác động tiêu cực do xung đột giữa Israel, Mỹ và Iran. Hãng hàng không có trụ sở tại Malaysia này cho biết từ khi xung đột bùng phát đến nay, hãng đã giảm khoảng 10% tổng số chuyến bay.

Tại châu Âu, trước áp lực chi phí, nhiều hãng hàng không cũng buộc phải tăng giá vé. Một số chuyến bay đường dài đã tăng khoảng 100 euro cho vé khứ hồi, trong khi các chặng ngắn và trung bình cũng ghi nhận mức tăng nhẹ hơn. Tuy nhiên, theo quy định, các hãng không thể điều chỉnh giá đối với những vé đã được bán, khiến biên lợi nhuận tiếp tục bị thu hẹp.

Đáng lo ngại hơn, giá nhiên liệu tăng cao đang khiến một số chuyến bay không còn khả năng sinh lời. Một số hãng hàng không châu Âu đã phải hủy chuyến, trong khi các doanh nghiệp khác cân nhắc cắt giảm tần suất khai thác để hạn chế rủi ro.

Tại châu Âu, đặc biệt là Pháp, tác động càng rõ rệt do khu vực này phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu từ các quốc gia vùng Vịnh. Hệ quả là tỷ trọng chi phí nhiên liệu trong hoạt động của các hãng bay đã tăng mạnh, từ 25% lên tới 45% chỉ trong thời gian ngắn.

Theo Liên đoàn Hàng không quốc gia Pháp (Fnam), ngành hàng không đang đối mặt với "một cú sốc dầu mỏ thực sự". Giá nhiên liệu máy bay đã tăng hơn gấp đôi chỉ trong vòng 1 tháng - mức tăng chưa từng có, vượt xa đà tăng của giá dầu thô. Nguyên nhân chính đến từ việc gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển quan trọng chiếm khoảng 25% lượng xuất khẩu kerosene toàn cầu – cùng với chi phí lọc dầu và vận chuyển gia tăng.

Hàng không thế giới cắt giảm chuyến bay

Một số hãng hàng không lớn trên thế giới đang hủy chuyến, tạm dừng khai thác đường bay do giá xăng dầu cao và nguồn cung thiếu hụt.

Hãng Lufthansa đang chuẩn bị các kịch bản ứng phó cho tình huống xấu nhất và có thể "trùm mền" đến 40 máy bay.

Một người phát ngôn của hãng Scandinavian Airlines hồi tháng 3 nói có thể cắt khoảng 1.000 chuyến bay do chi phí nhiên liệu tăng cao. Hầu hết các chuyến bị dừng khai thác là đường bay ngắn tại khu Bắc Âu. Hãng bay đã tạm thời tăng giá vé.

Hãng United Airlines tại Mỹ cũng đang cân nhắc cắt giảm số chuyến bay trong 2 quý tới. "Nếu giá xăng duy trì ở mức này, đồng nghĩa sẽ có thêm 11 tỉ USD trong chi phí thường niên chỉ cho xăng máy bay. Khách quan mà nói, trong năm làm ăn tốt nhất của United Airlines, chúng ta kiếm chưa được 5 tỉ USD", Tổng giám đốc Scott Kirby thông báo với nhân viên công ty.

Hãng Air New Zealand cho biết sẽ cắt khoảng 5% chuyến bay, tương đương khoảng 1.100 chuyến từ đầu tháng 5. Tổng giám đốc Nikhil Ravishankar nói rằng công ty sẽ gộp các chuyến bay vào giờ thấp điểm hoặc những chuyến mà có phương án thay thế để chuyển khách sang chuyến khác.

Nhiều sân bay lớn tại Italy hạn chế cung cấp nhiên liệu hàng không

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng leo thang do căng thẳng địa chính trị Trung Đông, các sân bay chiến lược ở miền Bắc Italy đã chính thức áp dụng biện pháp hạn chế cung cấp nhiên liệu hàng không. Quyết định này được đưa ra sau khi lượng nhiên liệu dự trữ sụt giảm nghiêm trọng, buộc nhà chức trách phải triển khai phương án phân phối ưu tiên. Theo đó, 4 sân bay Milan Linate, Bologna, Venice và Trevis đã bắt đầu siết việc cung cấp nhiên liệu từ ngày 4/4.

Air BP Italia - chi nhánh hàng không của tập đoàn British Petroleum cho biết những hạn chế này sẽ kéo dài ít nhất đến ngày 9/4. Theo thông báo chính thức gửi tới các hãng hàng không, một số chuyến bay sẽ được ưu tiên tiếp nhiên liệu gồm các chuyến bay cứu thương, các chuyến bay công vụ của nhà nước và các chuyến bay có hành trình trên 3 giờ.

Đối với các chặng bay ngắn còn lại, mỗi máy bay chỉ được tiếp tối đa 2.000 lít nhiên liệu. Theo tính toán kỹ thuật, lượng nhiên liệu này chỉ đủ để các dòng máy bay phổ biến như Boeing 737 hoặc Airbus A320 hoạt động trong chưa đầy 1 giờ bay. Hạn mức này có thể gây gián đoạn các tuyến bay nội địa trực tiếp, buộc máy bay phải nạp bổ sung nhiên liệu tại các sân bay trung chuyển.

Hiện Italy vẫn duy trì mức dự trữ nhiên liệu đủ dùng trong khoảng 7 tháng. Tuy nhiên, sự mong manh của chuỗi cung ứng toàn châu Âu đang là bài toán hóc búa cho ngành hàng không trong những tháng tới. Dự kiến, chuyến tàu chở dầu cuối cùng từ Vịnh Persian sẽ cập bến châu Âu vào ngày 9/4, thời điểm được coi là "nút thắt" quyết định mức độ nghiêm trọng của đợt thiếu hụt này.

An Bình