Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau: Đánh thức ‘cực Nam’ bằng cảng Hòn Khoai và khu kinh tế tự do

Cà Mau tổ chức lại không gian phát triển

Thưa đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Cà Mau lần này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh mới sau khi hợp nhất 2 tỉnh?

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Cà Mau thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được HĐND tỉnh khóa X, Kỳ họp thứ 8 (chuyên đề) thông qua ngày 25/2/2026 là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển trong không gian mới sau hợp nhất tỉnh.

Quy hoạch lần này quán triệt quan điểm phát triển nhanh, bền vững, dựa trên các trụ cột mà Trung ương và Đảng bộ tỉnh đã xác định; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm đột phá trong mô hình tăng trưởng mới.

Một điểm rất quan trọng là chúng tôi tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình "1 trục động lực-2 trung tâm-3 cực tăng trưởng-4 tiểu vùng-5 hành lang kinh tế". Đây là khung cấu trúc chiến lược để bảo đảm lan tỏa, cân bằng phát triển và khai thác tối đa lợi thế địa kinh tế, địa chiến lược của tỉnh duy nhất có 3 mặt giáp biển.

Cảng Hòn Khoai: Cửa ngõ trung chuyển đón tàu 250.000 DWT

Cảng Hòn Khoai được xem là điểm nhấn lớn nhất trong quy hoạch. Xin ông phân tích rõ hơn về dự án này!

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Hòn Khoai được xác định là cực tăng trưởng mới, là cửa ngõ cảng biển gắn với cảng tổng hợp lưỡng dụng-trung tâm logistics-năng lượng tái tạo-du lịch biển đảo-dịch vụ hậu cần nghề cá.

Theo quy hoạch, trọng tâm đầu tư hoàn chỉnh cảng Hòn Khoai là cảng tổng hợp lưỡng dụng có thể đón tàu đến 250.000 DWT, công suất khoảng 20 triệu tấn/năm. Đây là con số rất quan trọng, bởi nếu hình thành được cảng nước sâu quy mô này, Cà Mau sẽ thực sự trở thành cửa ngõ trung chuyển của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Không chỉ phát triển kinh tế, Hòn Khoai còn được xác định là trọng điểm chiến lược quốc gia, vừa là "điểm tựa" tiền tiêu bảo vệ chủ quyền vùng biển Tây Nam, vừa là cực tăng trưởng kinh tế biển mới. Chúng tôi quán triệt nguyên tắc: Không đánh đổi chủ quyền, an ninh và môi trường để lấy tăng trưởng ngắn hạn.

Đến năm 2030, ưu tiên hạ tầng chiến lược gồm cảng tổng hợp lưỡng dụng, trung tâm logistics, tuyến trung chuyển-dịch vụ hàng hải, du lịch quốc tế, hậu cần nghề cá. Tầm nhìn đến năm 2050, Hòn Khoai hướng tới trở thành "đảo thông minh, đảo xanh", biểu tượng chủ quyền và phát triển bền vững của Việt Nam trên biển Tây Nam của Tổ quốc.

Khu kinh tế tự do: Cực tăng trưởng mới của Tây Nam Bộ

Bên cạnh Hòn Khoai, Khu kinh tế tự do Cà Mau cũng thu hút sự quan tâm lớn. Định vị của khu này ra sao, thưa ông?

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Khu kinh tế tự do Cà Mau được định vị là cực tăng trưởng kinh tế biển mới của vùng Tây Nam Bộ, dựa trên tổ hợp: cảng nước sâu-trung chuyển-logistics-công nghiệp chế biến-năng lượng sạch, gắn chặt yêu cầu quốc phòng, an ninh và bảo tồn sinh thái.

Chúng tôi xác định việc phát triển khu kinh tế tự do phải theo lộ trình nhiều giai đoạn, dựa trên năng lực quản trị thực tế và mức độ sẵn sàng. Tỉnh sẽ đề xuất với cấp có thẩm quyền về các cơ chế đặc thù, thí điểm để bảo đảm tính khả thi, nhưng vẫn tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật và bảo đảm quốc phòng-an ninh.

Khu kinh tế Năm Căn cũng được phát triển theo mô hình khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, hình thành trung tâm công nghiệp- thương mại-dịch vụ-logistics hướng biển, gắn với hệ thống cảng Năm Căn-Hòn Khoai. Đây là nền tảng để hình thành chuỗi giá trị logistics biển hoàn chỉnh.

Mục tiêu 2030: GRDP tăng từ 10% trở lên, xuất khẩu 17 tỷ USD

Về các chỉ tiêu phát triển đến năm 2030, tỉnh Cà Mau đặt ra những mục tiêu cụ thể như thế nào?

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Chúng tôi đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 5 năm từ 10% trở lên; GRDP bình quân đầu người đến năm 2030 trên 6.000 USD.

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân 5 năm từ 40% GRDP trở lên. Tỉ trọng kinh tế số trong GRDP đạt từ 20% trở lên. Tổng kim ngạch xuất khẩu 5 năm khoảng 17 tỷ USD; tổng thu ngân sách 5 năm ít nhất 75.000 tỷ đồng.

Về xã hội, chỉ số phát triển con người (HDI) đến năm 2030 đạt trên 0,7; phát triển nhà ở xã hội 5 năm trên 4.200 căn; tỉ lệ lao động qua đào tạo khoảng 80%, trong đó trên 35% có bằng cấp, chứng chỉ. Tỉ lệ đô thị hóa đạt 40%. Đây là các chỉ tiêu cao, đòi hỏi sự quyết tâm rất lớn của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp.

Kinh tế biển, năng lượng tái tạo và 'Trung tâm tôm Việt Nam'

Thưa ông, ngoài cảng biển và logistics, đâu là các trụ cột kinh tế của Cà Mau trong quy hoạch mới?

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Quy hoạch xác định bốn trụ cột lớn: Hạ tầng; kinh tế biển; nông nghiệp sạch; dịch vụ-du lịch.

Chúng tôi tiếp tục phát huy vai trò "Trung tâm phát triển ngành tôm của Việt Nam", hình thành cụm liên kết ngành hàng tôm cấp vùng, gắn các khâu từ sản xuất giống-nuôi-chế biến- logistics-xuất khẩu-nghiên cứu- tài chính-bảo hiểm-thương mại điện tử.

Về năng lượng, Cà Mau có tiềm năng rất lớn về điện gió ngoài khơi, điện sinh khối, điện mặt trời, hydrogen/amoniac xanh. Đến năm 2050, tỉnh hướng tới trở thành trung tâm năng lượng sạch, năng lượng mới của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và phía nam.

Để quy hoạch không 'nằm trên giấy'?

Một quy hoạch dù hay đến đâu, nếu không có giải pháp thực hiện hiệu quả thì cũng khó thành công. Tỉnh sẽ làm gì để đưa quy hoạch vào cuộc sống, thưa ông?

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Chúng tôi xác định 8 nhóm giải pháp lớn, trong đó trước hết là huy động vốn đầu tư. Tập trung vốn đầu tư công cho các dự án hạ tầng trọng điểm có tính lan tỏa cao như cao tốc, cảng biển, logistics, thủy lợi, năng lượng, hạ tầng số.

Đồng thời, đẩy mạnh thu hút vốn tư nhân, FDI và hợp tác công-tư (PPP), nhất là trong lĩnh vực hạ tầng giao thông chiến lược, trung tâm logistics, khu kinh tế, năng lượng tái tạo, du lịch biển đảo.

Về cải cách hành chính, chúng tôi tiếp tục hoàn thiện bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Phấn đấu duy trì và nâng cao các chỉ số PCI, PAR Index, PAPI, SIPAS.

Chúng tôi cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý quy hoạch, đất đai, đầu tư, tài nguyên- môi trường; công khai minh bạch thông tin để người dân và doanh nghiệp dễ tiếp cận, giám sát.

'Không để ai bị bỏ lại phía sau'

Cuối cùng, ông có thông điệp gì gửi tới người dân Cà Mau về bản quy hoạch này?

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Mục tiêu cao nhất của quy hoạch không chỉ là những con số tăng trưởng, mà còn là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Chúng tôi phát triển mạnh kinh tế biển, cảng Hòn Khoai, Khu kinh tế tự do, nhưng luôn gắn với bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng biến đổi khí hậu.

Cà Mau-địa đầu cực Nam của Tổ quốc sẽ không chỉ là vùng đất giàu tiềm năng, mà sẽ trở thành một trung tâm kinh tế biển năng động, xanh và bền vững, nơi người dân được hưởng thành quả phát triển một cách công bằng, lâu dài, vì cuộc sống của người dân ngày càng ấm no, bình yên và hạnh phúc.

Trân trọng cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Lê Sơn (thực hiện)